Ζητήματα που άπτονται των εξελίξεων στην ευρωπαϊκή περιφέρεια από τον Καύκασο, μέχρι την ανατολική Μεσόγειο συζήτησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εστιάζοντας στον ρόλο της Τουρκίας. Επί τάπητος τέθηκαν το μεταναστευτικό και το Ταμείο Ανάκαμψης, μέτωπα στα οποία ανοιχτές υποχρεώσεις και από τις δύο πλευρές.
Σε κοινή τους δήλωση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν, επανέλαβαν ότι είναι ζωτικής σημασίας ο σεβασμός στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Παράλληλα, παρέπεμψαν στα συμπεράσματα της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής. Επίσης, οι δύο ηγέτες τόνισαν ότι η Τουρκία «πρέπει να κάνει τα αναγκαία βήματα για να μειώσεις τις εντάσεις στην περιοχή και να εμπλακεί σε εποικοδομητικό διάλογο με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ε.Ε.».
Το θέμα των Βαρωσιών, πάντως, θα συζητηθεί περαιτέρω στην προσεχή Σύνοδο Κορυφής στις 15-16 Οκτωβρίου.
Μεταναστευτικό
Οι δύο ηγέτες συνομίλησαν επίσης για το μεταναστευτικό και την ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει ένα προβλέψιμο, δίκαιο και ανθεκτικό σύστημα διαχείρισης της μετανάστευσης. Το νέο σύστημα, τονίζουν οι δύο πλευρές, πρέπει να χαρακτηρίζεται από τη «σωστή ισορροπία μεταξύ του διαμοιρασμού της ευθύνης και της αλληλεγγύης και να προστατεύει απόλυτα τις ευρωπαϊκές αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στο άσυλο».
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εργαστούν στην κατεύθυνση αυτή στο πλαίσιο της πρότασης της Επιτροπής για το νέο σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, που παρουσιάστηκε στις 23 Σεπτεμβρίου. Η ελληνική πλευρά στάθηκε επίσης στην ανάγκη το νέο σύμφωνο να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις πιέσεις που δέχονται οι χώρες πρώτης υποδοχής, όπως η Ελλάδα.
Σχετικά με την κατάσταση στη Λέσβο, ο κ. Μητσοτάκης και η κ. φον ντερ Λάιεν επαίνεσαν το έργο των τοπικών δυνάμεων της πολιτικής προστασίας και αναγνώρισαν το ζωτικό ρόλο της ευρωπαϊκής βοήθειας. Αναφέρθηκαν στις προσπάθειες που έγιναν κατά τους προηγούμενους εννέα μήνες για την αποσυμφόρηση της Μόριας αλλά συμφώνησαν ότι χρειάζεται να γίνουν περισσότερα για να διασφαλιστεί η προστασία όσων προσφύγων και μεταναστών βρίσκονται ακόμα στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Παράλληλα, έγινε αναφορά στην ανάγκη να αντιμετωπιστεί ο αντίκτυπος των μεταναστευτικών ρευμάτων στις τοπικές κοινότητες των νησιών, που «έχουν υποστεί σημαντική πίεση τα τελευταία χρόνια». Σε αυτό το πλαίσιο, ο Έλληνας πρωθυπουργός και η πρόεδρος της Κομισιόν δεσμεύθηκαν να υποστηρίξουν το νέο πιλοτικό πρόγραμμα για τη διαχείριση των αιτούντων άσυλο στη Λέσβο, με τη συνδρομή της Ε.Ε., μεταξύ άλλων με την ανέγερση νέων εγκαταστάσεων.
Ταμείο ανάκαμψης
Τέλος, ο κ. Μητσοτάκης και η κ. φον ντερ Λάιεν μίλησαν για το Ταμείο Ανάκαμψης των 750 δισ. ευρώ. Όπως αναφέρεται στην κοινή δήλωση, οι δύο πλευρές «καλωσόρισαν τη συνεχιζόμενη στενή συνεργασία μεταξύ της Ελλάδας και της Επιτροπής και προσβλέπουν στην παρουσίαση του προσχεδίου του ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στις επόμενες εβδομάδες» (τα προσχέδια μπορούν να αρχίσουν να κατατίθενται από τις 15 Οκτωβρίου). Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η πρόεδρος της Επιτροπής εξέφρασε την ικανοποίησή της για την πρόοδο του ελληνικού σχεδιασμού για την αξιοποίηση των πόρων, με έμφαση στην πράσινη μετάβαση και την ψηφιακή αναβάθμιση της οικονομίας και της δημόσιας διοίκησης. Ο κ. Μητσοτάκης, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μίλησε για «μοναδική ευκαιρία» για τον βαθύ μετασχηματισμό της χώρας.
