Oι παγκόσμιοι ηγέτες, το 2015 υιοθέτησαν ένα κοινό όραμα για τη βιώσιμη ανάπτυξη με στόχους που πρέπει να επιτευχθούν μέχρι το 2030, την “ ατζέντα 2030” και τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα.
Της Ρίτας Πικρού-Μωραϊτάκη
Η Ατζέντα 2030 θέτει 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης οι οποίοι εξειδικεύονται σε 169 επιμέρους μετρήσιμους υπο-στόχους σύμφωνα με τους οποίους γίνεται η αξιολόγηση επίτευξής τους για κάθε χώρα. Οι προαναφερθέντες στόχοι σχετίζονται με τον άνθρωπο, τον πλανήτη, την ευημερία, την ειρήνη και τη συνεργασία.
Ειδικότερα, για τον άνθρωπο οι ενέργειες στοχεύουν στην εξάλειψη της φτώχειας, της πείνας και στη διασφάλιση ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς σε ένα υγιές περιβάλλον. Για τον πλανήτη οι ενέργειες στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος από την υποβάθμιση αφενός μέσω της υπεύθυνης κατανάλωσης και παραγωγής και αφετέρου μέσω των δράσεων για το κλίμα προκειμένου να μπορούν να καλυφθούν οι ανάγκες των σημερινών και μελλοντικών γενεών.
Τέλος, σημαντικός στόχος είναι η ευημερία να μπορεί να διασφαλιστεί για όλους τους ανθρώπους μέσω της αρμονικής συνύπαρξης της φύσης με την οικονομική, κοινωνική και τεχνολογική πρόοδο. Αυτοί οι στόχοι υιοθετήθηκαν από εθνικές κυβερνήσεις αλλά με μια ξεκάθαρη αναγνώριση πως οι περιφέρειες και οι δήμοι θα έχουν κομβικό ρόλο στην εφαρμογή τους.
Σήμερα λοιπόν, κανένα ζήτημα δεν είναι πιο σχετικό για τις μελλοντικές γενιές από τη βιωσιμότητα. Η βιωσιμότητα, η οποία αποτελεί ένα όραμα για την κοινωνική ανέλιξη, την οικονομική ευημερία, τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και γενικότερα για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης έχει τις ρίζες της στην μεταπολεμική περίοδο και προέκυψε ως απάντηση στην ανησυχία για το είδος της επίδρασης της υπέρμετρης οικονομικής μεγέθυνσης στο φυσικό περιβάλλον.
Πιο συγκεκριμένα, είναι γνωστό ότι η οικονομικής μεγέθυνσης βασίστηκε στην υπερβολική κατανάλωση φυσικών πόρων και ενέργειας, αγνοώντας τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και την αλλαγή του κλίματος. Όμως, έχει γίνει πλέον σαφές ότι η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί παρά να αποτελεί έναν επιπρόσθετο πυλώνα της ανθρώπινης ευημερίας.
Η Ελλάδα αναγνωρίζει τη σημαντική συμβολή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης στην προαγωγή, μεταξύ άλλων, της κοινωνικής ευημερίας, την εξάλειψη της φτώχειας και τη δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας η κινητοποίηση των δυνάμεών της προκειμένου να θέσει τις προτεραιότητές της αναφορικά με την Ατζέντα 2030 και να εφαρμόσει αποτελεσματικά τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης μέσα από την κατάλληλη προσαρμογή τους στις εθνικές προτεραιότητες και ανάγκες. Σύμφωνα δε, με το Δίκτυο Λύσεων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDSN Greece), το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά και το Παρατηρητήριο Περιφερειακών Πολιτικών, και την Data Consultants, το 2022, η μόνη ελληνική περιφέρεια που έχει ήδη εκπληρώσει τις απαιτήσεις για την βιωσιμότητα έως το 2030, κατά περισσότερο από 50%, ήταν αυτή της Θεσσαλίας.
