Από τις 23 Ιουνίου έως τις 07 Νοεμβρίου 2021 το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) σε συνεργασία με το Ίδρυμα Takis – Κέντρο Ερευνών για την Τέχνη και τις Επιστήμες (ΚΕΤΕ) παρουσιάζει μια μεγάλης έκτασης έκθεση με εμβληματικά γλυπτά του διεθνώς καταξιωμένου εικαστικού Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης, 1925-2019).
Η έκθεση με τίτλο Τakis: Κόσμος σε Κίνηση, που πραγματοποιείται με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), παρουσιάζει 46 αντιπροσωπευτικά έργα του κορυφαίου Έλληνα καλλιτέχνη στον δημόσιο χώρο του ΚΠΙΣΝ, συστήνοντας, έτσι, μια συνολική παρουσίαση των γλυπτών του για τη νέα γενιά, αλλά και μια καινούργια θεώρηση της σημασίας του έργου του για εκείνους που ήδη το γνωρίζουν. Η έκθεση αποτελεί την πρώτη μεγάλη ατομική έκθεση του Takis στην Ελλάδα δυο χρόνια σχεδόν μετά τον θάνατό του, καθώς και μια από τις μεγαλύτερες εκθέσεις με έργα του στον δημόσιο χώρο.
Στα έργα της έκθεσης περιλαμβάνονται τα εμβληματικά Αιολικά του Takis, Σινιάλα με Φως και Βίδα του Αρχιμήδη, τα Πυροτεχνήματα, αλλά και αντιπροσωπευτικά έργα του από τις ενότητες των Μουσικών Γλυπτών, των Μαγνητικών Τοίχων-Τέταρτη Διάσταση, των Σπειρών, των Ηλεκτρικών Βαρελιών, των Λουλουδιών και των Σφαιρών. Τα Ηλεκτρικά Βαρέλια, μάλιστα, παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε δημόσιο χώρο και αποτελούν μια κατασκευή για την οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βράβευσε το Ίδρυμα Takis – ΚΕΤΕ.
Ο Θόλος του ΚΠΙΣΝ μεταμορφώνεται σε ένα «Music Room» του Takis μέχρι τις 8 Αυγούστου. Στον χώρο φιλοξενούνται το Gong, οι Μουσικές Σφαίρες, οι Παράλληλες Γραμμές και τα Μουσικά ταμπλό. Η ενότητα πήρε το όνομά της από τον ειδικά διαμορφωμένο χώρο στο σπίτι του καλλιτέχνη, μιας που η μουσική και ο ήχος αποτελούσαν αναπόσπαστο και μείζονος σημασίας μέρος της ζωής, της γλυπτικής και κάθε έκθεσής του.
Τα γλυπτά βρίσκονται σε διάφορα σημεία του ΚΠΙΣΝ: στον Θόλο, στο Κανάλι, στο Κέντρο Επισκεπτών, στον Μεσογειακό Κήπο, στη Μικρή Αγορά, στα Νότια και Δυτικά Μονοπάτια, στον Πευκώνα, στην Κεντρική Υποδοχή, στα Φυτεμένα Δώματα και δημιουργούν περιπατητικές διαδρομές αποκαλύπτοντας στους επισκέπτες ξεχωριστά σημεία του Πάρκου Σταύρος Νιάρχος.
Τα 46 γλυπτά συνομιλούν με τον κόσμο του ΚΠΙΣΝ, αλλά και με το κτήριο του Renzo Piano, που αποτελεί πρότυπο περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Πρόκειται για μια σύγχρονη προσέγγιση στο έργο του Takis με κύριο άξονα έννοιες όπως η «βιώσιμη ανάπτυξη», η «οικολογία» και η «πράσινη ενέργεια».
«Οι καλλιτέχνες δεν μπορούν να στέκονται εκτός της ζωής. Δεν είναι υπεράνω των αλλαγών που συγκλονίζουν τον κόσμο», έλεγε ο Takis. Σήμερα, το περιβάλλον, η οικολογία, η κλιματική αλλαγή και η βιωσιμότητα είναι θέματα που όλο και πιο επιτακτικά μας απασχολούν και μας αφυπνίζουν. Σε μια στιγμή που η εικόνα ενός εύφορου πλανήτη και του μέλλοντός μας πάνω σε αυτόν γίνεται ένα ζήτημα που απαιτεί επιστημονική μελέτη, συλλογική δράση, αλλά και φαντασία, το έργο του Takis επιχειρεί να ενεργοποιήσει έναν Κόσμο σε Κίνηση: έναν κόσμο που συνδέεται ενεργά με τις δυνάμεις που διαμορφώνουν τις ζωές μας, προσκαλώντας τους θεατές να παρατηρήσουν την αόρατη ενέργεια που τους περιβάλλει και τις δημιουργικές δυνατότητες που αυτή εμπεριέχει.
