Αποτελέσματα που σηματοδοτούν ραγδαία πολιτική αλλαγή στην Πολωνία και μπορούν να διαφοροποιήσουν την ισορροπία δυνάμεων στην ΕΕ βγάζουν οι κάλπες των βουλευτικών εκλογών, καθώς το κυβερνων ακροδεξιό PiS υπερτερεί μεν, αλλά η αντιπολίτευση σε συνεργασία ελέγχει την πλειοψηφία των εδρών, σύμφωνα με το exit poll της Ipsos.
Αναρτοπή των πολιτικών συσχετισμών και πρωθυπουργού στην Πολωνία σηματοδοτούν τα πρώιμα αποτελέσματα και τα exit poll, καθώς προβλέπεται η ραγδαία αποδυνάμωση του κυβερνώνοντος ακροδεξιού PiS και ενίσχυση των φιλοευρωπαϊκών και αριστερών κομμάτων, με πρώτο τον κεντρώο Συνασπισμό Πολιτών του Ντόναλντ Τουσκ.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης της Πολωνίας φαίνεται να επικρατούν στις βουλευτικές εκλογές. Εφόσον το αποτέλεσμα επιβεβαιώσει σηματοδοτεί μια ριζική αλλαγή τόσο στην Πολωνία όσο και στην ΕΕ, όπου η τρέχουσα κυβέρνηση του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) έχει πολεμήσει για οκτώ χρόνια με τις Βρυξέλλες για κατηγορίες ότι υποχωρεί στους δημοκρατικούς κανόνες του μπλοκ.
Σύμφωνα με ένα exit poll που δόθηκε στη δημοσιότητα αμέσως μετά τη λήξη της ψηφοφορίας στις 9 μ.μ. Την Κυριακή,
- το PiS είχε 36,8% των ψήφων, ακολουθούμενο από
- τον κεντρώο Συνασπισμό Πολιτών με 31,6%,
- τον κεντροδεξιό Τρίτο Δρόμο με 13%
- την Αριστερά με 8,6% και
- την ακροδεξιά Συνομοσπονδία με 6,2%.
Το 2019, το PiS κέρδισε το 43,6 τοις εκατό των ψήφων.
Η δημοσκόπηση διενεργήθηκε από το IPSOS και κοινοποιήθηκε στα τρία κύρια τηλεοπτικά δίκτυα της Πολωνίας. Η δημοσκόπηση έχει περιθώριο λάθους 2%.
Αν και το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη ήρθε πρώτο από άποψη υποστήριξης, είναι μα πύρρειος νίκη καθώς τα τρία κορυφαία κόμματα της αντιπολίτευσης ελέγχουν την πλειοψηφία εδρών στο κοινοβούλιο.
Η συμμετοχή ήταν 73%, σύμφωνα με το exit poll, επίπεδο που αποτελεί ρεκόρ!
Το PiS είχε πολύ μεγάλη κινητοποίησε ενώ εκμεταλλεύηκε και την εξουσία που ασκεί στα κρατικά μέσα ενημέρωσης – τα οποία βρίσκονται σταθερά στο στρατόπεδο του κυβερνώντος κόμματος. Ωστόσο, το PiS αντιμετώπισε έναν αυξανόμενο αριθμό σκανδάλων – συμπεριλαμβανομένων των ισχυρισμών ότι αξιωματούχοι δωροδοκούνταν για την έκδοση βίζα.
Οκτώ χρόνια εντάσεων και κοινωνικών συγκρούσεων, με μάχες για τις αμβλώσεις, το κράτος δικαίου, τις εισαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία και τις ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων με την ΕΕ, η οποία έχει παγώσει τις πληρωμές δισεκατομμυρίων λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου, διέβρωσαν επίσης την υποστήριξη για το PiS.
Ακόμα και ένα τελευταίο- οριακ΄δημοψήφισμα με τέσσερις επιθετικές ερωτήσεις που είχαν σχεδιαστεί για να αμαυρώσουν την εικόνα της αντιπολίτευσης απέτυχε να κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους του PiS. Το δημοψήφισμα δεν πέτυχε την απαιτούμενη συμμετοχή του 50% για να θεωρείται έγκυρο.
Το PiS αν και προηγείται δεν θα μπορέσει να συγκροτήσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία,
ακόμα κι αν συνδυαστεί με το ακροδεξιό κόμμα Συνομοσπονδία – το οποίο έχει πει ότι δεν θα συνεργαστεί με το PiS. Τα τρία άλλα κόμματα έχουν δεσμευτεί να συνεργαστούν για να εκδιώξουν τον PiS.
Σύμφωνα με το exit poll,
- το PiS λαμβάνει 200 έδρες,
- ο Συνασπισμός Πολιτών 163,
- ο Τρίτος Δρόμος 55,
- η Αριστερά 30 και
- η Συνομοσπονδία 12.