Προφανώς η κατάσταση μετά τον Daniel και την επιδείνωση που φέρνει η κλιματική αλλαγή, δημιούργησε νέα δεδομένα και για την Θεσσαλία αλλά και για όλες Περιφέρειες. Αυτή την στιγμή το ζητούμενο είναι πως οι Περιφέρειες Αττικής, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης θα ενσωματώσουν τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης έως το 2030, δεδομένου ότι πάνω από το 60% του ελληνικού πληθυσμού κατοικεί στις περιοχές αυτές (Eurostat, 2022).
Η βιώσιμη ανάπτυξη λοιπόν και για την Αττική είναι το μεγάλο ζητούμενο. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές που θα πραγματοποιηθούν στις 8 Οκτωβρίου, καλούμαστε να λύσουμε γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και προβλήματα καθημερινότητας. Άλλωστε η βιώσιμη ανάπτυξη μπορεί να γίνει εφικτή μόνο με την συνεργασία τοπικής αυτοδιοίκησης και κυβέρνησης, των επιχειρήσεων και των κατοίκων.
Η Αττική του μέλλοντος χρειάζεται να είναι μια ανθρώπινη περιφέρεια, καθαρή, πράσινη και με βιώσιμη κινητικότητα. Ενσωματώνοντας τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και της βιώσιμης ανάπτυξης της ατζέντας 2030 του ΟΗΕ, προτείνοντας ένα νέο μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων, όπου το θάψιμο των σκουπιδιών θα αποτελεί παρελθόν, με νέα πάρκα κυκλικής οικονομίας, με μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων και διαχείρισης ανακυκλώσιμων υλικών που είναι σύγχρονες αλλά και φιλικές προς το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία στο επίκεντρο, ώστε κανένας να μην είναι αποκλεισμένος από ποιοτικές υπηρεσίες υγείας. Ταυτόχρονα η απάντηση στο κυκλοφοριακό χάος που αντιμετωπίζει η Αθήνα, θα στηριχτεί στην δημιουργία βιώσιμης αστικής κινητικότητας με ήπια δίκτυα κυκλοφορίας. Μια μεγάλη πρόκληση για την Αττική όμως είναι και η αποκατάσταση καμένων εκτάσεων, η αναβάθμιση των χώρων πρασίνου μέσω της αξιοποίησης σύγχρονων χρηματοδοτικών εργαλείων καθώς η παροχή οικονομικών κινήτρων στους Δήμους, για μείωση της παραγωγής απορριμμάτων.
Με την προώθηση της καινοτομίας, της περιβαλλοντικής διαχείρισης και της κοινωνικής ισότητας η Αττική μπορεί να γίνει πρότυπο για τη βιώσιμη ανάπτυξη στην περιοχή της Μεσογείου. Καθώς κοιτάμε μπροστά, ας οραματιστούμε μια Αττική όπου η ευημερία και η ανάπτυξη θα είναι για όλους, διαφυλάσσοντας τον πράσινο πλούτο της Αττικής για τις επόμενες γενιές και φτιάχνοντας νέες θέσεις εργασίας, για ένα καλύτερο βιοτικό επίπεδο για όλους . Μαζί, μπορούμε να κάνουμε αυτό το όραμα πραγματικότητα.
Η Eλευθερία (Ρίτα)Μωραϊτάκη – Πικρού, είναι υποψήφια Περιφερειακή Σύμβουλος στον Κεντρικό Τομέα Αττικής με το συνδυασμό του Νίκου Χαρδαλιά “Αττική Μπροστά, Πρόεδρος & Διευθύνουσα Σύμβουλος στο Εθνικό Κέντρο Αξιολόγησης της Ποιότητας και της Τεχνολογίας στην Υγεία, με σπουδές (προπτυχιακές και μεταπτυχιακές) στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και στα Διεθνή Χρηματοοικονομικά και εμπειρία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση (Πρόεδρος Α’ Διαμερίσματος του Δήμου Αθηναίων )