Βιογραφικό
Γεννημένος Παναγιώτης Βασιλάκης στην Αθήνα, ο Takis (1925–2019) πέρασε περισσότερα από εβδομήντα χρόνια διευρύνοντας το πεδίο της τέχνης και οδηγώντας το σε τομείς που προηγουμένως ανήκαν στους πειραματικούς φυσικούς. Πρωταγωνιστής στο κίνημα της κινητικής τέχνης της δεκαετίας του 1960, φιλοτέχνησε γλυπτά, πίνακες, παραστάσεις και ηχητικά έργα που ενσωματώνουν αόρατες δυνάμεις ως τέταρτη διάσταση – πιο συγκεκριμένα τον μαγνητισμό, το δια βίου θέμα μελέτης του.
Ο Takis ήταν αυτοδίδακτος εκ πεποιθήσεως και αυτοαποκαλούνταν «ενστικτώδης μελετητής», αλλά, ως αναγνώριση των επιτευγμάτων του, το 1968 δέχθηκε πρόσκληση να φιλοξενηθεί ως ερευνητής στο ΜΙΤ, το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης. Στράφηκε σε τεχνολογικές ανακαλύψεις, την αρχαία φιλοσοφία και τον Ζεν Βουδισμό για να αναπτύξει μοναδικές και πολλές φορές μυστικιστικές μορφές που εμπεριέχουν χρόνο, χώρο και ενέργεια.
Ο Takis έζησε και δημιούργησε στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη και στην πατρίδα του την Ελλάδα. Συναντήθηκε με τους ποιητές της γενιάς των Beat, τους Beatles και τον Marcel Duchamp. Το 1969, συνίδρυσε το Art Workers Coalition στη Νέα Υόρκη, πιέζοντας για περισσότερα δικαιώματα καλλιτεχνών και ποικιλομορφία έργων στα μουσεία. Από το 1986 και μέχρι τον θάνατό του, ο καλλιτέχνης ήταν επικεφαλής του ιδρύματος Takis – KETE, ενός ερευνητικού κέντρου για τις τέχνες και τις επιστήμες, το οποίο εξέλιξε την έρευνά του και τις πρακτικές της εφαρμογές για τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής και της μακροζωίας.
Από τη δεκαετία του ΄60, ο Takis συμμετείχε σε πολλές διεθνείς εκθέσεις, όπως η Documenta στο Κάσελ της Γερμανίας (1977 και 2017), η Μπιενάλε της Βενετίας (1995) και η Μπιενάλε του Παρισιού (πρώτο βραβείο το 1985). Οι πιο πρόσφατες ατομικές του εκθέσεις ήταν στο MACBA Museu d’Art Contemporani de Barcelona (2019), στην Tate Modern στο Λονδίνο (2019), στο Palais de Tokyo στο Παρίσι (2015) και στη Menil Collection στο Χιούστον (2015). Έλαβε, επίσης, διπλώματα ευρεσιτεχνίας από τη γαλλική κυβέρνηση για το «Télésculpture» και το «Télésculpture Electromagnétique», στατικές και κινητικές μορφές γλυπτικής, κινούμενες από μαγνητισμό.
Καλλιτέχνης σύγχρονος και πρωτοποριακός, ο Takis ακολούθησε μια καλλιτεχνική πορεία που είναι γνωστή σε όλο τον κόσμο. Η γλυπτική του, με επιρροές από τον Picasso, τον Giacometti, τον Calder, τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και την αιγυπτιακή μυθολογία, κοσμεί τις μόνιμες συλλογές των σπουδαιότερων μουσείων του κόσμου, όπως το Κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι, τα μουσεία MoMA και Guggenheim στη Νέα Υόρκη, τη συλλογή Menil στο Χιούστον, την Tate Modern στο Λονδίνο και τη συλλογή Peggy Guggenheim στη Βενετία. Επίσης, μια εγκατάσταση πολλαπλών «Σινιάλων», το Foret Lumineuse (Φωτεινό Δάσος), δεσπόζει από το 1987 στην Esplanade de La Défense στο Παρίσι, σε μια έκταση 3.500 τ.μ., τη μεγαλύτερη που δόθηκε σε καλλιτέχνη από τη γαλλική κυβέρνηση.
