Με το γνωστό μοτίβο της πλήρους σύγχυσης συνεχίζουν οι ΗΠΑ να διαπραγματεύονται σε πολλαπλά μέτωπα, αναπροσαρμόζοντας τη στάση τους με τέτοια ταχύτητα που κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι πορεύεται με την τελευταία τους θέση.
Σε αυτή τη στρατηγική εντάσσονται και οι αντιφατικές δηλώσεις για τον ρόλο της Ευρώπης και της Ουκρανίας στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία.
Έτσι, αφού αρχικά Αμερικανοί αξιωματούχοι απέκλεισαν διαδοχικά τον Βόλοντμιρ Ζελένσκι και τους Ευρωπαίους ηγέτες με δηλώσεις τους, ξεκινώντας μάλιστα στη Σαουδική Αραβία προεργασία για διμερή Σύνοδο Κορυφής Τραμπ – Πούτιν, εν συνεχεία Τραμπ και Ρούμπιο άνοιξαν παράθυρο για τη συμμετοχή των αποκλεισμένων.
Το ζήτημα δεν είναι όμως απλά η συμμετοχή των Ευρωπαίων και του Ζελένσκι στις διαπραγματεύσεις, αλλά σε ποιο σημείο και υπό ποιούς όρους. Στην πραγματικότητα η στρατηγική της Ουάσιγκτον είχε στόχο να στείλει στη Μόσχα μήνυμα ότι το πλαίσιο θα οριστεί σε διμερές επίπεδο και οι υπόλοιποι θα συμμετάσχουν για τον προσδιορισμό των λεπτομερειών.
Υπ’ αυτό το πρίσμα, η κεντρική στάση και θέση των ΗΠΑ για τις διαπραγματεύσεις δεν έχει αλλάξει. Ευρώπη και Ουκρανία θα έχουν θέση στις διαπραγματεύσεις, αλλά σε δεύτερο χρόνο, αφού έχουν εκπληρώσει τα προαπαιτούμενα και εφόσον συμφωνούν με τη γενική κατεύθυνση που θα έχουν προσδιορίσει Τραμπ και Πούτιν.
Επίσης, η φαινομενική αλλαγή θέσης των ΗΠΑ στόχο έχει να ανασχέσει τη δυναμική ανασύστασης ενιαίου ευρωπαϊκού αμυντικού μετώπου και περιορισμός της προσπάθειας του Μακρόν να καλύψει το κενό εξουσίας που δημιουργείται από τη διαφοροποίηση των ΗΠΑ έναντι του κοινού άξονα που είχαν διαμορφώσει με την Ευρώπη στο ζήτημα του πολέμου στην Ουκρανία.
Σχεδόν ταυτόχρονα, Τραμπ και Ρούμπιο εξέπεμψαν μηνύματα που αναπροσαρμόζουν τη στάση των ΗΠΑ και δίνουν χώρο σε Ευρώπη και Ουκρανία στις διαπραγματεύσεις. Σε μια πιο προσεκτική ματιά, όμως, η στάση των ΗΠΑ δεν αλλάζει, αλλά αποκαλύπτεται η επόμενη φάση του σχεδίου και προσφέρουν στους υπόλοιπους παίχτες θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, υπό όρους και αφού έχει καθοριστεί το πλαίσιο.
Ο Τραμπ άνοιξε παράθυρο στον Ζελένσκι
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα συμμετάσχει στις ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία, μια ημέρα αφότου ανώτατοι σύμβουλοι των ΗΠΑ υπονόησαν ότι οι διαπραγματεύσεις μπορεί να προχωρήσουν χωρίς αυτόν.
«Θα συμμετάσχει, ναι», είπε ο Τραμπ την Κυριακή απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων μετά την παρουσία του στον αγώνα αυτοκινήτου Daytona 500 στη Φλόριντα. Δεν διευκρίνισε εάν ο Ζελένσκι ή οι βοηθοί του θα παρευρεθούν στις προκαταρκτικές συνομιλίες αυτή την εβδομάδα στη Σαουδική Αραβία ή κατά τη διάρκεια μιας μεταγενέστερης συνόδου κορυφής.
Ήταν η πρώτη σαφής δήλωση από τον Λευκό Οίκο ότι η Ουκρανία θα λάβει θέση στο τραπέζι όταν οι ΗΠΑ και η Ρωσία συζητούν για τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε με την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, θυμίζει το Bloomberg.
