Αυτοψία στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια στην Ουκρανία θα πραγματοποιήσει κλιμάκιο εμπειρογνωμόνων της IAEA, με τη διεθνή κοινότητα να ελπίζει στην εκτόνωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή και σταθεροποίηση του σταθμού.
Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια στην Ουκρανία βρίσκεται στο επίκεντρο της ενεργειακής ειδησεογραφίας αυτές τις ημέρες, καθώς κλιμάκιο εμπειρογνωμόνων της IAEA θα πραγματοποιήσει αυτοψία για να διαπιστώσει την κατάσταση και να προτείνει λύσεις.
Η ΕΕ ευελπιστεί ότι ο σταθμός θα συνεχίσει να παράγει ρεύμα για την Ουκρανία, ενώ η Μόσχα -σύμφωνα με σενάριο που προωθεί το Κίεβο- επιχειρεί να τον αποκόψει. Μια τέτοια εξέλιξη θα ανάγκαζε την Ουκρανία να ζητήσει ενεργειακή στήριξη από την Ευρώπη, πιέζοντας την ήδη “διψασμένη” ομάδα των 27 και επιδεινώνοντας την ενεργειακή κρίση που έχει τροφοδοτήσει το ξέσπασμα του πολέμου ταυτόχρονα με την προσπάθεια υλοποίησης του φιλόδοξου σχεδίου ενεργειακής μετάβασης.
Η κατάσταση στη Ζαπορίζια
Ομάδα επιθεωρητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) είναι καθ’ οδόν προς τον πυρηνικό ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό στη Ζαπορίζια, στη νότια Ουκρανία, όπου τα ρωσικά και τα ουκρανικά στρατεύματα αλληλοκατηγορούνται τις τελευταίες εβδομάδες για βομβαρδισμούς, ανακοίνωσε ο Ραφαέλ Γκρόσι, ο γενικός διευθυντής της υπηρεσίας του ΟΗΕ.
Το μείζον ερώτημα για τους επθεωρητές είναι αν και σε τί κατάσταση βρίσκονται οι αντιδραστήρες, η δυνατότητα επίβλεψης τους από το προσωπικό και να ανανγωρίσουν τους πιθανούς κινδύνους από τη συνέχιση των εχθροπραξιών.
Ακόμα και αν τελικά οι εμπειρογνώμονες καταλήξουν ότι η λειτουργία των αντιδραστήρων δεν είναι ασφαλής, αυτό δεν σημαίνει ότι η απενεργοποίησή τους είναι ασφαλέστερη, καθώς για την ψύξη τους απαιτείται πολύ μεγάλη κατανάλωση ενέργειας, ώστε να αποφευχθεί η τήξη, το φαινόμενο που προκάλεσε τα μεγάλα πυρηνικά ατυχήματα στο Τσερνομπίλ και τη Φουκουσίμα.
Εκτός όμως από τα τεχνικής φύσεως ζητήματα υπάρχουν και τα στρατηγικής. Το Εργοστάσιο το ελέγχει η Ρωσία, το προσωπικό που το λειτουργεί είναι Ουκρανοί και ο εν εξελίξει πόλεμος καθιστά την κατάσταση de facto δυσλειτουργική. Το προσωπικό δεν ανταποκρίνεται στα κελεύσματα της Μόσχας και οι δύο πλευρές αντιμετωπίζουν το εργοστάσιο ως μοχλό πίεσης στη μεταξύ τους διένεξη.
Ο ΟΗΕ καλείται τώρα να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά, καταγράφοντας την κατάσταση και διαπραγματευόμενος ταυτόχρονα με Μόσχα και Κίεβο.
Η επιθεώρηση
Της ομάδας των 14 πυρηνικών εμπειρογνωμόνων ηγείται ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), Ραφαέλ Γκρόσι. Η ομάδα βρίσκεται ήδη καθοδόν, με προορισμό το μεγαλύτερο πυρηνικό εργοστάσιο της Ευρώπης στην εμπόλεμη Ουκρανία που έχει καταληφθεί από τους Ρώσους. Πρόκειται να εξετάσουν την κατάσταση που επικρατεί στο εργοστάσιο της Ζαπορίζια, το οποίο περιλαμβάνει συνολικά 6 αντιδραστήρες, τις συνθήκες εργασίας επί τόπου, αλλά και να καταγράψουν ενδεχόμενες ζημιές.
Η παρουσία των εμπειρογνωμόνων της ΙΑΕΑ δίνει ελπίδες ότι η κατάσταση στον σταθμό θα εκτονωθεί, ότι δηλαδή οι στρατιωτικές ενέργειες στην περιοχή θα περιοριστούν κάπως και το ουκρανικό προσωπικό θα μπορέσει να κινηθεί πιο ελεύθερα στο εσωτερικό του σταθμού.
