Από στρατηγικά μειονεκτική θέση εξαιτίας των προβλημάτων με Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Σερβία και Βουλγαρία συναντά ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα στις 15.30 το μεσημέρι.
Σήμερα το μεσημέρι στις 15:30 πραγματοποιείται η συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού, με τον Τούρκο πρόεδρο, στο προεδρικό μέγαρο στην Άγκυρα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης όμως προσέρχεται αποδυναμωμένος, καθώς Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία αμφισβητούν τον ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή και την επιρροή της σε ΕΕ και NATO, ενώ ο Ταγίπ Ερντογάν νιώθει ισχυρότερος παίζοντας ταυτόχρονα στο μέτωπο της Ουκρανίας, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής.
Θα ακολουθήσουν διευρυμένες συνομιλίες των αντιπροσωπειών και δηλώσεις των δύο ηγετών ενώ στη συνέχεια, ο Πρωθυπουργός θα παρακαθήσει σε δείπνο που θα παραθέσει ο Τούρκος πρόεδρος.
Σε περίεργη φάση φάση βρίσκονται και τα ελληνοτουρκικά, καθώς έχουν γίνει αισθητές σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς την ατζέντα των επαφών, με την ελληνική πλευρά να επιθυμεί τον εξαντλητικό περιορισμό της στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και την θετική ατζέντα (οικονομική συνεργασία), ενώ η τουρκική θέτει ανοιχτά ζητήματα άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων, ενώ καλά πληροφορημένες πηγές αναφέρουν ότι θα τεθούν και μειονοτικά ζητήματα για Θράκη και Ρόδο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνεντεύξεις του τις τελευταίες ημέρες αναφέρεται στην ανάγκη ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, παρά τις διαφωνίες και την εμπεδωμένη πρόοδο της αποκλιμάκωσης στο Αιγαίο. Επίσης, επιμένει στην ενίσχυση της δυναμικής στους τομείς που έχουν συμφωνηθεί, υπονοώντας την θετική ατζέντα που μεταφράζεται σε οικονομική συνεργασία. Επ΄ αυτού η Ελλάδα έχει διευκολύνει τις βίζα σε 10 νησιά και έπονται πέντε ακόμη, ενώ παράλληλα προωθείται και η επικαιροποίηση της συμφωνίας τελωνειακής ένωσης Τουρκίας – ΕΕ, καθώς και διμερείς εμπορικές συμφωνίες για ανοιχτά σύνορα.
Από την πλευρά του ο Ταγίπ Ερντογάν και άλλοι Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν θέσει ανοιχτά ζητήματα άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο, με αναφορά στα θαλάσσια πάρκα, που επιχείρησε να προωθήσει η ελληνική πλευρά. Επίσης, έχουν γίνει αναφορές στο τουρκολυβικό Μνημόνιο και άλλα μείζονα θέματα, τα οποία η Τουρκία επιμένει ότι θα συζητηθούν σε διμερές επίπεδο, εκτός ατζέντας ΕΕ και διεθνών οργανισμών.
Η Ελλάδα σε τροχιά απομόνωσης στα Βαλκάνια
Στο μεταξύ η Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στη γειτονιά της στα Βαλκάνια, με την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία να αμφισβητούν έμπρακτα το status quo στην περιοχή επιδεικνύοντας τη διάθεσή τους να μην απευθύνονται στην Ελλάδα ως μείζονα δύναμη στην περιοχή. Με δεδομένα τα προβλήματα στις σχέσεις με της Ελλάδας τη Σερβία, εξαιτίας της διπλωματικής αναβάθμισης του Κοσόβου στις αρχές της πρώτης θητείας της κυβέρνησης Μητσοτάκη, την πτώση μεταγωγικού αεροσκάφους που μετέφερε βλήματα πυροβολικού από τη Σερβία και την Εμπλοκή με την τοποθέτηση της Ντόρας Μπακογιάννη στο Συμβούλιο της Ευρώπης, είναι προφανές ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναζητά νέο μοντέλο συνεργασιών.
Ο Ταγίπ Ερντογάν όμως, ακόμα και αν δεν είχε συμμετοχή στην αλλαγή στάσης Αλβανίας και Βόρειας Μακεδονίας απέναντι στην Ελλάδα, είναι σε θέση να εκμεταλλευτεί την περιφερειακή απομόνωση της Ελλάδας, στις διαπραγματεύσεις με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, σε διμερές επίπεδο. Αν μάλιστα σε αυτά προστεθούν και οι συμφωνίες Τουρκίας – Βουλγαρίας για εμπορικές σιδηδρομικές συνδέσεις, τότε διαμορφώνεται ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο.
Παρεμπίπτοντα
Κυβερνητικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι ο πρωθυπουργός θα θέσει στον Πρόεδρο της Τουρκίας και το ζήτημα της μετατροπής της Μονής της Χώρας σε μουσουλμανικό τέμενος. Ωστόσο, πρόκειται για θέμα άσκησης εσωτερικής κυριαρχίας, επί του οποίου δεν έχει ιδιαίτερα περιθώρια πίεσης, μέσω της διεθνούς κοινότητας, όπως αποδείχθηκε και το ζήτημα της Αγιάς Σοφιάς. Από το Μαξίμου διαρρέεται ότι ήδη πραγματοποιήθηκε ο νέος κύκλος συναντήσεων στη βάση των τριών αξόνων που είχαν συμφωνήσει οι δύο ηγέτες τον περασμένο Ιούλιο στο Βίλνιους (πολιτικός διάλογος, Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, θετική ατζέντα) και τις οποίες είχαν συμφωνήσει Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην τελευταία συνάντησή τους.
Σημειώνεται, δε, ότι πρόκειται για την τέταρτη συνάντηση που θα έχει ο Πρωθυπουργός με τον Πρόεδρο της Τουρκίας μετά την επανεκλογή αμφοτέρων (η πρώτη είχε πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο του 2023 στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους, η δεύτερη στη Νέα Υόρκη στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και η τρίτη στην Αθήνα τον περασμένο Δεκέμβριο).
