Μπορεί η πολιτική σταθερότητα να μην αμφισβητείται κοινοβουλευτικά και η κατακερματισμένη αντιπολίτευση να μη διαθέτει ισχυρά ερείσματα, η συσσωρευμένη κοινωνική οργή όμως και η αδυναμία της κυβέρνησης να πείσει όμως, διευρύνουν το χάσμα της με την κοινωνία, δημιουργώντας συνθήκες που προσομοιάζουν με αυτές της περιόδου του 2012 ή και ακόμα νωρίτερα του 2008 και της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου.
Η διεύρυνση του χάσματος κυβέρνησης – κοινωνίας αν και δεν αποτυπώνεται δημοσκοπικά στην άνοδο της αντιπολίτευσης με τρόπο ώστε να αμφισβητηθεί η ηγεμονία Μητσοτάκη, εν τούτοις αποτελεί σαφές μήνυμα ότι η προώθηση φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων θα βρει σε τοίχο κοινωνικής αγανάκτησης που εκτιμάται ότι θα ξεσπάει πλέον με κάθε ευκαιρία, χωρίς όμως να εκτονώνεται και να υποχωρεί, αλλά να εντείνεται.
Η κυβέρνηση όμως εξετάζει και το σενάριο ο κύκλος της σφοδρής πολιτικής αντιπαράθεσης να μην κλείσει με τις διαδηλώσεις της 28ης Φεβρουαρίου, ούτε να εκτονωθεί με την Προανακριτική και την προ ημερησίας συζήτηση στη Βουλή. Και επιπλέον η ανάκριση να μην κλείσει σύντομα.
Αν και ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε πρόσφατη παρέμβασή του δήλωσε ότι ο στόχος της κυβέρνησης είναι να συνεχίσει το έργο της και να κριθεί στο τέλος της τετραετίας. Το ζήτημα που εγείρεται είναι αν θα μπορέσει η κυβέρνηση να εξαντλήσει την τετραετία υπό το κράτος ασφυκτικής κοινωνικής πίεσης, ή αν θα ήταν πολιτικό πιο πρόσφορο να προσφύγει σε πρόωρες κάλπες, εκμεταλλευόμενος το κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό και την αδυναμία της αντιπολίτευσης να κεφαλαιοποιήσει την οργή και την πολιτική φθορά της κυβέρνησης και παρέχοντας πολιτικό χώρο για την είσοδο στη Βουλή της Φωνής Λογικής της Αφροδίτης Λατινοπούλου, η οποία έδωσε ήδη διαπιστευτήρια ως “δεκανίκι” συστρατευόμενη με το ΕΛΚ και μπλοκάροντας τη σύσταση επιτροπής στο Ευρωκοινοβούλιο.
Ηδη σχηματίζεται από κυβερνητικής πλευράς ένα δίλημμα «σταθερότητα ή περιπέτειες». Αν το κλίμα δεν αλλάξει, και το τοξικό νέφος πυκνώσει, κάποιοι θεωρούν ότι ο πρωθυπουργός πρέπει να θέσει και ενώπιον των πολιτών το δίλημμα της εκλογικής διεξόδου, με το σκεπτικό ότι «στις Δημοκρατίες τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο έχουν οι πολίτες – και όχι τα ανώνυμα προφίλ των κοινωνικών δικτύων. Αυτοί στο τέλος θα πρέπει να αποφασίσουν εάν θέλουν η πορεία που ξεκίνησε το 2019 να συνεχιστεί ή να δώσουν αλλού τα ηνία της χώρας». Οι ίδιες πηγές ελπίζουν ότι με αυτό το δίλημμα η κυβέρνηση θα μπορούσε και να μεταστρέψει υπέρ της το κλίμα, εκθέτοντας όσους έχουν επενδύσει σε ακρότητες που οδηγούν τη χώρα σε εκτροχιασμό. Μετά την Παρασκευή θα φανεί εάν αυτός ο μοχλός συσπείρωσης, υπό το πρόταγμα της σταθερότητας, μπορεί ακόμη να λειτουργήσει.
