Σε νέα φάση εισέρχεται το Υπερταμείο, καθώς αφού έθεσε σε τροχιά ανάπτυξης θυγατρικές και δρομολόγησε μεγάλα projects, πλέον εστιάζει στην απορρόφηση του ΤΧΣ και του ΤΑΙΠΕΔ, καθώς και στη δημιουργία Sovereign Investment Fund.
Παρουσιάζοντας τον απολογισμό της περιόδου 2022-2024 ο CEO του Υπερταμείου Γρηγόρης Δημητριάδης, ανακοίνωσε ότι επιτεύχθηκε η παραγωγή υπεραξίας €700 εκατ., με αύξηση των εσόδων κατά 14%, ενώ για το ίδιο διάστημα εισέπραξε €317 εκατ. σε μερίσματα και απέδωσε €186 εκατ. ευρώ στο κράτος.
Σύμφωνα με το business plan για την επόμενη τριετία, το 2025 αποτελεί έτος καταλύτη για την ολοκλήρωση της διαδικασίας μετεξέλιξης του Growthfund, με την ενσωμάτωση του ΤΧΣ και του ΤΑΙΠΕΔ. Επίσης, κομβική είναι η δημιουργία του Sovereign Investment Fund, το οποίο θα δράσει ενισχυτικά με στόχο την προσέλκυση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, με ρόλο co-investor, για την προώθηση επενδύσεων στα οποία ο επενδυτής ζητά μηχανισμό διαμοιρασμού του ρίσκου και απτές κυβερνητικές δεσμεύσεις.
Πλέον, έχει εκκινήσει και η διαδικασία αναστελέχωσης της διοικητικής ομάδας του Υπερταμείου, με τον CEO να θέτει εκ νέου υποψηφιότητα για τη θέση. Δεν είναι ακόμη σαφές αν θα υπάρξουν και άλλες υποψηφιότητες, ενώ την τελική απόφαση θα λάβει το υπουργείο Οικονομικών. Η προθεσμία υποβολής βιογραφικών και υποψηφιοτήτων έως την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου.
Ο CEO του Υπερταμείου/Growthfund, Γρηγόρης Δ. Δημητριάδης, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Για την τριετία 2022-2024 στρατηγική μας απόφαση ήταν να μετατρέψουμε το Growthfund από έναν αποστασιοποημένο μέτοχο σε ένα μεταρρυθμιστικό εθνικό επενδυτικό ταμείο, συμμετέχοντας ενεργά στις θυγατρικές μας. Ενισχύσαμε περαιτέρω τη διακυβέρνηση των θυγατρικών μας, βελτιώσαμε την αποδοτικότητα τους σε συνεργασία με τις διοικήσεις μας και θέσαμε τα θεμέλια για τη μετατροπή μας στο Sovereign Wealth Fund (SWF) της χώρας. Στις προτεραιότητες του 2025 είναι ο μετασχηματισμός του Growthfund μέσω της απορρόφησης του ΤΑΙΠΕΔ και του ΤΧΣ, ενώ ταυτόχρονα ολοκληρώνεται η δημιουργία του νέου Επενδυτικού Ταμείου, μέσω του οποίου αναμένεται να κινητοποιηθούν πρόσθετες ιδιωτικές επενδύσεις, ευθυγραμμιζόμενες με τις εθνικές στρατηγικές προτεραιότητες».
Το νέο business plan
Στο -υπό έγκριση- biusiness plan περιλαμβάνονται πρωτοβουλίες για συγχώνευση θυγατρικών και πιθανή είσοδό τους στο Χρηματιστήριο, τη δημιουργία εταιριών ακινήτων από την ΕΤΑΔ, τα ΕΛΤΑ και ΓαιΟΣΕ και η προικοδότηση του Sovereign Investment Fund με 303 εκατ. σε πρώτη φάση.
Συγκεντρωτικά, το business plan για την προσεχή τριετία περιλαμβάνει προβλέπει αύξηση της συνολικής λειτουργικής κερδοφορίας των θυγατρικών κατά 35% στα 114 εκατ. ευρώ και της απόδοσης των περιουσιακών στοιχείων στο 3,4% από 2,5%.
