Αντιμέτωπη με πολλαπλά και σκληρά μέτωπα βρίσκεται η ελληνική κυβέρνηση, καθώς η επέλαση του κορονοϊού, κλυδωνίζει ήδη το ΕΣΥ, καθιστώντας την ανάγκη λήψης και τήρησης των περιοριστικών μέτρων επιτακτική, ενώ την ίδια στιγμή η οικονομία παραπαίει και η Τουρκία διεξάγει “πόλεμο” φθοράς στα σύνορα, ενώ η Ευρώπη ανταποκρίνεται μεν, αλλά παραμένει μουδιασμένη.
Σε ένα τέτοιο πολυπαραγοντικό σκηνικό, ακτιβιστές πιστοί που ανοίγουν εκκλησίες και χώρους λατρείας, εν γένει, παρά τις απαγορεύσεις, η υποβόσκουσα αντιπαράθεση με τους “σκληρούς” της Ιεράς Συνόδου, αλληλέγγυοι που διαδηλώνουν εν μέσω πανδημίας και θύλακες ανομίας στο επιχειρηματικό σκηνικό αποτελούν προκλήσεις, οι οποίες δύναται να αμφισβητήσουν, ενδεχομένως και να πλήξουν καίρια όχι μόνο την αξιοπιστία και την βούληση της κυβέρνησης αλλά την ουσιαστική δυνατότητα του κράτους να προστατεύσει αποτελεσματικά τους πολίτες του. Αυτή η προοπτική είναι πραγματικά τρομακτική, δεδομένου ότι η ανάκαμψη από τέτοιες κρίσεις είναι πρωτίστως ζήτημα εμπιστοσύνης και αποτελεσματικότητας.
Ο κίνδυνος ραγδαίας και άμεσης επιμόλυνσης του γενικού πληθυσμού, σε βαθμό που θα οδηγήσει το ΕΣΥ σε αδυναμία παροχής υπηρεσιών Υγείας είναι ορατός. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο η δυναμική που θα αναπτύξει η νόσος στην κοινωνία θα είναι αδύνατο να ελεγχθεί. Με δεδομένη τη συνεισφορά των ηλικιωμένων στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής στα χρόνια της κρίσης, οι μαζικοί θάνατοι συνταξιούχων θα προκαλέσουν πολυεπίπεδα προβλήματα, υπονομεύοντας τη σταθερότητα και την προοπτική ομαλής εξόδου από τη νέα κρίση.
Οικονομικός εκτροχιασμός
Ενδεικτικό της ραγδαία επιδεινούμενης κατάστασης είναι η αναστολή λειτουργειών από την TUI, η οποία αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα για την πολύπαθη τουριστική βιομηχανία, η οποία είχε αναδειχθεί σε ατμομηχανή για την έξοδο της Ελλάδας από την κρίση.
Το κλείσιμο των συνόρων, η αναστολή εξαγωγών προς τις ΗΠΑ και η πλήρης καθίζηση του τζίρου στο λιανεμπόριο και τις υπηρεσίες, αποτελούν επίσης σαφείς ενδείξεις του εκτροχιασμού της ανάπτυξης, η οποία είχε βέβαια ξεκινήσει από το τελευταίο τρίμηνο του 2019.
Επιχείρηση στήριξη
Υπό την πίεση των εξελίξεων, ο πρωθυπουργός αναζητά πολιτική συναίνεση, συνεννόηση και ομοθυμία, προκειμένου να εμπεδωθούν οι πολιτικές, να στηριχθούν οι αποφάσεις και να υπάρξει κοινό μέτωπο έναντι της ανομίας και της αμφισβήτησης. Σε αυτό το κλίμα κινήθηκαν οι επαφές του Κυριάκου Μητσοτάκη με τους πολιτικούς αρχηγούς χθες.
Βέβαια, τα παραπάνω δεν είναι απλά έννοιες, αλλά πράξεις πολιτικές και συμπεριφορές τις οποίες πρέπει οι δικαστικές και αστυνομικές αρχές να επιτελέσουν σε περιβάλλον καραντίνας,υγειονομικών κινδύνων, θρησκευτικής πόλωσης και κοινωνικής έντασης.
Τα μέτρα
Χθες, ο πρωθυπουργός παρενέβη εξαγγέλλοντας τη διακοπή κάθε θρησκευτικής λειτουργίας, κάθε δόγματος, καθ υπέρβαση της απόφασης της ΔΙΣ, η οποία επέτρεπε λειτουργίες για μία ώρα και δεν είχε αναφέρει τι μέλλει γενέσθαι με την κοινωνία, δημιουργώντας έτσι πρόσθετους κινδύνους.
Σήμερα όμως “ακτιβιστές” πιστοί βρίσκονται μαζικά σε ναούς παραβαίνοντας την κυβερνητική απόφαση και δημιουργώντας επιπλέον υγειονομικούς κινδύνους, ενώ παράλληλα αμφισβητούν τη βούληση και ικανότητα του κράτους να επιτελέσει αποτελεσματικά τον ρόλο του.