Ανάλυση Κοινωνικού και Πολιτικού Ρίσκου
-
Κοινωνική Δυσαρέσκεια και Κινητοποιήσεις:
- Η τραγωδία των Τεμπών συνεχίζει να αποτελεί πηγή βαθιάς θλίψης και οργής για την ελληνική κοινωνία. Η επέτειος των δύο ετών αναζωπυρώνει τα συναισθήματα αυτά, οδηγώντας σε εκτεταμένες κινητοποιήσεις.
- Η συμμετοχή σε αυτές τις διαδηλώσεις αναμένεται να είναι μαζική, με συγκεντρώσεις προγραμματισμένες σε 162 πόλεις στην Ελλάδα και 48 στο εξωτερικό.
-
Πολιτική Αστάθεια:
- Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει αυξημένη πίεση λόγω της διαχείρισης της τραγωδίας και των επακόλουθων ενεργειών της. Η αντιπολίτευση εκμεταλλεύεται την κατάσταση, ενισχύοντας την πολιτική πόλωση.
- Η πιθανότητα ανασχηματισμού πριν ή μετά τις 28 Φεβρουαρίου υποδηλώνει προσπάθεια της κυβέρνησης να ανακτήσει την εμπιστοσύνη του κοινού και να μειώσει την ένταση.
-
Κίνδυνος Κοινωνικής Έκρηξης:
- Η σύγκριση με το 2012 είναι ανησυχητική. Η τρέχουσα κοινωνική δυσαρέσκεια, σε συνδυασμό με την οικονομική πίεση και την πολιτική αστάθεια, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτεταμένες κοινωνικές αναταραχές.
Σενάρια Επιπτώσεων:
-
Ειρηνική Διαμαρτυρία και Κυβερνητική Ανταπόκριση:
- Εάν οι διαδηλώσεις παραμείνουν ειρηνικές και η κυβέρνηση αναγνωρίσει τα αιτήματα των πολιτών, προχωρώντας σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και απονομή δικαιοσύνης, υπάρχει πιθανότητα εκτόνωσης της έντασης και αποκατάστασης της κοινωνικής ηρεμίας.
- Ωστόσο, οι εισηγήσεις συμβούλων του πρωθυπουργού και της αστυνομίας για την υιοθέτηση μοντέλου επιθετικής αποσάθρωσης του κινηματικού χαρακτήρα με προβοκάτσιες είναι πολύ πιθανότερο να οδηγήσει σε αύξηση της συσπείρωσης και ενεργοποίηση και άλλων κοινωνικών διαύλων.
-
Κλιμάκωση της Έντασης:
- Σε περίπτωση που οι διαδηλώσεις εξελιχθούν σε βίαιες συγκρούσεις, είτε λόγω προβοκατόρικων ενεργειών είτε λόγω υπερβολικής αστυνομικής βίας, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί, οδηγώντας σε γενικευμένη κοινωνική αναταραχή και περαιτέρω αποσταθεροποίηση της κυβέρνησης.
- Ακόμα και ένας ανασχηματισμός δεν θεωρείται ότι μπορεί να αντιμετωπίσει την κλιμακούμενη κοινωνική ένταση που εδράζεται στον τρόπο χειρισμού της υπόθεσης των Τεμπών από την κυβέρνηση και χτίζει πάνω στην υπόθεση των παρακολουθήσεων, η οποία αν και δεν είχε την ίδια κοινωνική απήχηση, αποτελεί το υπόβαθρο για την εμπέδωση του αισθήματος διάβρωσης της αξιοπιστίας των θεσμών.