Στις προβλέψεις προσδιορίζεται ότι το συνδυαστικό ενεργητικό των θυγατρικών του Υπερταμείου θα αγγίξει τα 7 δισ. το 2027 από 5,9 δισ. ευρώ που είναι σήμερα.
Το Sovereign Investment Fund, ξεκινά με αρχικό κεφάλαιο 303 εκατ. ευρώ σε συνεργασία με τη Blackrock, με στόχο την ενεργοποίησή του στο β’ εξάμηνο του 2025. Σε πρώτη φάση η διοίκηση του Υπερταμείου βλέπει την συμμετοχή του Fund σε έως 10 projects ως co-investor.
Όσον αφορά την ΕΤΑΔ, το Υπερταμείο έχει τοποθετήσει νέα διοίκηση και έχει ξεκινήσει project διετίας για την καταγραφή και αποτίμηση των 36.000 ακινήτων που διαθέτει στο χαρτοφυλάκιο της. Όπως σημείωσε ο κ. Δημητριάδης, παράλληλα με την χαρτογράφηση και αποτίμηση θα ξεκινήσει και η διαδικασία αξιοποίησης των ακινήτων. Να σημειωθεί ότι ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία αποτίμησης 7.500 ακινήτων, τα οποία έχουν “σπάσει” σε εννέα χαρτοφυλάκια που έχουν αναλάβει ιδιώτες σύμβουλοι, εμπλέκοντας οριζοντίως σχεδόν ολόκληρη την αγορά.
Σε μια πρώτη εκτίμηση, η διοίκηση του Υπερταμείου προσδιορίζει την εύλογη αξία του χαρτοφυλακίου των χιλιάδων ακινήτων της ΕΤΑΔ στα 2,2 δισ. ευρώ στο τέλος του 2027, ενώ σήμερα αποτιμώνται στα 1,1 δισ. ευρώ.
Τα project του 2025
Εκτός από την απορρόφηση του ΤΧΣ και του ΤΑΙΠΕΔ, το Υπερταμείο το 2025 τρέχει και τη διαδικασία συγχώνευσης των Κεντρικών Αγορών Αθηνών και Θεσσαλονίκης (ΟΚΑΑ και ΚΑΘ), καθώς και την ιδιωτικοποίηση των 22 μικρών περιφερειακών αεροδρομίων.
Όσον αφορά τις κεντρικές αγορές στόχος είναι η επίτευξη οικονομιών κλίμακος, ο εκσυγχρονισμός των χώρων και η περαιτέρω ανάπτυξη. Η διοίκηση του Υπερταμείου δεν έκρυψε ότι εξετάζει και το ενδεχόμενο εισαγωγής του νέου φορέα κεντρικών αγορών και στο Χρηματιστήριο.
Για τα 22 περιφερειακά αεροδρόμια, τη διαδικασία αποτίμησης και διαμόρφωσης του φακέλου έχουν αναλάβει οι ίδιοι σύμβουλοι που διεκπεραίωσαν και την πώληση των άλλων περιφερειακών αεροδρομίων στη Fraport. Στο νέο πακέτο πάντως, προβλέπονται και επιδοτήσεις προκειμένου να καταστούν ελκυστικά. Αν και πρόθεση είναι το project να επιταχυνθεί, εν τούτοις υπάρχουν ακόμα αρκετές αβεβαιότητες, καθώς απαιτούνται κυβερνητικές αποφάσεις.
Η αποτίμηση της περιόδου 2022-2024
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το Υπερταμείο πέτυχε τη δημιουργία οργανικής αξίας για την ελληνική οικονομία ύψους €700 εκατ. στο διάστημα 2022-2024. Αυτό περιλαμβάνει την αύξηση των εσόδων κατά 14%, ενώ για το ίδιο διάστημα, την είσπραξη μερισμάτων €317 εκατ. και την απόδοση στο Δημόσιο €186 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, ολοκλήρωσε μια σειρά από μη οικονομικούς στόχους σε ομιλικό επίπεδο, όπως η μείωση κατά 15% του δείκτη εκπομπών άνθρακα, η αύξηση κατά 27% του δείκτη εμπιστοσύνης των πολιτών, η αύξηση διείσδυσης τεχνολογιών κατά 25%, ενώ ξεκίνησαν μετρήσεις δέσμευσης των εργαζομένων και ικανοποίησης των πελατών.