Από αύριο, Τετάρτη, κλείνουν όλα τα καταστήματα λιανεμπορίου και «ερημώνει» η αγορά, ενώ από το μέτρο αυτό εξαιρούνται φαρμακεία, σουπερμάρκετ, επιχειρήσεις που εντάσσονται στην αλυσίδα τροφοδοσίας, πρατήρια καυσίμων, τράπεζες καθώς και το ηλεκτρονικό εμπόριο που θα συνεχίσει να λειτουργεί κανονικά.
Ο πρωθυπουργός, μετά την ανακοίνωση των νέων μέτρων, και με το ενδεχόμενο να ληφθούν επιπλέον μέτρα τις επόμενες ημέρες, επισήμανε την ανάγκη να μην εφησυχάζουν οι πολίτες.
Ο ίδιος έγραψε σε κοινωνικά δίκτυα:
«Οι στιγμές είναι πολύ κρίσιμες. Είναι η ώρα να δείξουμε υπευθυνότητα: Να ακολουθήσουμε όλοι τις οδηγίες των ειδικών. Να προστατεύσουμε τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Να μείνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο σπίτι».
Τηλεδιασκέψεις με τους πολιτικούς αρχηγούς
Ο πρωθυπουργός και οι πολιτικοί αρχηγοί σε μια προσπάθεια να καταστήσουν σαφείς τους κινδύνους των συναντήσεων, εκτός από τα προσωπικά μηνύματα που έχουν στείλει, επέλεξαν να συζητήσουν μέσω τηλεδιασκέψεων, ενώ δια τηλεφώνου επικοινώνησαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Αλέξης Τσίπρας με τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο.
Στις διαδικτυακές συνομιλίες με τους πολιτικούς αρχηγούς, ο πρωθυπουργός ενημέρωσε τους Αλέξη Τσίπρα και Φώφη Γεννηματά για το κυβερνητικό σχέδιο αντιμετώπισης της πανδημίας και τόνισε ότι οποιαδήποτε εποικοδομητική πρόταση για την αντιμετώπιση της κατάστασης είναι καλοδεχούμενη.
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε δέσμη προτάσεων, μεταξύ των οποίων και τη μείωση των δημοσιονομικών στόχων από εφέτος κατά 1,5% του ΑΕΠ, δηλαδή για περίπου 3 δισ.
Ζήτησε, επίσης, δαπάνες τουλάχιστον 1% του ΑΕΠ, δηλαδή 2 δισ. ευρώ, να μη συνυπολογιστούν στους δημοσιονομικούς στόχους.
Δηλαδή, συνολικά, τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ να χρηματοδοτήσουν την αντιμετώπιση της κρίσης.
Αποφάσεις Eurogroup
Ο Αλέξης Τσίπρας είπε ακόμη να μη διστάσει η κυβέρνηση να αξιοποιήσει μέρος από το απόθεμα των 35 δισ. για τις ανάγκες που θα προκύψουν.
Οι προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα αποτελούν ένα ακόμη μοχλό πίεσης της κυβέρνησης προς τους εταίρους, οι οποίοι θα κληθούν να εγκρίνουν αλλαγή χρήσης κεφαλαίων από το δημοσιονομικό “μαξιλάρι” των 35 δισ.
Ένα πρώτο βήμα στην κατεύθυνση της συλλογικής στήριξης των οικονομιών και της χαλάρωσης των δημοσιονομικών περιορισμών έγινε χθες στο Eurogroup, με τους υπουργούς Οικονομικών να διακοινώνουν ότι θα κάνουν “ότι χρειαστεί”.
Ωστόσο, η φράση αυτή κινδυνεύει ήδη να απαξιωθεί δεδομένου ότι προς την Ελλάδα χορηγείται μόνο δημοσιονομική ευελιξία για τα κεφάλαια που θα δαπανηθούν από τον προϋπολογισμό για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του κορονοϊού. Στο Eurogroup δεν συζητήθηκε το ζήτημα των πλεονασμάτων, ούτε έγινε προπαρασκευαστική συζήτηση για την εκμετάλλευση κεφαλαίων από το “μαξιλάρι” για τη στήριξη της οικονομίας.
Συνεπώς, οι όποιες αποφάσεις και η εκταμίευση κεφαλαίων για την υποστήριξη της οικονομίας απέχει ακόμα πολύ.
Προτάσεις Τσίπρα
Με κεντρικό στόχο την τόνωση της οικονομίας ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Αλέξης Τσίπρας, εστίασε στη χορήγηση ρευστότητας από τα αποθεματικά, ώστε να στηριχθούν επιχειρήσεις και ελεύθεροι επανγγελματίες.
Πρώτα από όλα, για την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας με την προμήθεια του αναγκαίου εξοπλισμού. Το άνοιγμα νέων κλινών ΜΕΘ, αλλά και την άμεση προκήρυξη των 4.000 μόνιμων θέσεων ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού που εκκρεμούν.
