Σε τοίχο χτύπησε στον ευρωπαϊκό νότο η πρόταση της Κομισιόν για οικειοθελή μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου κατα΄15%, στο πλαίσιο μέτρων για την μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία, καθώς εκτιμάται ότι αυτό ευνοεί χώρες του βορά και ιδιαίτερα τη Γερμανία, καθώς δεν προσδιορίζει τη μείωση εισροών από συγκεκριμένους παρόχους αλλά διαχέεται στο σύνολο της κατανάλωσης.
Αρνητική είναι η προκαταρκτική απάντηση Ελλάδας, Ισανίας, Πορτογαλίας και Ιταλίας στο σχέδιο της Κομισιόν για μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου, καθώς εκτιμάται ότι στόχος είναι να περιορίσει τη ζήτηση από τρίτους παρόχους και όχι όχι από τη Ρωσία, ευνοώντας έτσι τη Γερμανία, η οποία αναζητά σημαντικές ποσότητες για τον περιορισμό της έκθεσής της.
Η πρόταση της Κομισιόν θα μπορούσε να οδηγήσει και σε εξορθολογισμό των τιμών, αλλά στο μεταξύ θα επέβαλλε οριζόντια πλαφόν, αντιμεταθέτοντας την ευθύνη διασφάλισης ενεργειακής επάρκειας και του ανεκτού κόστους στις χώρες και τους πολίτες.
Auditor’s note
Οι αντιδράσεις στο σχέδιο της Κομισιόν καταδεικνύουν εγνωσμένες και βαθιές διαφωνίες στον σχεδιασμό ενεργειακής πολιτικής και την εσωτερική κατανομή των ενεργειακών πόρων.
Η ενεργειακή κρίση αναγκάζει πρώρα της κυβερνήσεις και αναπόφευκτα την Κομισιόν να επανεξετάσουν την στρατηγική πράσινης μετάβασης και να αναθεωρήσουν το ενεργειακό τους μίγμα, τόσο σε επίπεδο προμηθευτών, όσο και πηγών ενέργειας.
Το Crisis Monitor είχε εγκαίρως επισημάνει τα προβλήματα της πρότασης της Κομισιόν, ενώ προηγουμένως έχει υπογραμμίσει την αναπόδραστη αναθεώρηση της πολιτικής ενεργειακής μετάβασης, η οποία έχει ήδη ξεκινήσει. Η ελληνική κυβέρνηση μάλιστα, προανήγγειλε τον διπλασιασμό ηλεκτροπαραγωγής από λιγνίτη, project εξαιρετικά φιλόδοξο δεδομένων των συνθηκών.
Αντίθεση η ελληνική κυβέρνηση
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου είπε ότι «η κυβέρνηση δεν συμφωνεί επί της αρχής με την πρόταση της Κομισιόν για μείωση 15% της κατανάλωσης του φυσικού αερίου». Όπως ανέφερε, η ελληνική πλευρά «έχει καταθέσει μία σειρά από προτάσεις και σε ό,τι αφορά τις τιμές και σε ό,τι αφορά την προμήθεια και σε αυτές τις προτάσεις θα επιμείνει».
Αντιδράσεις στον Νότο
Τους τελευταίους μήνες, οι χώρες του Νότου κατάφεραν να διαφοροποιήσουν τις προμήθειες σε αέριο και να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις ροές που φτάνουν από τη Μόσχα. Μία από τις πρώτες αντιδράσεις ήρθε από την Ισπανία, όπου η υπουργός Οικολογικής Μετάβασης, Τερέζα Ριμπέρα απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα της μείωσης κατά 15% της κατανάλωσης φυσικού αερίου , όπως ζητούν οι Βρυξέλλες, λέγοντας ότι το μέτρο αυτό δεν είναι κατ΄ανάγκην ούτε «δίκαιο» ούτε «αποτελεσματικό».
Για την Τερέζα Ριμπέρα, το συγκεκριμένο μέτρο δεν είναι απαραίτητα το πιο «αποτελεσματικό ούτε το πιο δίκαιο» και πρόσθεσε πως «οι ισπανικές οικογένειες δεν θα υποστούν διακοπές φυσικού αερίου ή ηλεκτρικού ρεύματος στο σπίτι τους» και «η Ισπανία θα υποστηρίξει τη θέση της ισπανικής βιομηχανίας», τόνισε η ισπανίδα υπουργός και πρόσθεσε:
«Θα αντιταχθούμε στην επιβολή υποχρεώσεων που υπερβαίνουν, σε επίπεδο προσπαθειών, αυτό μου μας αναλογεί»
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Πορτογαλίας, Ζοάο Γκαλάμπα, χαρακτήρισε “μη βιώσιμη” την πρόταση της Επιτροπής, υπογαμμίζοντας ότι αναγκάζει την Πορτογαλία «να μείνει χωρίς ρεύμα».
Εντονες είναι οι αντιδράσεις και στην Ιταλία, καθώς ο Μάριο Ντράγκι, πριν παραιτηθεί από πρωθυπουργός, είχε μεταβεί στην Αλγερία και συνήψε μεγάλη συμφωνία για τον εφοδιασμό της Ιταλίας με φυσικό αέριο. « Για την Ιταλία, η μείωση της κατανάλωσης κατά 15% θα τιμωρούσε πρώτα τη βιομηχανία της , ειδικά τον μεταποιητικό τομέα . Αντίθετα, μια χώρα όπως η Γερμανία που εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Μόσχα θα επωφεληθεί από την αλληλεγγύη των άλλων κρατών της ΕΕ», τονίζουν ιταλικές πηγές στον τομέα της ενέργειας.