Παράλληλα, η διοίκηση του Υπερταμείο πέτυχε τη διοργάνωση της ετήσιας συνόδου του Διεθνούς Φόρουμ Εθνικών Επενδυτικών Ταμείων (IFSWF) το 2026, απόφαση που εκλαμβάνεται ως αναγνώριση της επιτυχημένης πορείας. Έτσι, το φθινόπωρο του 2026 θα βρεθούν στην Αθήνα οι επικεφαλής από τα μεγαλύτερα SWFs – πάνω από 50 – με συνολική αξία που ξεπερνά τα $8 τρισ. Το 2025 η σύνοδος θα φιλοξενηθεί στο Άμπου Ντάμπι και θα συνδιοργανωθεί από το Abu Dhabi Investment Authority (ADIA) και το Mubadala Investment Company.
Η πορεία των θυγατρικών
Η ΕΤΑΔ κατέγραψε αύξηση 23% των ενεργών μισθώσεων, ωρίμασε 770 νέα ακίνητα, ολοκλήρωσε 99 Διαγωνισμούς και εφαρμόζει νέα φιλοσοφία στα στρατηγικά ακίνητα (Ακτή Βουλιαγμένης, Παλατάκι, Taekwondo κ.α.). Η εταιρεία όταν αναλήφθηκε ο έλεγχός της από το Υπερταμείο είχε ζημιογόνες χρήσεις αλλά πλέον έχει εισέλθει σε τροχιά κερδοφορίας. Τα ετήσια έσοδα αναμένεται να προσεγγίσουν το 2024 τα €60 εκατ. (+59% σε σχέση με το 2015), ενώ τα ίδια κεφάλαια αναμένεται να ξεπεράσουν τα €1,1 δισ., σε σχέση με €280,7 εκατ. από όταν εντάχθηκε στο Υπερταμείο.
Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία με νέα διοίκηση επανέρχονται σε αναπτυξιακή τροχιά, αν και κουβαλούν βαριά κληρονομιά σε σκάνδαλα, κυβερνοεπιθέσεις και αρνητικά ίδια κεφάλαια. Η μεταστροφή εστιάζει σε τρεις πυλώνες:
- Τη μείωση λειτουργικών δαπανών,
- την ενδυνάμωση εμπορικών δραστηριοτήτων και
- την αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας.
Τα ΕΛΤΑ πέτυχα μείωση λειτουργικών εξόδων κατά €8 εκατ. το 2024 και 5πλάσιο EBITDA συγκριτικά με το 2022. Εντός του έτους θα διακινηθούν συνολικά 21,2 εκατ. δέματα (αύξηση +11% vs 2022). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της διοίκησης από τα EBITDA θα καλυφθεί και τρύπα στα ίδια κεφάλαια, που σήμερα είναι αρνητικά.
Αναδιάρθρωση των Αστικών Συγκοινωνιών
Οι Συγκοινωνίες Αθηνών (Όμιλος ΟΑΣΑ) συνεχίζουν να επιτελούν τον κοινωνικό τους ρόλο, καθώς, παρά τη σημαντική αύξηση του κόστους ενέργειας, η τιμή εισιτηρίου από €1,40 το έτος 2014 – δέκα χρόνια μετά – είναι χαμηλότερη στα €1,2. Η αναδιοργάνωση του Ομίλου έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς. Οι Συγκοινωνίες Αθηνών ανέκτησαν την εμπιστοσύνη του κοινού καταγράφοντας αύξηση κατά 70% στις επιβιβάσεις (2021-2024). Η πλήρης ανανέωση του στόλου έχει εκκινήσει από το Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών, με τη συνεργασία του Ομίλου ΟΑΣΑ. Νέες υπηρεσίες προστέθηκαν, όπως το σύστημα Tap ‘n Pay για Ανέπαφες Συναλλαγές, ενώ γίνονται σημαντικές παρεμβάσεις για την καλύτερη εξυπηρέτηση των ΑμεΑ.
