Τον οδικό χάρτη για την αναβάθμιση του Χρηματιστηρίου της Αθήνας και τα milestones του μετασχηματισμού της Αγοράς παρουσίασε η διοίκηση του Χ.Α σε γεύμα με δημοσιογράφους, σκιαγραφώντας την επόμενη ημέρα και αφήνοντας να διαφανούν οι προοπτικές και κάποια από τα προβλήματα και τις παθογένειες της υφιστάμενης διάρθρωσης του οικοσυστήματος.
Στρατηγική τριών πυλώνων υλοποιεί ο CEO του Χ.Α Γιάννος Κοντόπουλος στην κατεύθυνση της έγκαιρης ωρίμανσης της αγοράς για την αναβάθμισή της, στοχεύοντας να “ξεκλειδώσει” νέες προοπτικές, που θα επιτρέψουν την πρόσβαση σε ανώτερα συστήματα διασύνδεσης αγορών, μέσω των οποίων θα ενισχυθεί η ελκυστικότητα και θα βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της αγοράς.
Η διοίκηση του Χ.Α κινείται για την εμβάθυνση του Χ.Α και την ενίσχυση της διαφάνειας, μέσω του νέου κανονισμού και της τροποποίησης των δεικτών, την προσέλκυση νέων εταιριών στο sell side και παράλληλα την ενεργοποίηση νέων καναλιών αγοραστών μέσω roadshows και ευθυγράμμισης με τις απαιτήσεις των οίκων αξιολόγησης.
Η χρονική στιγμή της κοινοποίησης του οδικού χάρτη της αναβάθμισης, δεν είναι τυχαία, καθώς ακολουθεί την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων με την Κεφαλαιαγορά. Με τη δημοσιότητα κλείνει ο κύκλος και η διοίκηση του Χ.Α πετά πλέον το μπαλάκι σε κυβέρνηση και εποπτικές αρχές, ανταποκρινόμενη στην πίεση του Μαξίμου, που έχει αναγάγει την αναβάθμιση σε κυβερνητικό στόχο, όπως δήλωσε σε συνέντευξή του ο οικονομικός σύμβουλος του Κυριάκου Μητσοτάκη Άλεξ Πατέλης.
Η αναβάθμιση
Η διοίκηση του Χρηματιστηρίου της Αθήνας –όπως έχει δηλώσει και στο παρελθόν– αναμένει την απόδοση στο Χ.Α status “under review for possible upgrade” από έναν τουλάχιστον οίκο αξιολόγησης εντός του 2024. Σύμφωνα με τον βαθμό εκπλήρωσης των check lists πιο κοντά σε μια τέτοια κίνηση είναι η S&P, ενώ αμέσως μετά ακολουθεί η MSCI, η οποία θα μπορούσε επίσης να ανακοινώσει μια τέτοια κίνηση στην ετήσια αναθεώρησή της φέτος. Ο οίκος FTSE φαίνεται ότι απέχει ακόμη από μια τέτοια απόφαση, αλλά είναι και ο μόνος που έχει εξαμηνιαία αναθεώρηση.
Οι επενδυτές στην όλη διαδικασία δεν τοποθετούνται στη συγκεκριμένη αγορά στο ίδιο χρονικό σημείο, καθώς τα περισσότερα passive funds λαμβάνουν θέσεις κοντά στην ημερομηνία της μετάταξης. Τα active funds, που είναι πάντα περισσότερα, αναπτύσσουν τη δραστηριότητά τους με όρους front running, ενώ υπάρχουν και hedge funds με ακόμη πιο επιθετικές πρακτικές. Πάντως, οι εισροές κεφαλαίων σε βάθος χρόνου αναμένονται υψηλότερες από τις εκροές, με έμφαση στην ημερομηνία της μετάταξης.
Βήματα γίνονται και στη συμμόρφωση με τα πρότυπα ESG με το Χ.Α να εμβαθύνει στα κριτήρια σύστασης του δικού του δείκτη, για τον οποίο προσέλαβε και συμβουλευτική εταιρία, προκειμένου να κινηθεί στα πρότυπα που διασφαλίζουν ότι οι εταιρίες που περιλαμβάνονται σε αυτόν θα είναι επιλέξιμες και από ξένα funds. Στόχος εδώ είναι η διαμόρφωση μιας γραμμής βάσης που θα συμβάλλει στην ενίσχυση της διαφάνειας και θα ενισχύει την ορατότητα των επενδυτών, ιδιαίτερα για εκδόσεις ομολόγων.
