Νέα κρατική δομή, με αλλαγή οργανογράμματος υπουργείων, υπηρεσιών και σύσταση νέων, συγκεντρωτικών δομών αναμένεται να ανακοινώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αποδίδοντας έτσι ευθύνες για τις κυβερνητικές αποτυχίες στις… δομές και τις διαδικασίες. Θα υπάρξουν βέβαια και αλλαγές προσώπων, ολοκληρώνοντας το damage control, με κεντρικό στόχο την προστασία του πολιτικού κεφαλαίου του πρωθυπουργού.
Τις τελευταίες ώρες οι πληροφορίες οργιάζουν και όλα δείχνουν πως οι τελικές αποφάσεις λήφθηκαν για τον ανασχηματισμό en route για τις ΗΠΑ, όπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα εγκαταστήσει την κόρη του. Παράλληλα, όμως ήταν σε απόσταση από συμβούλους και “αυλικούς”, διατηρώντας τον πλήρη έλεγχο των επικοινωνιών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα ανακοινώσει “έναν ανασχηματισμό”, αλλά μια εκδοχή της “Περεστρόικα”. Ήτοι, θα επιχειρήσει να προωθήσει σαρωτικές αλλαγές στη βάση σημαντικών προκλήσεων που καλείται να αντιμετωπίσει προσεχώς η κυβέρνηση. Πρόκειται για νέα κυβέρνηση σε διάταξη… μάχης, δηλαδή εκλογών. Έτσι, θα δώσει στίγμα ουσιαστικών αλλαγών κουλτούρας στον κρατικό μηχανισμό. Μάλιστα αναμένεται να μιλήσει για επανασχεδιασμό της διαδικασίας λήψης κυβερνητικών και επιχειρησιακών αποφάσεων.
Πρόκειται για ενός τύπου “Περεστρόικα” αλλά -μάλλον- χωρίς γκλασνόστ. Ήτοι ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να κάνει σαρωτικές αλλαγές στον κρατικό μηχανισμό, ανακατατάξεις; προσώπων, αλλά λίγα πράγματα για την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.
Auditor’s note
Το Crisis Moitor έχει εγκαίρως επισημάνει τις δηλώσεις και τον τρόπο που προλειαίνεται επικοινωνιακά το έδαφος για τον ανασχηματισμό. Παράλληλα όμως έχει αναδείξει το σκεπτικό του Κυριάκου Μητσοτάκη και τη στρατηγική που εξυπηρετεί.
- Σε επικοινωνιακό επίπεδο κρίνεται αναγκαίος για τη διαχείριση του αντικτύπου από τις πυρκαγιές. Σε πολιτικό ο πρωθυπουργός θέλει να επιβάλλει ένα rotation, να δώσει ευκαιρίες και να διευρύνει την εμπλοκή βουλευτών και πολιτευτών στην κυβέρνηση και το Δημόσιο καθώς ξεκινά η προετοιμασία για τις εκλογές.
- Στρατηγικά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλει να δώσει ώθηση στην ατζέντα της οικονομίας και της πράσινης ανάπτυξης. Για να σηματοδοτήσει τη στροφή αυτή απαιτούνται αλλαγές που θα στείλουν μηνύματα.
- Γεωπολιτικά, η ελληνική κυβέρνηση επιχείρησε να διευρύνει το αποτύπωμά της, αλλά μέχρι στιγμής καθοδηγούνταν από εσωτερικές ισορροπίες, με αποτέλεσμα μην εμπεδώνει αυτή τη στρατηγική.
Νέες δομές και χώροι για πρόσωπα
Αυτό αν και μοιάζει ασαφές φαίνεται ότι παραπέμπει σε νέες και ισχυρότερες αρχές, με έμφαση -όχι μόνο- στην Πολιτική Προστασία, η οποία φαίνεται ότι ανεξαρτητοποιείται. Στο πλαίσιο του επανασχεδιασμού αυτού αναμένεται η επανίδρυση της Δασικής Υπηρεσίας, υπό τη σκέπη της Πολιτικής Προστασίας. Αυτό που δεν είναι σαφές είναι πως θα “παντρευτεί” με τα Δασαρχεία τα οποία πέρασαν στο υπουργείο Εσωτερικών, αντί των Περιφερειών που υπάγονταν μέχρι πρότινος.
