Έντονο και πολυεπίπεδο πολιτικό αντίκτυπο και διπλωματικές προεκτάσεις τόσο στις σχέσεις των χωρών εντός της ΕΕ, όσο και στις διεθνείς ισορροπίες, αναμένεται να έχει η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου να αναιρέσει την διοικητική πράξη της Κομισιόν, με την οποία χαρακτηρίζει “κρατική βοήθεια” την προνομιακή φορολογική μεταχείριση της Apple από την Ιρλανδία, διασώζοντας, παράλληλα, το αμφιλεγόμενο φορολογικό καθεστώς.
Με απόφαση που δικαιώνει την Apple και την κυβέρνηση της Ιρλανδίας, λίγες ημέρες μετά την αναγόρευση του υπουργού Οικονομικών της χώρας σε πρόεδρο του Eurogroup, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ακυρώνει απόφαση της Κομισιόν, που είχε λάβει το 2016 υπό τη Μαργκρέτ ΒΕστάγκερ, σε μια εμβληματική υπόθεση, που αμφισβητούσε τα ιδιαίτερα φορολογικά καθεστώτα και πίεζε στην κατεύθυνση της εφαρμογής ενιαίων κανόνων στο πλαίσιο της ΕΕ.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε ότι η Apple δεν υποχρεούται να καταβάλλει 13 δισ. ευρώ στην Ιρλανδία ως φόρους, τα οποία πλήρωσε εν τέλει το 2018, αν και η απόφαση είχε εκδοθεί από το 2016. Τώρα, η κυβέρνηση της Ιρλανδίας θα επιστρέψει τα κεφάλαια.
“Το γενικό δικαστήριο καταργεί την αμφισβητούμενη απόφαση διότι η Κομισιόν δεν κατόρθωσε να αποδείξει επαρκώς κατά το νόμο ότι υπήρχε πλεονέκτημα, για τους σκοπούς του Άρθρου 107 (1) της TFEU1”,
αναφέρεται στην κατακλείδα της απόφασης, επικαλούμενοι τους κανόνες περί ανταγωνισμού της ΕΕ.
Η απόφαση του 2016 και το ποσό-ρεκόρ είναι μέρος της προσπάθειας της ΕΕ να καταστείλει φορολογικές συμφωνίες μεταξύ πολυεθνικών και κάποιων χωρών της ΕΕ.
Η Ιρλανδία από την πλευρά της χαιρέτισε την απόφαση του δικαστηρίου να απορρίψει την απόφαση της Κομισιόν να καταβάλει η Apple 13 δισ. ευρώ σε φόρους, με το υπουργείο Οικονομικών της χώρας να αναφέρει σε ανακοίνωσή του ότι “η Ιρλανδία ήταν πάντα ξεκάθαρη ότι δεν υπήρξε καμία ειδική μεταχείριση στις δύο εταιρείες της Apple. Το ακριβές ποσό, χρεώθηκε σύμφωνα με τους ιρλανδικούς κανόνες φορολόγησης”.
Η Ιρλανδία είχε ασκήσει έφεση στην απόφαση της ΕΕ “με τη λογική ότι η Ιρλανδία δεν χορήγησε κρατική βοήθεια” και η απόφαση σήμερα από το Δικαστήριο υποστηρίζει αυτή την άποψη”, ανέφερε.
Χρονικά, πάντως, η απόφαση έρχεται σε μια στιγμή που στην Ευρώπη αναζητείται κοινό έδαφος για την προώθηση του Αναπτυξιακού Ταμείου, το οποίο συναντά αντιδράσεις μεταξύ των αποκαλούμενων “Frugal Four”, ήτοι της Αυστρίας, Ολλανδίας, Σουηδίας και Δανίας, ομάδα από την οποία δεν απείχε ποκύ η νεοεκλεγείσα συντηρητική κυβέρνηση της Ιρλανδίας.
Ο αντίκτυπος της απόφασης
Πολιτικά, η απόφαση για την Apple, έχει αντίκτυπο στην ευρύτερη φορολογική πολιτική της ΕΕ και την προσπάθεια για την εφαρμογή ενιαίου φόρου για αγορές από τους μεγάλους τεχνολογικούς κολοσσούς. Συνεπώς, η απόφαση, πέρα από το γεγονός ότι στερεί σημαντικά κεφάλαια από τον κοινοτικό προϋπολογισμό και “ξηλώνει” την πολιτική της Μαργκρέτ Βεστάγκερ, αναμένεται να έχει αντίκτυπο και στη στάση των χωρών στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο οποίος αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την προώθηση του Αναπτυξιακού Ταμείου.
Διπλωματικά, οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν σαφώς τις γεωοικονομικές σχέσεις της ΕΕ με τις ΗΠΑ και τον εν εξελίξει εμπορικό πόλεμο που έχει κηρύξει ο Ντόναλντ Τραμπ, στο πλαίσιο του οποίου προσφάτως επέβαλλε δασμούς σε γαλλικά προϊόντα πολυτελείας.
Πρόκειται, δηλαδή, για απόφαση που θα μπορούσε να αλλάξει τις εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές ισορροπίες της ΕΕ, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο που απαιτείται αναδιάταξη και επανεξέταση των προτεραιοτήτων, ώστε να καταστεί εφικτή η εφαρμογή σχεδιασμών που θα οδηγήσουν ταχύτερα στην έξοδο από την κρίση.
