Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκονται τα διεθνή χρηματιστήρια, καθώς οι ΗΠΑ γίνονται το επίκεντρο της κρίσης του κορονοϊού και λαμβάνουν με μεγάλη καθυστέρηση περιοριστικά μέτρα, ενώ η Ευρώπη παραμένει διαιρεμένη και χωρίς λειτουργικό σχέδιο ανάκαμψης των οικονομιών. Την ίδια στιγμή ξεκινά η εφαρμογή των μέτρων ανάσχεσης στη Ρωσία, ενώ η Κίνα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες αρωγής προς ευρωπαϊκές χώρες, ενισχύοντας το γεωπολιτικό της στίγμα.
Ενώ η επέλαση της κρίσης του κορονοϊού δοκιμάζει την κοινωνική συνοχή, την αποτελεσματικότητα των κυβερνήσεων και την αλληλεγγύη των μεγάλων σχηματισμών, παράλληλα διαφοροποιεί άρδην το πολιτικό και επιχειρηματικό τοπίο, ενώ ανατρέπει τις προτεραιότητες, στον αναπτυξιακό σχεδιασμό για την επόμενη ημέρα.
Παρά το υπέρογκο πακέτο στήριξης 2,2 τρισ. δολαρίων που ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ, τις υποσχέσεις της ΕΕ για στήριξη δισεκατομμυρίων και τις παρεμβάσεις των κεντρικών τραπεζών, είναι η έλλειψη προοπτικής και η αδυναμία πρόβλεψης του βάθους και εύρους της ζημιάς, οι παράγοντες που καθοδηγούν την πορεία των αγορών. Τα death and cases reports, τα μαθηματικά μοντέλα εξάπλωσης, κορύφωσης και αποδρομής, είναι τώρα τα βασικά, αν όχι τα μόνα εργαλεία που χρησιμοποιούν οι αγορές για να πλοηγηθούν στο νέο τοπίο.
Στην Ευρώπη, σε μια προσπάθεια να προληφθεί η εκροή ρευστότητας από το σύστημα προς τους μετόχους, ενώ την ίδια στιγμή καταβάλλονται προσπάθειες για την ενίσχυση της, η ΕΚΤ ανακοίνωσε απαγόρευση καταβολής μερισμάτων από τις τράπεζες μέχρι τον Οκτώβριο. Η κίνηση αυτή αναμένεται να προκαλέσει βραχυχρόνιες πιέσεις στις μετοχές, με την αποχώρηση επιθετικών funds, παράλληλα όμως, αποτελεί κίνηση ενδεικτική της αποφασιστικότητας των αρχών να κλείσουν τις κάνουλες εκροής ρευστότητας από το σύστημα.
Η εμπλοκή σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο στην ΕΕ, η διαφορά φάσης στην αντίδραση από τις ΗΠΑ και τα προβλήματα που προκαλεί η επέλαση του κορονοϊού σε Ιταλία και Ισπανία -κυρίως-, αποτελούν παράγοντες που συμβάλλουν στη εμπέδωση της εικόνας του δυσλειτουργικού μηχανισμού της ΕΕ, ενώ εντείνουν την αίσθηση της έλλειψης αλληλεγγύης και ενσυναίσθησης, πληγώνοντας βαθιά τις κοινωνίες και περιορίζοντας τα περιθώρια ευελιξίας των πολιτικών.
Προβλήματα και θεραπείες
Όπως όλα δείχνουν το νωρίτερο που θα υπάρξουν αποτελέσματα στο μέτωπο της φαρμακευτικής αγωγής είναι ο Μάιος, ενώ για το εμβόλιο το Φθινόπωρο, δημιουργώντας μια περίοδο τριών έξι μηνών, συνολικά, που οι κυβερνήσεις θα πρέπει να επενδύσουν στην ανάσχεση και καταστολή με ίδια μέσα. Η παρατεταμένη αυτή περίοδο καταπόνησης των συστημάτων υγείας, ασχέτως -πλέον, της οξύτητας της καμπύλης μολύνσεων, αποτελεί τη βασική πρόκληση. Οι πιθανότητες μόλυνσης του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού αυξάνονται, τόσο στο χώρο εργασίας, όσο και στην καθημερινότητά τους, που συνεπάγεται ότι προοδευτικά, οι δυνατότητες -και λόγω κόπωσης- του συστήματος Υγείας θα φθίνουν.
Αυτό, βέβαια, δύναται να αντισταθμιστεί με σχέδιο πολύπλευρης ενίσχυσης σε άτομα, υλικοτεχνική υποδομή και με τη συσσωρευμένη εμπειρία. Οι μηχανισμοί όμως διαχείρισης της εμπειρίας στα περισσότερα συστήματα υγείας είναι είτε ανύπαρκτοι, είτε υπολειτουργούν, αναγκάζοντας τους εργαζομένους πολλές φορές στα ίδια λάθη, δημιουργώντας loop dynamic στην κρίση.
Γεωπολιτικές εξελίξεις
Οι ελλείψεις σε ιατροφαρμακευτικό εξοπλισμό σε πολλές χώρες της ΕΕ, το αρχικό σοκ, οι κινήσεις πανικού από πολλές κυβερνήσεις που μπλόκαραν και ακόμα και κατείσχαν προμήθειες για άλλες χώρες, συνέβαλλαν στην επανεμφάνιση ρηγματώσεων στους δοκιμαζόμενους δεσμούς των χωρών της ΕΕ. Ταυτόχρονα, η παρέμβαση Κίνας και Ρωσίας με αποστολή εξοπλισμού, τη στιγμή αδράνειας της ΕΕ, ενέτειναν τους κραδασμούς.
Το σκηνικό που δημιουργήθηκε έδωσε εκ νέου χώρο στην ακροδεξιά και στον ευρωσκεπτκισμό, ο οποίος σε συδυασμό με τις διαφαινόμενες και εν πολλοίς προδιαγεγραμμένες ανατροπές στο πολιτικό σκηνικό, που θα ακολουθήσουν την κρίση του κορονοϊού, δύναται να αποκτήσει ισχυρά ερείσματα. Σε αυτό το πλαίσιο καταλυτικός είναι ο ρόλος των social media, μέσα από τα οποία διαχέονται ειδήσεις και ως εκ τούτου αποτελούν το “όπλο προτίμησης” για τους οργανωμένους μηχανισμούς προπαγάνδας. Φωτογραφίες, σενάρια συνωμοσίας, συμπτώσεις και πολιτικές αντιπαραθέσεις αναμειγνύονται, παράγοντας ιδιαίτερα εκρηκτικό μίγμα.
Ο ατομικός πόνος, η κοινωνική αγανάκτηση και η συλλογική απογοήτευση, είναι επίσης καταλυτικοί παράγοντες στην επίλυση γεωπολιτικών εξισώσεων, καθώς σε περιόδους κρίσης το θυμικό και το συναίσθημα επικρατούν του ορθολογισμού και δημιουργούν δυναμική εξελίξεων.
Συνεπώς, η προοπτική πολιτικών ανατροπών και κατ΄επέκταση γεωπολιτικών ανακατατάξεων αποτελεί ίσως τη μόνη γνωστή παράμετρο της νέας εξίσωσης που θα απαντήσει στο ερώτημα quo vadis world. Το εύρος και βάθος αυτών των αλλαγών είναι ταυτόχρονα παράγοντας ρίσκου για τις αγορές, καθώς θα επηρεάσει τη ροή χρήματος, τη σταθερότητα και το cost of doing business, απ΄άκρη, σ’ άκρη του πλανήτη.