-
Πολιτικές Ανακατατάξεις:
- Η αυξημένη πίεση μπορεί να οδηγήσει σε πολιτικές αλλαγές, όπως ανασχηματισμό ή ακόμα και πρόωρες εκλογές, εάν η κυβέρνηση θεωρήσει ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να διαχειριστεί την κρίση και να ανακτήσει την εμπιστοσύνη του λαού.
- Το ενδεχόμενο ανασχηματισμού έθεσε -προς ώρας τουλάχιστον- εκτός συζήτησης ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελευταία συνέντευξή του στην Καθημερινή, θέλοντας να επιβεβαιώσει το M.O του, ότι δεν λαμβάνει αποφάσεις υπό το κράτος πιέσεων.
- Έτσι, η προοπτική ανασχηματισμού παραπέμπεται για περίοδο μετά την ορκωμοσία του Κώστα Τασούλα νέου προέδρου της Δημοκρατίας, έτσι ώστε να δοθεί η αίσθηση της πολιτικής και θεσμικής σταθερότητας και αλληλουχίας.
Το Timeline της προαναγγελθείσας κοινωνικής έκρηξης
Η κυβέρνηση και το πολιτικό προσωπικό φαίνεται ότι αν και είχαν τα διδάγματα του παρελθόντος τα αγνόησαν, παγιδεύτηκαν σε δημοσκοπικές ερμηνείες, θεωρώντας πως η κοινωνία βρίσκεται σε αφασία. Ωστόσο, αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για βουβή οργή, η οποία ξέσπασε στο πρώτο κύμα συλλαλητηρίων με εκατοντάδες χιλιάδες συμμετέχοντες και ειρηνικές πορείες.
Ακολούθησε μπαράζ συνεντεύξεων του Κυριάκου Μητσοτάκη και ενεργοποίηση του μηχανισμού του Μαξίμου για την ανάσχεση της δυναμικής, μέσω νέου κύματος επιθέσεων κατά συγγενών των θυμάτων και πολύ πιο επιθετικά κατά της Μαρίας Καρυστιανού.
Η παραίτηση Τριαντόπουλου και η αποδοχή από τον Κυριάκο Μητσοτάκη του αιτήματος για προανακριτική εις βάρος του για το μπάζωμα στα Τέμπη στόχο είχε να συμβάλλει ενεργά στην εκτόνωση της κατάστασης με τη λογική της ελεγχόμενης έκρηξης. Ωστόσο, ήταν εύκολη η ανάγνωση της κίνησης ως παραπλανητική και παρελκυστική, δεδομένου ότι ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε τον εκτροχιασμό της προηγούμενης εξεταστικής επιτροπής στη Βουλή.
Η ανακάλυψη video που είχε προαναγγελθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τα οποία δόθηκαν στη δημοσιότητα πριν φτάσουν στα χέρια της Δικαιοσύνης από τον Άρη Πορτοσάλτε λειτούργησε αντίθετα από τις προσδοκίες, τροφοδοτώντας νέα σενάρια συγκάλυψης. Το σκηνικό επιδεινώθηκε άρδην με την εξαφάνιση του και εν τέλει εύρεση της σορού του 39χρονου γιου της Εισαγγελέως Εφετών Λάρισας που κίνησε τη διαδικασία για έλεγχο του μπαζώματος του χώρου της τραγωδίας στα Τέμπη.
Πλέον, στο Μαξίμου φαίνεται ότι είναι έτοιμοι να δεχθούν τις εισηγήσεις της αστυνομίας για έλεγχο και αποσάθρωση του κύματος της κοινωνικής αντίδρασης, μέσω πρόκλησης εντάσεων, συγκρούσεων και εστιάζοντας στη δημιουργία κοινωνικών ανταγωνισμών. Η πρώιμη έκφραση του σχεδίου αυτού μέσω της ανάπτυξης troll και φιλοκυβερνητικών αντιδραστικών accounts δεν φαίνεται να φέρνει αποτελέσματα. Η αστυνομία, μέσω διαρροών, όμως προσπαθεί να προϊδεάσει για το τί θα ακολουθήσει, μιλώντας για οργανωμένη κάθοδο αναρχικών σε πολλές πόλεις, αναβίωση αναρχικών συλλογικοτήτων και αφήνοντας να εννοηθεί ότι υπάρχει προοπτική βίαιων ξεσπασμάτων.