Γιατί, όπως τόνισε, η άμεση προτεραιότητά μας τώρα είναι να αντέξει το Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Την ίδια ώρα, ζήτησε από την κυβέρνηση να προχωρήσει στην παράταση όλων των συμβάσεων των επικουρικών γιατρών, στη μονιμοποίηση όσων έχουν προσληφθεί ως επικουρικό λοιπό προσωπικό καθώς και όσων έχουν προσληφθεί μέσω προγραμμάτων του ΟΑΕΔ, προκειμένου να ενταχθούν όλοι άμεσα στο σύστημα.
Αλλά, όπως υπογράμμισε, πέρα από την ενίσχυση της δημόσιας υγείας, οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε και τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης.
Αναλυτικά ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε από την κυβέρνηση:
– Να μη διστάσει να εκπονήσει ένα εξαιρετικά γενναίο πρόγραμμα παροχής ρευστότητας στην πραγματική οικονομία
– Να προχωρήσει άμεσα στην κάλυψη από το δημόσιο του συνόλου του μισθολογικού και ασφαλιστικού κόστους για τις επιχειρήσεις που με απόφαση της πολιτείας πρέπει να κλείσουν
– Για όσο χρειαστεί οι μισθοί των εργαζομένων πρέπει να καταβληθούν στο ακέραιο και να μην υπάρξουν απολύσεις
– Ταυτόχρονα να καταβάλει έκτακτο επίδομα στα χαμηλά εισοδήματα για την κάλυψη των έκτακτων αναγκών
– Να ενισχύσει τον ΟΑΕΔ ώστε να διευρυνθούν τα κριτήρια του επιδόματος ανεργίας και να καλυφθούν άμεσα οι εποχικά εργαζόμενοι
– Να προχωρήσει και σε έκτακτο επίδομα σε όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες, ταυτόχρονα με την αναστολή πληρωμών όλων των φορολογικών υποχρεώσεων για όσο διάστημα οι επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές.
Ζήτησε επίσης να παρέμβει η κυβέρνηση στις τράπεζες ώστε να ανασταλούν για όσο διαρκεί η κρίση οι δόσεις στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων και φυσικά να επεκταθεί η προστασία της πρώτης κατοικίας.
Οι προτάσεις τη Φώφης Γεννηματά
Η πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ Φώφη Γεννηματά έθεσε τρία ζητήματα στον πρωθυπουργό:
1) Τα μέτρα πρέπει να λαμβάνονται έγκαιρα και για όλες τις δραστηριότητες που επηρεάζουν τη διασπορά, χωρίς εξαιρέσεις διότι αλλιώς αυτοαναιρούνται και ακυρώνονται. Για την Εκκλησία πρέπει να παρθούν από την Πολιτεία αποτελεσματικά μέτρα ώστε να μη μετατρέπονται οι ναοί σε κέντρα διάδοσης της επιδημίας. Αυτό πρέπει να ισχύσει για όλα τα δόγματα ανεξαιρέτως
2) Το βάρος το σηκώνει το δημόσιο σύστημα Υγείας, παρά τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια. Χρειάζονται άμεσα μέτρα διοικητικά και οικονομικά. Ειδικότερα επιβάλλεται:
– Να ανοίξουν όλα τα κρεβάτια των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας με την άμεση πρόσληψη ιατρών-νοσηλευτών που έχουν εξαγγελθεί.
– Να ληφθεί μέριμνα για πρόσθετα κρεβάτια. Λειτουργία ενός νοσοκομείου ανά περιφέρεια, μόνο για ασθενείς από κορωνοϊό.
-Να πολλαπλασιασθούν τα σημεία ελέγχου (test) για τον κορωνοϊό.
-Να ενταχθούν στον ενιαίο σχεδιασμό και τα ιδιωτικά κέντρα (και με επίταξη αν χρειασθεί) με τιμολόγιο καθορισμένο από το κράτος, που θα καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ.
3) Για την ελληνική οικονομία χρειάζονται μέτρα έξω από την πεπατημένη, με την αναστολή προβλέψεων του Συμφώνου Σταθερότητας.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει:
-Να απαιτήσει από την Ε.Ε. εκταμίευση πολύ μεγαλύτερων ποσών από τα 37 δισ. (που ακούγεται) και την εξαίρεση από δημοσιονομικούς περιορισμούς -και από κρατικές ενισχύσεις- των ποσών που θα δοθούν για Υγεία, επιχειρήσεις/ εργαζόμενους.
– Να μειωθούν οι στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα και για τα επόμενα έτη.
-Και εν συνεχεία να γίνει ριζική αλλαγή του Κρατικού Προϋπολογισμού, ώστε να ενισχυθούν το ΕΣΥ, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, οι επιχειρήσεις που κλείνουν και οι εργαζόμενοι που τίθενται σε υποχρεωτική διαθεσιμότητα.
-Να ανασταλούν πλειστηριασμοί και κατασχέσεις.
-Να προετοιμασθούν ειδικά μέτρα στήριξης του τουρισμού.
-Να στηρίξουν οι τράπεζες την ρευστότητα. Δάνεια με χαμηλότερα επιτόκια. Να μην «κοκκινίζουν» δάνεια που λόγω της κρίσης παρουσιάζουν προβλήματα.
