Καθώς οι φωτιές οριοθετούνται και τίθενται υπό έλεγχο, αναδεικνύεται η έκταση της καταστροφής. Ταυτόχρονα αρχίζει να αποκτά δυναμική η πολιτική αντιπαράθεση, με την αντιπολίτευση σύσσωμη και την κυβέρνηση πολυδιασπασμένη.
Έτσι, καθώς το επιτελείο του Κυριάκου Μητσοτάκη αναζητά λύσεις διαχείρισης του πολιτικού κόστους, στο εσωτερικό της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας αναπτύσσονται αντίρροπες δυνάμεις. Παράγοντες και ομάδες πίεσης επιζητούν να εξασφαλίσουν την επιρροή τους και άλλοι να αμφισβητήσουν, δημιουργώντας δυναμική ανακατατάξεων.
Ο πρωθυπουργός, που καλείται να λάβει αποφάσεις έχει αποδείξει ότι επιζητά χρυσές τομές και ισορροπίες, υπονομεύοντας πολλές φορές τον αντίκτυπο και το ουσιαστικό αποτέλεσμα των κινήσεων του. Πλέον, το σύνολο των δράσεων, αντιδράσεων, ακόμα και η διστακτικότητα αποτιμώνται πολιτικά, γεωπολιτικά και οικονομικά, επηρεάζοντας εν τέλει τις αναπτυξιακές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
Η κοινωνία ζητά με κάθε τρόπο την απόδοση ευθυνών για τη βιβλική καταστροφή, ποδηγετώντας τον πρωθυπουργό σε ένα πολιτικό ναρκοπέδιο στο εσωτερικό του κόμματός του, προκειμένου να διασώσει κοινωνικά ερείσματα. Ταυτόχρονα, όμως, οι αγορές ζητούν αποδείξεις κυβερνησιμότητας, καθώς οι φωτιές αποκάλυψαν έλλειμμα συντονισμού και ανέδειξαν σκηνικό δυσκυβερνησίας.
Καρατομήσεις και αντιμεταρρύθμιση
Υπ αυτό το πρίσμα, η επιλογή ρήξεων, έστω και περιορισμένων, με καρατόμηση επιχειρησιακών, “κάψιμο” πολιτικού προσωπικού και μεταρρυθμιστική εσάνς, φαίνεται να αποτελεί το μόνο βιώσιμο σενάριο. Η ανάγκη ανάληψης πολιτικής δράσης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη είναι όχι μόνο αδήριτη αλλά πλέον και επιτακτική.
Σε αυτό το πλαίσιο, η προοπτική απομάκρυνσης του αρχηγού της Πυροσβεστικής, της αντιμεταρρύθμισης με επανίδρυση δασικής Υπηρεσίας και του διαχωρισμού του υπουργείου Περιβάλλοντος από το Ενέργειας, φαίνεται μονόδρομος.
Αυτό το σενάριο θα διευκόλυνε άλλωστε την αντιμετάθεση ευθυνών στο ΠΑΣΟΚ της παλιάς εποχής που αποφάσισε την ενοποίηση της Υπηρεσίας Δασοπυρόσβεσης με την Πυροσβεστική Υπηρεσία, ενώ θα διαφοροποιούσε το πεδίο της αντιπαράθεσης και με τον ΣΥΡΙΖΑ.
Επιχείρηση “μπάζωμα”
Στο μεταξύ, η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις συζητήσεις για τις φωτιές σε επιχειρησιακή βάση, όπως ανέφερε σε tweet η κυβερνητική εκπρόσωπος Αριστοτελεία Πελώνη. Έτσι επιχειρεί με “μπάζωμα” της επικαιρότητας να ελέγξει την πολιτική ατζέντα. Από την άλλη πλευρά η αντιπολίτευση κινείται πίσω από το κύμα οργής και αγανάκτησης που ξεδιπλώνεται μέσα από τα social media και το οποίο αναπόφευκτα βρίσκει διέξοδο και στα ΜΜΕ. Έτσι, φιλοδοξεί σε δεύτερο χρόνο να οικοδομήσει προφίλ συνετής διαχείρισης και να πλαγιοκοπήσει την κυβέρνηση εκφράζοντας την δυσφορία αυτή.
Ενώ όμως το σκηνικό σε πολιτικό επίπεδο αρχίζει τώρα να αναφλέγεται, οι συνδεδεμένοι και απορρέοντες κίνδυνοι θα αρχίσουν να εμπεδώνονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στη διεθνή εικόνα της χώρας. Το Crisis Monitor έχει εγκαίρως επισημάνει την προοπτική αύξησης του πολιτικού ρίσκου και την ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών εκτόνωσης από τον πρωθυπουργό.
Σενάρια πρόωρων εκλογών
Ωστόσο, ενδεχόμενη ολιγωρία σε αυτό το μέτωπο δεν αποκλείεται να επαναφέρει επί τάπητος σενάρια πρόωρων εκλογών. Αν και αυτά δεν θα έχουν αντικειμενική υπόσταση, δεδομένης της ισχυρής κυβερνητικής πλειοψηφίας, η κατάσταση που θα δημιουργηθεί, θα εντείνει τη δυσκυβερνησία στο εσωτερικό, δημιουργώντας ακόμα και αίσθημα ακυβερνησίας. Η προοπτική διεύρυνσης του χάσματος κυβέρνησης- κοινωνίας, υπονομεύει το γεωπολιτικό αντίκρισμα του πρωθυπουργού και κατ επέκταση τη δυνατότητά του να συνάψει και να υλοποιήσει συμφωνίες.
Crises on the loop
Με την Ελλάδα να βρίσκεται εν μέσω αλληλεπικαλυπτόμενων κρίσεων, η υπονόμευση της κυβερνητικής αποτελεσματικότητας σε συνδυασμό με την εντεινόμενη δυσαρέσκεια των πολιτών θα μπορούσε να οδηγήσει σε κοινωνικές αναταραχές και εκρήξεις, κατά την προσπάθεια υλοποίησης μεταρρυθμίσεων. Όπερ σημαίνει ότι το ρίσκο υλοποίησης προγραμμάτων αυξάνεται και οι αναπτυξιακές προοπτικές υποβαθμίζονται.
Ακόμα δεν είναι σαφής ο αντίκτυπος που θα έχει η νέα πραγματικότητα στις διμερείς και θεσμικές σχέσεις της Ελλάδας με τους Ευρωπαίους εταίρους και ο αντίκτυπος στην εκταμίευση κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Οι αγορές δεν θα έχουν επιλογή παρά να προεξοφλήσουν τα σενάρια αυτά και να τα ενσωματώσουν στις αποτιμήσεις, εφόσον η κυβέρνηση φανεί να κωλυσιεργεί στην ανάληψη υπερβατικών πρωτοβουλιών.