Τα τρία κορυφαία κόμματα της αντιπολίτευσης θα έχουν 248 έδρες στο κοινοβούλιο, ενώ το PiS και η Συνομοσπονδία θα έχουν 212.
Το έριξε στα ερωτήματα ο Κατσίνσκι
Ο ηγέτης του PiS Jarosław Kazcyński χαρακτήρισε το αποτέλεσμα νίκη για το κόμμα του, αλλά παραδέχτηκε: «Το ερώτημα που έχουμε μπροστά μας είναι εάν αυτή η επιτυχία μπορεί να μετατραπεί σε άλλη μια θητεία για την κυβέρνησή μας.
Αυτό δεν το γνωρίζουμε αυτή τη στιγμή, αλλά πρέπει να ελπίζουμε και πρέπει να ξέρουμε ότι είτε είμαστε στην εξουσία είτε στην αντιπολίτευση, θα πραγματοποιήσουμε αυτό το έργο και δεν θα επιτρέψουμε στην Πολωνία να προδοθεί».
Πρόσθεσε ότι το κόμμα του θα εργαστεί για να διασφαλίσει ότι το πρόγραμμά του δεν θα εγκαταλειφθεί.
Πανηγυρίζει ο Τουσκ
Ο Ντόναλντ Τουσκ, ο ηγέτης του Civic Coaltion, ήταν ενθουσιώδης με το αποτέλεσμα.
«Ποτέ δεν ήμουν τόσο χαρούμενος στη ζωή μου με αυτή την υποτιθέμενη δεύτερη θέση, κέρδισε η Πολωνία, κέρδισε η δημοκρατία. Τους εκδιώξαμε από την εξουσία», είπε ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, του οποίου η επιστροφή στην πολωνική πολιτική το 2021 αποδείχθηκε κρίσιμη για τις ελπίδες της αντιπολίτευσης.
«Θα δημιουργήσουμε μια καλή νέα δημοκρατική κυβέρνηση με τους εταίρους μας», είπε,
καταγγέλλοντας τα τελευταία οκτώ χρόνια του «κακού».
Επαναπροσέγγιση με την ΕΕ
Η αντιπολίτευση υποσχέθηκε να ξαναχτίσει τις ραγισμένες σχέσεις με την ΕΕ.
«Στις 15 Οκτωβρίου, η Πολωνία επιστρέφει στην Ευρώπη», δήλωσε ο Robert Biedroń, ένας από τους ηγέτες της Αριστεράς.
Η μπάλα στον πρόεδρο
Μόλις ολοκληρωθεί η καταμέτρηση των ψήφων, η επόμενη κίνηση ανήκει στον Πρόεδρο Andrzej Duda, ο οποίος είπε ότι οι πρόεδροι παραδοσιακά επιλέγουν ένα μέλος του μεγαλύτερου κόμματος για να προτείνουν πρωθυπουργό και να κάνουν την πρώτη ρωγμή στο σχηματισμό κυβέρνησης.
Ο εντολοδόχος πρωθυπουργός θα έχει 14 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση και να προσπαθήσει να κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία σε κοινοβουλευτική ψήφο εμπιστοσύνης. Αν αυτή η προσπάθεια αποτύχει, στη συνέχεια, το κοινοβούλιο θα διορίσει πρωθυπουργό.
Τοξική προεκλογική περίοδος
Οι εκλογές σημαδεύτηκαν από μια από τις πιο τοξικές εκστρατείες στη δημοκρατική ιστορία της Πολωνίας.
Ο Kaczyński επιχείρησε να προβλάλει την αντιπολίτευση ως υπαρξιακή απειλή για το έθνος.
Κατηγόρησε τον Τουσκ ότι βρίσκεται σε σύγκρουση με το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες για να περιορίσει την ανεξαρτησία της Πολωνίας και να αφήσει μια πλημμύρα μεταναστών από μουσουλμανικές χώρες.
Η αντιπολίτευση προειδοποίησε ότι μια τρίτη θητεία του PiS θα απομάκρυνε σθεναρά την Πολωνία από τη φιλελεύθερη δημοκρατία, ενισχύοντας τη δύναμη του κυβερνώντος κόμματος στο δικαστικό σώμα, στα ΜΜΕ και τις κρατικές εταιρίες — σπρώχνοντας την Πολωνία προς την κατεύθυνση της ανελεύθερης δημοκρατίας της Ουγγαρίας.
Η καταμέτρηση των ψήφων βρίσκεται σε εξέλιξη σε όλη τη χώρα.
«Θα παρακολουθούμε αυτές τις εκλογές όλη τη νύχτα», είπε ο Τουσκ. «Όπως γνωρίζετε, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι κάθονται στους περιβόλους. Παρακολουθούν, κανείς δεν θα μας κλέψει πια αυτές τις εκλογές. Θα προστατεύσουμε κάθε ψήφο.