Η απάντηση θα δοθεί την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου, στις συγκεντρώσεις όπου αναμένεται να κορυφωθεί το κύμα διαμαρτυρίας για την τραγωδία των Τεμπών. Το Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζει ότι υπάρχει κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας. Βλέπει όμως και συστηματικές προσπάθειες να υποδαυλιστεί η ένταση, κυρίως μέσω των κοινωνικών δικτύων. Εκεί η αναζωπύρωση της εχθροπάθειας είναι ακόμη εντονότερη και από την περίοδο των μνημονίων, όπως διαπιστώνει κυβερνητική πηγή.
Κοινωνική ένταση τώρα… πολιτικό ρίσκο μετά
Ο καταιγισμός αντικυβερνητικών αναρτήσεων εκδηλώνεται με μεγάλη σφοδρότητα, με δεδηλωμένο στόχο «να πέσει ο Μητσοτάκης». Η κυβερνητική «αποδελτίωση» της ψηφιακής σφαίρας έχει καταγράψει την ενεργοποίηση λογαριασμών που ήταν για πολύ καιρό, ακόμη και για χρόνια, «σιωπηλοί». Το γεγονός αυτό ενισχύει την υποψία ότι κάποια μηνύματα αναπαράγονται αυτόματα – από bots και όχι από πραγματικούς χρήστες.
Διαρροές από το Μαξίμου επιχειρούν την πρώιμη αντιμετάθεση ευθυνών, κάνοντας λόγο για καταιγισμό αντικυβερνητικών αναρτήσεων με σύνθημα «να πέσει ο Μητσοτάκης», ο οποίος εκδηλώνεται με σφοδρότητα στα social media. Μάλιστα, σε δημοσιεύματα αναφέρεται ότι το κυβερνητικό επιτελείο έχει παρατηρήσει την ενεργοποίηση λογαριασμών οι οποίοι για χρόνια ήταν «σιωπηλοί», κάνοντας μάλιστα λόγο για “γεγονός που γεννά πολλές υποψίες”.
Στην πραγματικότητα όμως είναι η έξαρση των φιλοκυβερνητικών accounts και trolls που πυροδοτούν εντάσεις προσπαθώντας να ανακόψουν τη δυναμική και να διασπάσουν το μέτωπο, τροφοδοτώντας συνθήκες κοινωνικού ανταγωνισμού και συμψηφισμών.
Στελέχη του Μαξίμου δεν έκρυβαν την ανησυχία τους για τα αποτελέσματα που μπορεί να έχει αυτή η κινητοποίηση και στις πλατείες την Παρασκευή. Προεξοφλούσαν, μάλιστα, ότι οι συγκεντρώσεις θα είναι πολύ μαζικότερες από αυτές του προηγούμενου μήνα, ενώ αφήνουν να εννοηθεί ότι υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες για βίαια ξεσπάσματα.
Μάλιστα, από την κυβέρνηση αναφέρουν ότι το πρώτο μέλημα είναι οι διαδηλώσεις να κυλήσουν ειρηνικά και χωρίς έκτροπα. Τέτοιες διαρροές στόχο έχουν την προληπτική μετάθεση ευθυνών…. για το ενδεχόμενο βίαιων ξεσπασμάτων. Γι’ αυτό και στις διαρροές συμπληρώνουν ότι: «Αναγνώριζαν όμως τη δυσκολία να αποδώσουν τα αστυνομικά σχέδια, καθώς, όπως σημειώνουν, σε συγκεντρώσεις χιλιάδων ανθρώπων, κανείς δεν ξέρει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα με την ένταση που υπάρχει».