Στο πλαίσιο της έκθεσης και της πάγιας πρόθεσης του ΚΠΙΣΝ να ενισχύει την πρόσβαση στον πολιτισμό, θα πραγματοποιηθούν εκπαιδευτικά και σχολικά προγράμματα, εργαστήρια για παιδιά και ενήλικες, αλλά και happenings, όπως συναντήσεις solar yoga (ηλιακής γιόγκα), μιας μορφής γιόγκα που αποτελεί επινόηση του Takis και παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό.
Η έκθεση αποτελεί συνεπιμέλεια του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) και του Ιδρύματος Takis – ΚΕΤΕ.
Η έκθεση αποτυπώθηκε φωτογραφικά από τον Πάνο Κοκκινιά.
INFO:
Τakis: Κόσμος σε Κίνηση
Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ), Λ. Συγγρού 364, Καλλιθέα
Διάρκεια έκθεσης: 23 Ιουνίου – 7 Νοεμβρίου 2021 (Μουσικά Γλυπτά στον Θόλο:
23/06 – 08/08)
Ώρες λειτουργίας: καθημερινά 06.00 με 00.00.
Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.
Περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση και την ξενάγησή σας σε αυτή μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα μας snfcc.org/Takis και στις σελίδες μας στα social media @SNFCC.
Ο σχεδιασμός, η κατασκευή και ο πλήρης εξοπλισμός του ΚΠΙΣΝ αποτελεί τη μεγαλύτερη μεμονωμένη δωρεά του ΙΣΝ. Τον Φεβρουάριο 2017, με την ολοκλήρωση της κατασκευής του, το ΙΣΝ παρέδωσε το ΚΠΙΣΝ στην Ελληνική Πολιτεία, τον νόμιμο ιδιοκτήτη του έργου. Παράλληλα, το ΙΣΝ ανακοίνωσε τη δέσμευσή του να συνεχίζει να υποστηρίζει έμπρακτα το ΚΠΙΣΝ για τα επόμενα πέντε χρόνια, με δωρεές ύψους έως €50 εκατομμυρίων για τη διοργάνωση ανοιχτών εκδηλώσεων και την κάλυψη λειτουργικών εξόδων, ενώ το 2019 το ΙΣΝ χρηματοδότησε επιπλέον τη δημιουργία πρόσθετων υποδομών: τον Θόλο στον Λαβύρινθο και τα Σιντριβάνια στο Κανάλι.
Επιπλέον πληροφορίες για το ΚΠΙΣΝ:
- To ωράριο λειτουργίας για τον μήνα Ιούνιο είναι:
- Πάρκο Σταύρος Νιάρχος: καθημερινά 06.00-00.00
- Κεντρική Υποδοχή: καθημερινά 09.00-22.00
- Υποδοχή Κέντρου Επισκεπτών: καθημερινά 09.00-22.00
Οι ώρες λειτουργίας ενδέχεται να αλλάξουν λόγω των μέτρων κατά της COVID-19.
- Σε όλους τους χώρους του ΚΠΙΣΝ διατίθεται δωρεάν WiFi: SNFCC-FREE-WIFI.
- Εντός του ΚΠΙΣΝ λειτουργεί parking, χωρητικότητας 1000 θέσεων. Για περισσότερες πληροφορίες καθώς και για τον τιμοκατάλογο επισκεφθείτε το SNFCC.org.
- Οι χώροι του ΚΠΙΣΝ, συμπεριλαμβανομένου του parking, είναι προσβάσιμοι σε ΑμεΑ και αμαξίδια.
- Στους χώρους του ΚΠΙΣΝ λειτουργούν σημεία εστίασης στην Αγορά, στο Κέντρο Επισκεπτών, στον Φάρο και στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος τηρώντας σχολαστικά τα μέτρα προστασίας του ΕΟΔΥ.
- Το ΚΠΙΣΝ κατέκτησε την πλατινένια Πιστοποίηση LEED ως Πράσινο Κτίριο, την υψηλότερη δυνατή διάκριση για περιβαλλοντικά και βιώσιμα κτίρια. Το σύστημα παρέχει πιστοποίηση ότι ένα κτίριο έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί με βάση τις αρχές της αειφόρου δόμησης, με περιβαλλοντικά καινοτόμες πρακτικές αποσκοπώντας στην εξοικονόμηση ενέργειας, την ορθολογική χρήση του νερού, τη μείωση των εκπομπών CO2, τη βελτίωση της ποιότητας του εσωτερικού περιβάλλοντος, την ορθολογική διαχείριση των πόρων και την αντιμετώπιση των επιπτώσεών τους. Η πλατινένια πιστοποίηση του ΚΠΙΣΝ αποτελεί την πρώτη διάκριση αυτού του είδους για πολιτιστικό έργο τέτοιας κλίμακας στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
