Στην ΕΥΠ για την αντιστοίχηση συμβάντων και πληροφοριών προκειμένου να προβλεφθεί η προοπτική κλιμάκωσης, στρέφεται τώρα το επιτελείο του Κυριάκου Μητσοτάκη, ενώ στρατηγικά εξετάζεται κατά πόσο οι νέες προκλήσεις της Τουρκίας μπορούν να χαρασκτηριστούν αναμενόμενες και μέρος του κλασικού playbook ή απρόσμενες και ως εκ τούτου… ανησυχητικές.
Μηνύματα σε πολλές κατευθύνσεις για την πρόθεσή του να διαχύσει την πολιτική ένταση στο Αιγαίο στέλνει ο Ταγίπ Ερντογάν,. καθώς η Τουρκία εξέδωσε παράνομη NAVTEX για έρευνες εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, σε περιοχή αρκετά βαθιά στο Αιγαίο, σε μια προσπάθεια να προωθήσει το δόγμα των 6 μιλίων ως παρεπόμενο της ανάγκης ύπαρξης διαδρόμων ναυσιπλοΐας.
Η Τουρκία εξέδωσε παράνομη NAVTEX, ώστε να στείλει το ερευνητικό σκάφος Γιουνούζ εντός ελληνικών χωρικών υδάτων μεταξύ Άη Στράτη, Λήμνου, Χίου και Λέσβου.
Στην Αθήνα η πρόθεση της Τουρκίας να στείλει από την Τετάρτη το ερευνητικό Γιουνούζ γίνεται αντιληπτή ως κίνηση κλιμάκωσης της αντιπαράθεσης και διάχυσης της έντασης ενώ ξεκινά η τουριστική περίοδος. Παράλληλα, αποτελεί ένδειξη στρατηγικής αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας, αντίστοιχη με αυτή που ασκεί η Τουρκία με τις υπερπτήσεις μαχητικών αεροσκαφών.
Πρακτικά, οι έρευνες δεν απαγορεύονται, ωστόσο, η έκδοση NAVTEX από τουρκικό σταθμό για περιοχές ενός της ελληνικής επικράτειας είναι το μείζον θέμα. Αν η Άγκυρα είχε ζητήσει από τη Γεωγραφική Υπηρεσία του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού να εκδώσει τη NAVTEX για έρευνες, αυτό θα ήταν νόμιμο και δεν θα συνιστούσε παραβίαση. Όμως, η Τουρκία επέλεξε να εκδώσει η ίδια την οδηγία αμφισβητώντας έτσι εμπρά
Σύμφωνα με τη ναυτική οδηγία, το σκάφος θα σταλεί την Τετάρτη και την Πέμπτη σε τέσσερα σημεία, σε μια περιοχή ανάμεσα στον Αη Στράτη, τη Λήμνο, τη Λέσβο και τη Χίο.
Η Αθήνα απαντά με το δόγμα της στρατηγικής ψυχραιμίας, αλλά τα γεγονότα πολλαπλασιάζονται, με αποτέλεσμα ο στρατιωτικός μηχαισμός να τίθεται σε εγρήγορση.
Το timeline της όξυνσης
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Τουρκία έχει εντείνει τις παραβιάσεις, τις υπερπτήσεις και προσφάτως επιχείρησε τη μαζική αποστολή μεταναστών με σκάφη, οι οποίοι τελικά επέστρεψαν και περισυνελλέγησαν από την τουρκική Ακτοφυλακή. Ωστόσο, τα περιστατικά αυτά ειδωμένα υπό ενιαίο πρίσμα σκιαγραφούν μοντέλο ολιστικής κλιμάκωσης το οποίο δεν μπορεί να υποτιμηθεί, ιδιαίτερα ενόψει τουριστικής περιόδου.
Αντιδρώντας η Ελλάδα πάγωσε τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, συμβάλλοντας έτσι στην εδραίωση της απόστασης. Νωρίτερα είχαν ολοκληρωθεί και οι διερευνητικές επαφές, χωρίς προοπτική νέου γύρου.
Τη Δευτέρα, ο Ταγίπ Ερντογάν, αφού χαρακτήρισε “ανύπαρκτο” τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ανακοίνωσε την αναστολή της σύγκλισης του Ανώτατου Στρατηγικού Συμβουλίου, που θα είχε ως αντικείμενο την προαγωγή της θετικής ατζέντας, που εστιάζεται στην οικονομική και ενεργειακή συνεργασία.
Αυξάνεται το ρίσκο
Πλέον, χωρίς γέφυρες επικοιωνίας στο κεντρικό πολιτικό επίπεδο, με τον στρατιωτικό δίαυλο των ΜΟΕ κλειστό και τον διπλωματικό ιδιαότερα ανασφαλή για στιγμές έντασης, οι προοπτικές βαίνουν ραγδαία επιδεινούμενες.
Η δυναμική αυτή καταγράφεται στο γεωπολιτικό ρίσκο, το οποίο αυξάνεται επικίνδυνα, ενώ θα μπορούσε να επηρεάσει και το γεωοικονομικό τοπίο, εφόσον πυκνώσουν τα σύννεφα για θερμό επεισόδιο, ή εάν εργαλειοποιηθεί εκ νέου το προσφυγικό.
Auditor’s note Τα σενάρια
Επισήμως, ο Νίκος Δένδιας διαβάζει “παγίδα όξυνσης”, την οποία και προσπαθεί να αποφύγει. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών δεν είναι ο μόνος παίχτης στη σκακιέρα, καθώς είναι γνωστό πως το Μαξίμου δεν κινείται πάντα στην ίδια γραμμή με το ΥΠΕΞ, ενώ δεν είναι ξεκάθαρο το κλίμα στις ένοπλες δυνάμεις.Ερωτηματικά παραμένεουν και για τον τρόπο με τον οποίο διαβάζει την κατάσταση η ΕΥΠ, η οποία συμβουλεύει σχεδόν κατ αποκλειστικότητα τον Κυριάκο Μητσοτάκη σε τέτοια ζητήματα. Αν για παράδειγμα οι πληροφορίες της ΕΥΠ δεν επιβεβαιώνουν τη διάθεση περαιτέρω κλιμάκωσης, τότε η Αθήνα τηρεί στάση αναμονής και περιμένει να περάσει η καταιγίδα για να αποτιμήσει την κατάσταση. Αν όμως τα στοιχεία της ΕΥΠ συνηγορούν σε στρατηγική κλιμάκωσης, τότε η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να κλείσει τις διόδους σε όλα τα επίπεδα και να ακολουθήσει ενεργή πολιτική συσσώρευσης υποστήριξης από όλα τα διαθέσιμα μέτωπα.
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία, ο Ταγίπ Ερτντογάν αντιδρά στην κούρσα εξοπλισμών που εξελίσσεται, καθώς και σε κινήσεις κατάδειξης της Τουρκίας ως εγγενώς αποσταθεροποιητικού παράγοντα. Εάν η θεώρηση αυτή επικρατήσει, τότε οι κινήσεις του Ταγίπ Ερντογάν χαρακτηρίζονται ως αντίδραση, η οποία βρίσκεται σε φάση κλιμάκωσης, με το ύψος της εξαρτάται από την ατναπόκριση της ελληνικής πλευράς.
