Αν και ο πληθωρισμός παραμένει επίμονα υψηλός και οι εξάρσεις είναι πιθανότερες από τις υφέσεις, οι κεντρικές τράπεζες πάτησαν pause στις αυξήσεις επιτοκίων, καθώς ο φόβος για τις επιπτώσεις στην οικονομία αναγκάζει τους διαμορφωτές πολιτικής να περιμένουν να εμπεδωθεί ο αντίκτυπος των αυξήσεων στην οικονομία.
Στο πιο πρόσφατο μήνυμα ότι οι κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να σηματοδοτούν ένα οροπέδιο στα επιτόκια, η Τράπεζα της Αγγλίας ανακοίνωσε την Πέμπτη την απόφασή της να διατηρήσει το 5,25% που έθεσε τον Ιούλιο, όταν τα ανέβασε από το 5% του Ιουνίου.
Όπως δείχνει γράφημα, οι Η.Π.Α., τα επιτόκια στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωζώνη βρίσκονταν σε απότομη ανοδική τροχιά από τις αρχές του 2022 καθώς οι κεντρικές τράπεζες πάλευαν ενάντια στον καλπάζοντα πληθωρισμό.
Μιλώντας για την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου και τονίζοντας ότι αυτό το οροπέδιο δεν είναι απαραίτητα ο πρόδρομος μιας επικείμενης πτώσης των επιτοκίων, ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Andrew Bailey, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου: «Η νομισματική πολιτική είναι επί του παρόντος περιοριστική με την έννοια ότι εάν διατηρήσουμε αυτή τη στάση για αρκετό καιρό, θα συμπιέσουμε τον πληθωρισμό από το σύστημα και αυτό θα κάνουμε».
Η ΕΚΤ ανακοίνωσε τον Οκτώβριο τη διατήρηση των επιτοκίων στο 4,5%, σηματοδοτώντας παύση μετά από 15 σερί αυξήσεις. Τα δεδομένα από το μέτωπο του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη δείχνουν αποκλιμάκωση και η μεγαλύτερη οικονομία του μπλοκ φλερτάρει με την ύφεση, σημειώνοντας ήδη ένα τρίμηνο συρρίκνωσης. Τα στοιχεία εκτιμάται ότι βαρύνουν στις αποφάσεις της ΕΚΤ, αν και η Bundesbank παραμένει “γεράκι” και επιδιώκει την άμεση και αποφασιστική επιστροφή του πληθωρισμού στο 2%.
Στις ΗΠΑ, η FOMC διατήρησε σταθερά τα επιτόκια, για δεύτερη φορά, τον Οκτώβριο, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι ο κύκλος σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής έχει κλείσει. Σε αυτό συνηγορούν και τα τελευταία στοιχεία για την ανεργία, την αγορά εργασίας και τον πληθωρισμό. Ωστόσο, οι μεταβλητές που λαμβάνονται υπόψη είναι σαφώς περισσότερες και η εξίσωση πολύ σύνθετη.
Οι κεντρικές τράπεζες, τώρα, καλούνται να λάβουν υπόψη τους και τα νέα δεδομένα που δημιουργεί η ενδημικότητα του πολέμου στην Ουκρανία, τα ξεσπάσματα βίας στην Αφρική και η αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή. Σε γεωοικονομικό επίπεδο, πάντως, ρόλο παίζει και η απόπειρα επαναπροσέγγισης ΗΠΑ – Κίνας, καθώς και η χαλάρωση των εντάσεων στις σχέσεις ΕΕ – Κίνας.
Σε στρατηγικό επίπεδο, πάντως, δεν πρέπει να λησμονιέται το παράδειγμα της Ιαπωνίας. Η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας, η οποία άρχισε να εφαρμόζει μια στρατηγική μηδενικού επιτοκίου κατά τη διάρκεια της φούσκας περιουσιακών στοιχείων της δεκαετίας του 1990, έχει κολλήσει σε αυτήν την πολιτική ακόμη πιο ένθερμα από ό,τι είχε κάνει η ΕΚΤ μέχρι τα μέσα του 2022, ακόμη και μετάβαση σε πολιτική αρνητικών επιτοκίων μέχρι το 2016, καθώς η χώρα αντιμετώπιζε χρόνια προβλήματα οικονομικής ανάπτυξης και αποπληθωρισμού. Τα επιτόκια στην Ιαπωνία παραμένουν αρνητικά, στο 0,1%.
You will find more infographics at Statista