Roadshows
Στα πλαίσια της εξωστρέφειας του ΧΑ, θα διοργανωθούν μέσα στη φετινή χρονιά τρία road shows για τη μεσαία κεφαλαιοποίηση -μέχρι τώρα έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον τουλάχιστον 15 εισηγμένες- (22 Μαΐου στη Φρανκφούρτη, 6 Ιουνίου στο Παρίσι και 5 Δεκεμβρίου στη Γενεύη), καθώς και δύο ακόμη και τις εταιρείες υψηλής κεφαλαιοποίησης (3 Οκτωβρίου στο Παρίσι και 5 Δεκεμβρίου στη Γενεύη).
Ο νέος κανονισμός
Οι αλλαγές που θα εισαγάγει στο Χ.Α ο νέος κανονισμός της Αγοράς στοχεύουν στην βελτίωση της ελκυστικότητας και αποτελεσματικότητας, με έμφαση στην ενίσχυση του free float, το οποίο αποτελεί το κλειδί για την αύξηση της εμπορευσιμότητας. Επ΄αυτού όμως φαίνεται ότι έχουν γίνει κάποιοι συμβιβασμοί, καθώς αντί για το οριζόντιο όριο του 25% ελεύθερης διασποράς, εν τέλει διαμορφώνεται ένας μηχανισμός που προβλέπει
- ελάχιστη μετοχική διασπορά στο 25% για εταιρίες με κεφαλαιοποίηση έως 200 εκατ. ευρώ
- 15% για τις μεγαλύτερες,
- Για εταιρίες που συμμετέχουν στην κατηγορία αυξημένης συναλλακτικής δραστηριότητας όμως δεν θα ισχύει το συγκεκριμένο όριο
Όποτε και να επισημοποιηθεί ο νέος κανονισμός, θα έχει έναρξη ισχύος την 1η Ιανουαρίου του 2025.
Επιπλέον ανακοινώθηκε και ένα “point system” για τις εταιρίες που παραβαίνουν τους κανονισμούς, το οποίο οδηγεί σε delisting. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή έχει επίσης στάδια: Έτσι, οι εταιρίες που βρίσκονται κάτω από το όριο θα αναγκάζονται να προσλαμβάνουν δύο market makers και αν στο μεταξύ δεν πετύχουν την αποκατάσταση της μετοχικής ισορροπίας, τότε θα οδηγούνται στην κατηγορία “Υπό Επιτήρηση” για περίοδο 6+6 μηνών. Ή περίοδος αυτή περιορίζεται από την υφιστάμενη 18 μηνών, ενώ δυνατότητα παράτασης θα έχουν κατόπιν αιτήματος οι εταιρίες που έχουν κάνει βήματα συμμόρφωσης.
Ο πήχης και το point system
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, κάτω από τον πήχη βρίσκονται 7 εταιρίες στο Χ.Α. Κυρίως, οι εταιρίες που βρίσκονται κάτω από το όριο ανήκουν στην κατηγορία των REITS, οι οποίες εισάγονται στο Χ.Α για να μην χάσουν την άδεια που έχουν λάβει, αλλά οι περισσότεροι ιδιοκτήτες δεν έχουν διάθεση να δώσουν μετοχές. Γι’ αυτές τις εταιρίες θα υπάρξει και νέα νομοθετική διάταξη η οποία θα καθιστά σαφές ότι ενδεχόμενη έξοδος από το Χ.Α θα οδηγεί σε απώλεια των φορολογικών κινήτρων που απολαμβάνουν, στο εξής.
Επίσης, δημιουργείται και διαδικασία εσωτερικής υποβάθμισης μιας εταιρίας, μέσω της μετάταξής της από την Κύρια στην Εναλλακτική Αγορά. Αυτό όμως μπορεί να γίνει μόνο κατόπιν αιτήματος της εταιρίας και όχι στο πλαίσιο της διαδικασίας επιβολής ποινών.