Ο Τραμπ, ο οποίος είχε μια «μακροχρόνια και εξαιρετικά παραγωγική» τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν την Τετάρτη, είπε ότι δεν πιστεύει ότι ο Ρώσος πρόεδρος έχει περαιτέρω εδαφικές φιλοδοξίες στην Ουκρανία.
«Όχι, νομίζω ότι θέλει να σταματήσει», είπε ο Τραμπ. «Αυτή ήταν η ερώτησή μου, γιατί αν επρόκειτο να συνεχίσει θα ήταν μεγάλο πρόβλημα για εμάς».
Τα μηνύματα στον Ζελέσνκι
Νωρίτερα, όμως, ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Μάικ Βαλτς έφερε αντιρρησεις όταν ρωτήθηκε απευθείας στο Fox News Sunday εάν ο Ζελένσκι θα εμπλέκεται. Αντίθετα, είπε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος θα ήταν «πολύ σοφός» να αποδεχτεί την προτεινόμενη συμφωνία του Τραμπ να πάρουν οι ΗΠΑ το ήμισυ των σπάνιων γαιών της Ουκρανίας με αντάλλαγμα τη συνεχιζόμενη υποστήριξη τους.
Ο Βαλτς αποκάλεσε τη συμφωνία «προστασία από μόνη της. Δεν μπορώ να σκεφτώ καλύτερη εγγύηση ασφάλειας από το να κάνω συνεπένδυση με τον Πρόεδρο Τραμπ».
«Ο αμερικανικός λαός αξίζει να έχει κάποιο είδος αποζημίωσης για τα δισεκατομμύρια που έχει επενδύσει σε αυτόν τον πόλεμο», είπε. «Πιστεύω ότι ο Ζελένσκι θα ήταν πολύ σοφό να συνάψει αυτή τη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Τα μηνύματα Ρούμπιο
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Κυριακή ότι η Ουκρανία και η Ευρώπη θα πρέπει να είναι μέρος οποιασδήποτε “πραγματικής διαπραγμάτευσης” για τον τερματισμό του πολέμου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ρωσίας αυτή την εβδομάδα είναι μια ευκαιρία να φανεί πόσο σοβαρός είναι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν σχετικά με τη δέσμευσή του για ειρήνη.
Αν και η δήλωση Ρούμπιο δεν αλλάζει την διάρθρωση του συγκεκριμένου τραπεζιού, επαναφέρει όμως την Ευρώπη στην εξίσωση της λύσης. Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν οι Ευρωπαίοι ηγέτες μπορούν και σε πιο βαθμό να εκλάβουν τις νέες δηλώσεις Ρούμπιο ως ισχυρές, δεδομένων των διαρκών μεταστροφών στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.
Ο Ρούμπιο υποβάθμισε εξ άλλου τις ανησυχίες των Ευρωπαίων περί αποκλεισμού τους από τις αρχικές συνομιλίες μεταξύ της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες θα διεξαχθούν στη Σαουδική Αραβία τις επόμενες ημέρες.
Το κόστος του πολέμου
Τέλος, ερωτηθείς για το κόστος του τριετούς πολέμου για τους Ουκρανούς, ο Βαλτς είπε: «Κοιτάξτε, ο ουκρανικός λαός έχει πολεμήσει γενναία, έχει δει ολόκληρες πόλεις να καταστρέφονται, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη έχουν υποστηρίξει αυτή την προσπάθεια, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναμφισβήτητα επωμιστεί το κύριο βάρος αυτής της υποστήριξης».
Ο Βαλτς θα είναι ένα από τα κορυφαία στελέχη του Τραμπ που θα συναντηθούν αυτήν την εβδομάδα στη Σαουδική Αραβία με Ρώσους αξιωματούχους για να προετοιμαστούν για ειρηνευτικές συνομιλίες. Ο Ζελένσκι λέει ότι ούτε αυτός, ούτε κάποιοι κορυφαίοι βοηθοί έχουν προσκληθεί.
Ο Ζελένσκι, υποστηριζόμενος από ευρωπαίους ηγέτες, είπε ότι δεν θα δεχτεί καμία συμφωνία ΗΠΑ-Ρωσίας που θα εκπονηθεί χωρίς τη συμμετοχή της Ουκρανίας. «Επομένως, δεν θα δεχτώ ποτέ οποιεσδήποτε αποφάσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας για την Ουκρανία», είπε ο Ζελένσκι σε μια προηχογραφημένη συνέντευξη στο Meet the Press του NBC που μεταδόθηκε την Κυριακή. «Ποτέ. Και οι δικοί μας άνθρωποι, ποτέ».