Έσοδα 5,2 δισ. από το ΤΑΙΠΕΔ
Το ΤΑΙΠΕΔ πραγματοποίησε έσοδα €5,2 δισ. αξιοποιώντας περιουσιακά στοιχεία για το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων. Πολύ σημαντική ήταν η δημιουργία της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας (PPF), η οποία σχεδιάστηκε και στελεχώθηκε από το Growthfund. Η μονάδα διαχειρίζεται έργα ύψους €8 δις και έχει συμβάλει στην επιτυχή διενέργεια σειράς διαγωνισμών προς όφελος του δημοσίου.
Αλλάζει δομή και χαρακτήρα η ΓΑΙΑΟΣΕ
Η ΓΑΙΑΟΣΕ πραγματοποιεί τα υψηλότερα έσοδα από ιδρύσεώς της έχοντας ξεπεράσει τα €20 εκατ./έτος τα 3 τελευταία έτη. Η καθαρή θέση της εταιρείας από την ημερομηνία ένταξής της στον Όμιλο του Υπερταμειου έχει τριπλασιαστεί κι έφτασε στα €234 εκατ. το 2023 έναντι €75 εκατ. Οι προοπτικές της διαγράφονται θετικές ενώ η νέα Διοίκηση μέσα από ένα δομημένο πλάνο εστιάζει στη σιδηροδρομική ακίνητη περιουσία και στη δημιουργία κέντρων logistics που θα αλλάξουν τις εμπορευματικές δυνατότητες της χώρας.
Στρατηγικά έργα
Μαζί με την οικονομική βελτίωση, δόθηκε μεγάλη εστίαση στα στρατηγικά έργα. Την τριετία 2022-2024 το Υπερταμείο ολοκλήρωσε την παραχώρηση του αεροδρομίου Καλαμάτας, «ξεκλείδωσε» το έργο Ανάπλασης της ΔΕΘ σε συνεργασία με τη Διοίκηση της εταιρείας και τους φορείς με στόχο την άμεση εκκίνηση του διαγωνισμού. Στην ΑΕΔΙΚ ξεκίνησε η προετοιμασία για την ανάπτυξη του real estate, στον ΟΚΑΑ και την ΚΑΘ προχωρούν οι μελέτες σκοπιμότητας για τη δημιουργία μίας ενιαίας Εθνικής Αγοράς, ενώ γίνεται η προεργασία για την είσοδο στρατηγικού επενδυτή στις Ελληνικές Αλυκές.
Στο Στρατηγικό σχέδιο 2025-2027 – που τελεί υπό έγκριση από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών – παραμένει ως βασική αποστολή του Growthfund η μεγιστοποίηση της αξίας και του κοινωνικού αποτυπώματος του χαρτοφυλακίου του. Στην πράξη περιλαμβάνει:
- Οι Συγκοινωνίες Αθηνών να αποτελούν το προτιμητέο μέσο μεταφοράς των Αθηναίων παρέχοντας μοντέρνες υπηρεσίες με έναν ανανεωμένο στόλο.
- Τα ΕΛΤΑ να έχουν εξελιχθεί σε σύγχρονο οργανισμό ταχυμεταφορών και βασικό πόλο στήριξης της μικρομεσαίας οικονομίας.
- Η ΕΤΑΔ να έχει ολοκληρώσει το έργο της καταγραφής των 36.000 εγγραφών, την αποτίμηση 6.000 ακινήτων και την ωρίμανση 1.000 ακινήτων.
- Η ΔΕΘ να έχει ξεκινήσει την υλοποίηση του σχεδίου ανάπλασης.
- Η ΓΑΙΑΟΣΕ να έχει δρομολογήσει τα Εμπορευματικά Κέντρα στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου και στο Θριάσιο.
- Επίσης, να έχει ολοκληρωθεί η προσέλκυση στρατηγικού επενδυτή για τις Ελληνικές Αλυκές καθώς και να έχει ξεκινήσει το αναπτυξιακό σχέδιο για το αεροδρόμιο της Καλαμάτας.
- Τέλος, το Νέο Επενδυτικό Ταμείο να έχει προχωρήσει στην ολοκλήρωση των πρώτων επενδύσεων έχοντας προκαλέσει άμεσες & έμμεσες επενδύσεις με πολλαπλή επίδραση στην ελληνική οικονομία και νέες θέσεις εργασίας.