Το πρόβλημα
Ο νέος κανονισμός αποτελεί αναμφισβήτητα βήμα προόδου για το Χ.Α που στοχεύει στην διαμόρφωση περιβάλλοντος που ευθυγραμμίζεται με τις απαιτήσεις των οίκων αξιολόγησης, προκειμένου να καταστεί εφικτή η αναβάθμιση της αγοράς. Ωστόσο, οι συμβιβασμοί για την αρθρωτή διαβάθμιση της υποχρέωσης για το free float υπονομεύει τις προοπτικές και την αμεσότητα εκπλήρωσης των κριτηρίων αναβάθμισης. Αυτό συμβαίνει γιατί από την υποχρέωση του free float 25% εξαιρούνται πολλές εταιρίες και κυρίως μεγάλες, με την κεφαλαιοποίησή του βαραίνουν στην αγορά, όχι όμως και στους δείκτες των ξένων οίκων που όλοι έχουν κριτήρια free float και όριο στο 25%. Έτσι, εταιρίες όπως το ΔΑΑ, ο Τιτάνας, ενώ περιορισμένη είναι και η διασπορά του ΟΤΕ… Ωστόσο, οι εταιρίες αυτές δεν θα αντιμετωπίσουν ποινές, καθώς όντας στη μεγάλη κεφαλαιοποίηση έχον διαφορετικούς κανόνες. Για τους οίκους όμως, αυτό είναι αρνητικό καθώς περιορίζει τη συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς.
Διασταλτικές ερμηνείες
Βέβαια, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, υπάρχουν περιθώρια διορθωτικών κινήσεων, χωρίς όμως αυτές να οδηγούν σε ουσιαστική συμμόρφωση. Σύμφωνα με τον κανονισμό, το free float αποτελεί το ποσοστό των μετοχών που βρίσκονται σε χαρτοφυλάκια μετόχων που κατέχουν συνολικές θέσεις μικρότερες από 5% και δεν προσμετρώνται επίσης οι ομαδικοί λογαριασμοί. Συνεπώς, σε μικρομεσαίες εταιρίες ή και σε μεγαλύτερες, που ανήκουν οι βασικοί μέτοχοι είναι οικογένειες, τα μεγάλα μπλοκ μετοχών, θα μπορούσαν να σπάσουν σε επιμέρους φυσικά και νομικά πρόσωπα και family funds, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση, αλλά παρακάμπτοντας το πνεύμα της ρύθμισης.
Ανοίγει η πόρτα για την είσοδο ζημιογόνων εταιριών
Σύμφωνα με τον νέο κανονισμό, που αναμένει την τελική έγκριση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ανεβαίνει ο πήχης για την είσοδο μιας εταιρίας στην Κύρια Αγορά του Χ.Α στα 40 εκατ., παράλληλα όμως καταργείται το τεκμήριο των κερδοφόρων χρήσεων, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για είσοδο στο Χ.Α και ζημιογόνων εταιριών, που έχουν όμως συγκροτημένο business plan και growth story.
Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται η είσοδος ναυτιλιακών εταιριών και εταιριών media, δύο κλάδοι που δεν εκπροσωπούνται στο Χρηματιστήριο της Αθήνας σε αυτή τη φάση, ενώ δημιουργείται χώρος και για την είσοδο fintec start-ups.
Επενδύσεις για «επαγγελματίες» επενδυτές
Με βάση τον αναμενόμενο κανονισμό, θεσπίζεται νέα κατηγορία προϊόντων που θα διατίθενται μόνο σε «επαγγελματίες» επενδυτές, για ποσά τουλάχιστον 100.000 ευρώ, έτσι ώστε να μπορεί να προσελκύσει το ΧΑ και τα ευρωομόλογα Ελλήνων εκδοτών.
Επίσης, με βάση το νέο κανονισμό, όσες εταιρείες θα μπαίνουν σε διαδικασία αναστολής διαπραγμάτευσης, θα διαγράφονται αυτόματα αν παραμείνουν σε αυτή για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δώδεκα μηνών.
