Κινητικότητα σε διπλωματικό, πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο με δυναμική ανατροπής του status quo καταγράφεται στη Βόρεια Ευρώπη και στη Βαλτική, καθώς μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία Φινλανδία και Σουηδία επανεξετάζουν το status ουδετερότητας και το NATO δηλώνει ετοιμότητα για την ένταξή τους.
Τρεις είναι οι βασικοί λόγοι που αναγκάζουν τις παραδοσιακά ουδέτερες χώρες να επανεξετάσουν τα δεδομένα με σοβαρή πιθανότητα ανατροπής του status quo:
- Η Ρωσία είναι έτοιμη να αναλάβει υψηλότερους κινδύνους από πριν,
- το Κρεμλίνο είναι ικανό να συγκεντρώσει περισσότερους από 100.000 στρατιώτες σε ένα σημείο εναντίον μιας χώρας και
- υπάρχει πιο χαλαρή επιχειρηματολογία για τα μη συμβατικά όπλα, συμπεριλαμβανομένων τακτικών πυρηνικών όπλων και χημικών όπλων
Παράλληλα, η Βορειοατλαντική Συμμαχία πραγματοποιεί ολοένα και περισσότερες ασκήσεις με πολύ μεγάλο αριθμό στρατευμάτων στην Αρκτική, σηματοδοτώντας την εγγύτητά και την αλληλεγγύη της με τις χώρες της περιοχής και στέλνοντας ταυτόχρονα ηχηρό μήνυμα στη Μόσχα για τον αντίκτυπο των κινήσεών της στην ανατολική Ευρώπη.
Αν μέχρι τώρα το NATO κατηγορούνταν ότι αναζητούσε προφάσεις και στόχευε στον ενεργητικό περιορισμό του γεωστρατηγικού χώρου της Ρωσίας, πλέον, το NATO αναβιώνει και καθίσταται de facto εγγυητής της ασφάλειας και της ειρήνης σε μια περιοχή που δεν γνώρισε ουσιαστικές εντάσεις ποτέ.
Η κατάρρευση της όποιας αξιοπιστίας του Βλάντιμιρ Πούτιν και της ψευδαίσθησης ότι η Ρωσία αποτελεί στρατηγικό εταίρο, δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας: Ο φόβος είναι υπαρκτός και οι αντιδράσεις πραγματικές. Κατ επέκταση η προοπτική ανατροπής του status quo ουσιαστική!
Υπό αναθεώρηση
Η Φινλανδία και η Σουηδία σπεύδουν να αποφασίσουν εάν θα ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία βαθαίνει τους φόβους για την ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν αυξανόμενη δημόσια υποστήριξη και στις δύο χώρες για την εγκατάλειψη της μακροχρόνιας ουδετερότητάς τους και την ένταξη στη στρατιωτική συμμαχία.
Η δυναμική, σε πολιτικό επίπεδο, για την υποβολή αιτήσεων ένταξης αυξάνεται ήδη από τον Ιούνιο, όπως καταγράφηκε στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη.
Η πρωθυπουργός της Φινλανδίας Sanna Marin δήλωσε την Τετάρτη ότι η χώρα της θα κάνει έκκληση για ένταξη στο ΝΑΤΟ εντός «εβδομάδων και όχι μηνών».
Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με την πρωθυπουργό της Σουηδίας Magdalena Andersson, η Marin ανακοίνωσε τις προθέσεις της, ενώ παράλληλά η φινλανδική κυβέρνηση υπέβαλε έκθεση στο κοινοβούλιο για αλλαγές στο περιβάλλον ασφαλείας, ξεκινώντας επίσημα μια συζήτηση για την ένταξη στο ΝΑΤΟ.
«Η κατάσταση ασφάλειας στην Ευρώπη και στη Φινλανδία είναι πιο σοβαρή και πιο δύσκολο να προβλεφθεί από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά τον Ψυχρό Πόλεμο», ανέφερε η κυβέρνηση στην έκθεσή της.
«Η αλλαγή στην κατάσταση ασφαλείας», σύμφωνα με τις φινλανδικές αρχές, «αναμένεται να είναι μακρά
διαρκής», ενώ «οι απαιτήσεις και οι στρατιωτικές ενέργειες της Ρωσίας που σκοπεύουν να αλλάξουν την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας επηρεάζουν επίσης το περιθώριο ελιγμών της Φινλανδίας στην εξωτερική πολιτική, την πολιτική ασφάλειας και άμυνας».
Δημοσιεύματα σε σουηδικά μέσα ενημέρωσης αυτή την εβδομάδα υποστηρίζουν ότι οι κυβερνήσεις Marin και Andersson υποστηρίζουν την ένταξη στο ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, αμφότερες οι επικεφαλής της Σουηδίας και της Φινλανδίας σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν φάνηκαν λίγο πιο επιφυλακτικές, ζητώντας ενδελεχή εξέταση του νέου περιβάλλοντος και των προοπτικών.
Κίνδυνος αποσταθεροποίησης
Ωστόσο, η έκθεση προειδοποίησε ότι «αν η Φινλανδία υποβάλει αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ,
θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για εκτεταμένες προσπάθειες άσκησης επιρροής και κινδύνους που είναι δύσκολο να προβλεφθούν, όπως η αύξηση της έντασης στα σύνορα μεταξύ Φινλανδίας και Ρωσίας».
Μια πρόγευση του τι θα μπορούσε να ακολουθήσει, την προηγούμενη εβδομάδα η Φινλανδία δέχθηκε μεγάλης έκτασης κυβερνοεπίθεση σε κυβερνητικά sites κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Ουκρανού προέδρου Volodymyr Zelenskyy στο κοινοβούλιο. Παράλληλα, ρωσικά αεροπλάνα εντείνουν τις παραβιάσεις τόσο στον σουηδικό όσο και τον φινλανδικό εναέριο χώρο τις τελευταίες εβδομάδες.
Με ανοιχτές αγκάλες
Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ είπαν ότι η Φινλανδία και η Σουηδία θα γίνουν δεκτές με ανοιχτές αγκάλες και ότι η ενσωμάτωση των δύο χωρών στη συμμαχία θα ήταν μια ομαλή διαδικασία.
«Εναπόκειται στη Φινλανδία και τη Σουηδία να αποφασίσουν εάν θα ήθελαν να υποβάλουν αίτηση για ένταξη ή όχι και θα σεβαστούμε αυτήν την απόφαση», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ σε δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα.
Η εξάπλωση του NATO