Ζήτημα είχε ανακύψει -επικοινωνιακά με την ΕΜΥ και το Εθνικό Αστεροσκοπείο, οργανισμοί των οποίων τα στελέχη απολαμβάνουν αυξημένο επίπεδο ανεξαρτησίας και χαλαρή λογοδοσία. Οι ανακοινώσεις και οι έρευνες που δημοσίευσαν την κρίσιμη περίοδο των πυρκαγιών ανέτρεψαν πολλές φορές το κυβερνητικό αφήγημα. Ως εκ τούτου και στο πλαίσιο της δημιουργίας μια ενιαίας αρχής πρόβλεψης εκτάκτων καταστάσεων, έχει εξεταστεί ενδελεχώς το ενδεχόμενο διοικητικής μετακίνησής τους, είτε υπό τη σκέπη του υπουργείου Εσωτερικών, είτε της Πολιτικής Προστασίας, είτε η δημιουργία της αρχής αυτής, η οποία θα τοποθετηθεί υπό τον ίδιο τον πρωθυπουργό ή τον υπουργό Επικρατείας.
Μπαλαντέρ ο Παττέλης
Σε επίπεδο δομής υπουργείων αλλαγές αναμένονται στο Οικονομικών και το Ανάπτυξης, τα οποία θα κληθούν να διαχειριστούν το Ελλάδα 2.0 και πακτωλό κοινοτικών κονδυλίων. Στόχος των αλλαγών θα είναι δημιουργία δομής που θα έχει μεγαλύτερη ευελιξία, αδιάκοπη διασύνδεση με τις τράπεζες και τις υπηρεσίες της Κομισιόν. Εφόσον υλοποιηθεί αυτός ο σχεδιασμός αναμένεται η αναβάθμιση του Οικονομικού Συμβούλου του πρωθυπουργού, Άλεξ Παττέλη.
Στα των οικονομικών, ζήτημα υπάρχει τόσο στη συνεργασία του Χρήστου Σταϊκούρα με τον Θόδωρο ΣΚυλακάκη, το οποίο θα πρέπει να επιλυθεί είτε, πολιτικά είτε δομικά. Επίσης, γνωστή είναι η δυσλειτουργία της σχέσης Ζαββού – Στουρνάρα, τα προβλήματα εκεί -για την ώρα- επιλύει ο Άλαξε Παττέλης.
Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας
Το Μαξίμου έχει ετοιμάσει από καιρό σχέδιο στελέχωσης και έναρξης λειτουργίας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας. Αν τελικά το ενεργοποιήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, τότε θα υπάρξει αναπόφευκτη μεταφορά αρμοδιοτήτων από το υπουργείο Εξωτερικών και το Άμυνας, καθώς και από το Προστασίας του Πολίτη.
Σύμφωνα με το πρότυπο διάρθρωσης των ΗΠΑ, το συμβούλιο θα έχει τουλάχιστον 13 μέλη, ενώ ο διευθυντής του θα είναι τεχνοκράτης και θα είναι διαφορετικό πρόσωπο από τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας. Εκεί λοιπόν ανοίγουν θέσεις. Παράλληλα, πρέπει άμεσα να πληρωθεί και η θέση της διπλωματικής συμβούλου του πρωθυπουργού, Ελένης Σουρανή η οποία έχει αποδεχθεί τον διορισμό της στην Πρεσβείας της Ρώμης.
Επικίνδυνο μπιλιάρδο
Είναι γνωστό ότι οι σχέσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Δένδια, δεν είναι οι καλύτερες. Η επικοινωνία των δύο είναι οριακή, μέσω διαύλων και σπανίως τηλεφωνική. Το βάθος της μεταξύ τους κρίσης αναδεικνύεται περίτρανα από την πρόσληψη της Μάνιας Τελαλιάν στο Μαξίμου, αμέσως μετά την συγκρουσιακή απομάκρυνσή της από το υπουργείο Εξωτερικών, όπου ήταν η γενική διευθύντρια της νομικής υπηρεσίας. Δεν είναι το μόνο περιστατικό, αλλά ενεδεχομένως το πιο… κραυγαλέο. Η αντικατάσταση του Νίκου Δένδια όμως δεν είναι ούτε πολιτικά, αλλά και διπλωματικά εύκολη.
Αν μάλιστα συνυπολογιστεί η αποχώρηση της Ελένης Σουρανή από το διπλωματικό γραφείο του πρωθυπουργού, τότε το σκηνικό περιπλέκεται έτι περαιτέρω. Η Ελένη Σουρανή χειριζόταν τις επικοινωνίες με την Άγκυρα και μάλιστα σε προσωπικό επίπεδο με τον σύμβουλο ασφαλείας του Ταγίπ Ερντογάν, Ιμπρχίμ Καλίν.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε διαδικασία επαναπροσέγγισης με την Τουρκία, ενδεχόμενη απομάκρυνση του Νίκου Δένδια θα προκαλούσε νευρικότητα στην Άγκυρα και προβληματισμό στην ΕΕ. Νέες εξάρσεις παρατηρούνται τα τελευταία 24ωρα, καθιστώντας ακόμη πιο… περίεργη ενδεχόμενη αλλαγή του ΥΠΕΞ.
Το σενάριο αντικατάστασης του Νίκου Δένδια “κουμπώνει” αυτό της υλοποίησης μιας ακόμη ηχηρής κίνησης διεύρυνσης προς το κέντρο. Υπ αυτό το πρίσμα στη θέση του ΥΠΕΞ θα μπορούσε να τοποθετηθεί ο Βαγγέλης Βενιζέλος, ή άτομο του χώρου, όπως η Άννα Διαμαντοπούλου.
Πολιτικές (αν)ισορροπίες
Ο τελευταίες ανασχηματισμός, εν τέλει, δημιούργησε μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που έλυσε, ενώ διαιώνισε άλλα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται τώρα έτοιμος να κάνει αυτά που φοβήθηκε και να διορθώσει λάθη.
Έτσι, επί τάπητος τίθεται πάλι η θέση της Νίκης Κεραμέως, η οποία υλοποίησε συγκεκριμένη ατζέντα, στην οποία δεν αντιτίθεται το Μαξίμου, αλλά το πολιτικό κόστος αποδεικνύεται δυσβάσταχτο.
Αλλαγές αναμένονται και στο υπουργείο Υγείας, όπου η απομάκρυνση του Βασίλη Κικίλια φαίνεται τώρα πιθανότερη, καθώς το κίνημα αντιεμβολιστών διογκώνεται, το νέο κύμα ξεσπάει και αναζητείται νέα στρατηγική για την αντιμετώπιση των συνεπειών και την αλλαγή της δυναμικής.
Γρίφος παραμένει το υπουργείο Δικαιοσύνης. Ο υπουργός Κώστας Τσιάρας χαρακτηρίζεται ευρέως στον νομικό κόσμο αποτυχημένος και η επετηρίδα στη Νέα Δημοκρατία, για τη θέση είναι μεγάλη. Η καρατόμησή του όμως, δεν θεωρείται δεδομένη, καθώς φαίνεται ότι διαθέτει ισχυρά ερείσματα. Σύμφωνα με ένα σενάριο ο Κυριάκος Μητσοτάκης προτείνει τη θέση του υπουργού Δικαιοσύνης στον Νίκο Δένδια.
Δύσκολες θεωρούνται οι αλλαγές στο υπουργείο Άμυνας, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη τα εξοπλιστικά. Το μόνο σενάριο που έχει πιθανότητες εκεί, είναι η μετακίνηση του Αλκιβιάδη Στεφανή σε ρόλο Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για υφυπουργό από την Κοινοβουλευτική ομάδα.
Γυναίκες, κέντρο και Περιβάλλον
Από τις Δημοσκοπήσεις είναι σαφές ότι η Νέα Δημοκρατία περιορίζεται πολιτικά από την προσπάθεια επανάκαμψης του ΚΙΝ.ΑΛ και την υποψία συμπόρευσής του με τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς ανακόπτονται οι ροές, υπό την προοπτική σχηματισμού κεντροαριστερού πόλου μετεκλογικά.
΄Σε μια προσπάθεια να αλλάξει τα dynamics ο Κυριάκος Μητσοτάκης έβγαλε ήδη τον πρώτο “λαγό από το καπέλο”: Επέλεξε τον Σταύρο Μπένο ως επικεφαλής νέου φορέα για την ανοικοδόμηση της Εύβοιας. Η κίνηση αυτή είχε διττό στόχο, να στείλει μήνυμα διεύρυνσης του πολιτικού χώρου και παράλληλα να ενισχύσει το περιβαλλοντικό προφίλ.
Έτσι, με δεδομένο ότι ο δίαυλος επικοινωνίας με τον Βαγγέλη Βενιζέλο είναι ανοιχτός, δεν αποκλείεται η συμπερίληψη στελεχών της τάσης του. Άλλα σενάρια αναφέρουν το ενδεχόμενο υπουργοποίησης του ιδίου, ενδεχομένως σε πόστο αντιπροεδρίας με την εποπτεία των διεθνών σχέσεων ή κάτι σχετικό.
Όσον αφορά στο Περιβάλλον, δεν αποκλείονται ανακατατάξεις στο υπουργείο Ενέργειας, που θα έθεταν εντός σχήματος τον Τάκη Θεοδωρικάκο. Το όνομα του τέως υπουργού Εσωτερικών έχει ακουστεί βέβαια και για άλλα υπουργεία, όπως το Παιδείας και το Υγείας.
