Οργασμός παρασκηνιακών διεργασιών προκειμένου να καμφθούν αντιστάσεις και να υπογραφεί και από τα 28 μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης το ανακοινωθέν του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την Τουρκία βρίσκονται σε εξέλιξη στο Λουξεμβούργο, ενόψει της συνεδρίασης του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων αύριο.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Κατρούγκαλος, που συμμετείχε σήμερα στις εργασίες του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, τόνισε ότι μαζί με τον ομόλογό του της Κύπρου, Νίκο Χριστοδουλίδη, προέβησαν σε μία συστηματική προσπάθεια επικοινωνίας των κοινών θέσεων των δύο χωρών διμερώς προς τους κοινοτικούς εταίρους, για τις προκλητικές και παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και, πιο συγκεκριμένα, στην ΑΟΖ της Κύπρου.
Το ύφος, η ένταση και η απουσία δηλώσεων για το θέμα από την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Φεντερίκα Μογκερίνι, πάντως, είναι ένδειξη ότι υπάρχει διάσταση απόψεων μεταξύ των μελών της ΕΕ, είτε για το ύφος, είτε για περιεχόμενο του κειμένου που προωθείται προς υπογραφή και απειλεί την Τουρκία με πάγωμα της -ήδη παγωμένης- διαδικασίας επαναδιαπραγμάτευσης της Τελωνειακής Ένωσης της Τουρκίας με την ΕΕ.
Αν και το είδος των αντίμετρων επελέγη επειδή, ως διαδικασία παραμένει παγωμένη και συνεπώς δεν είχε ουσιαστικό παρά μόνο σημειολογικό αντίκτυπο, εν τούτοις πολλές χώρες εκφράζουν φόβους για την αντίδραση της Τουρκίας και άλλες προβάλλουν ενστάσεις ζητώντας απτά δείγματα παραβιάσεων προκειμένου να συνταχθούν με Ελλάδα και Κύπρο, δεδομένου ότι διαθέτουν πολυπληθείς τουρκικές και μουσουλμανικές κοινότητες. Συνεπώς, ενδεχόμενη κλιμάκωση της έντασης σε πολιτικό, διπλωματικό και ρητορικό επίπεδο θα μπορούσε να προκαλέσει αναταράξεις στην κοινωνία.
Ο κ. Κατρούγκαλος σημείωσε ότι ήδη από τον Μάρτιο του 2018 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει καταδικάσει τις ενέργειες της Τουρκίας ως παράνομες, αντίθετες στο Διεθνές Δίκαιο, και έχει καλέσει την Τουρκία να απέχει από οποιαδήποτε παρόμοια πρόκληση. Τόνισε, δε, ότι έχει έρθει η στιγμή να σταλεί στην πλευρά αυτή ένα σαφές, ξεκάθαρο και συγκεκριμένο μήνυμα αποτροπής.
Την κατάσταση περιπλέκει και η στάση της Νέας Δημοκρατίας, που αφήνει να εννοηθεί ότι δεν πρόκειται για έκφραση εθνικής γραμμής αλλά για αχρείαστη κλιμάκωση και συνεπώς, μπορεί να μην αναγνωριστούν οι όποιες σπονδές την επομένη των εκλογών…
Ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε στην ομιλία του στο Συμβούλιο ότι αυτό δεν γίνεται μόνο για λόγους αλληλεγγύης προς την Κύπρο, αλλά για λόγους που αφορούν στη διεθνή νομιμότητα, το Διεθνές Δίκαιο αλλά και τα ίδια τα γενικότερα συμφέροντα της ΕΕ. Όπως τα σύνορα κάθε κράτους-μέλους είναι σύνορα και της ΕΕ, υπογράμμισε ο κ. Κατρουγκαλος, εξίσου και η ΑΟΖ καθεμίας χώρας είναι ΑΟΖ της Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η Κύπρος έχει εκπληρώσει κάθε υποχρέωση που απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, τη Σύμβαση του Montego Bay.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, θα πρέπει από εδώ και πέρα, συνολικά η ΕΕ, να πάρει θέση απέναντι στις παράνομες και προκλητικές αυτές ενέργειες. Επιπλέον, τόνισε ότι όλοι Έλληνες και όχι μόνο οι πολιτικές δυνάμεις, πρέπει με κλίμα ψυχραιμίας, εγρήγορσης αλλά και αποφασιστικότητας και ενότητας, να ξέρουν ότι έχουν τη μεγαλύτερη διεθνή υποστήριξη από ποτέ για τις θέσεις αυτές.
Οι διατυπώσεις αυτές έχουν προφανή παραινετικό χαρακτήρα, καταδεικνύοντας ακριβώς ότι απαιτείται να διανυθεί απόσταση προκειμένου να εκδοθεί κοινό ανακοινωθέν καταδίκης της Τουρκίας. Οι αποστάσεις είναι συνηθισμένες στο πλαίσιο τέτοιων διαδικασιών και πρωτοβουλιών, ωστόσο, οι αιτίες των επιπλοκών δεν είναι καθαρές, εξ αποστάσεως, και συνεπώς είναι δύσκολο να προβλεφθεί αν τελικά θα υιοθετηθεί η πρόταση που προωθούν Αθήνα και Λευκωσία.
Επίσης, την αβεβαιότητα αυξάνουν οι επικείμενες εκλογές στην Ελλάδα, καθώς η ελληνική κυβέρνηση θεωρείται απερχόμενη και συνεπώς δεν έχει δυνατότητα να προσφέρει ανταλλάγματα προς τους εταίρους σε μεταγενέστερο χρόνο, αλλά μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής, και πάλι όμως, για συγκεκριμένα -αρκετά περιορισμένα- θέματα, γεγονός που περιορίζει τη διαπραγματευτική δυνατότητα. Επ’ αυτού, την κατάσταση περιπλέκει έτι περαιτέρω η στάση της Νέας Δημοκρατίας η οποία τηρεί αποστάσεις από τους χειρισμούς του Μαξίμου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι ενέργειες δεν εντάσσονται στην εθνική γραμμή και ως εκ τούτου δεν θα τύχουν αντίστοιχης μετέπειτα αναγνώρισης, γεγονός που καθιστά τους εταίρους επιφυλακτικούς.Για το λόγο αυτό χθες, ο Αλέξης Τσίπρας, στις δηλώσεις μετά το πέρας του ΚΥΣΕΑ έκανε ανοιχτά λόγο για τα ισχυρά διεθνή ερείσματα που έχει καλλιεργήσει, τα οποία εδράζονται κυρίως στη Συμφωνία των Πρεσπών, στέλνοντας έτσι μήνυμα σε συγκεκριμένα κέντρα εξουσίας, ότι ήγγικεν η ώρα της αλληλεγγύης.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι αν και το κλίμα προς αυτή την κατεύθυνση καλλιέργησε πρώτος με δηλώσεις του από τη Σύνοδο των Med7 ο Εμμάνουελ Μακρόν, οι δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού στη συνέχεια αντιπροσωπεύουν μια κίνηση εξόχως ασυνήθιστη στα ευρωπαϊκά διπλωματικά χρονικά, προσεγγίζουν το επίπεδο της απαίτησης και ως εκ τούτου θα μπορούσαν να έχουν παράξει ενόχληση σε αρκετά μέλη, ενώ σε άλλα καταδεικνύοντας την κρισιμότητα του θέματος -και πολιτικά- προσφέρει δυνατότητα άσκησης πιέσεων και προοπτική μεγαλύτερων ανταλλαγμάτων.
Τα εμπόδια αυτά καλούνται οι Έλληνες και Κύπριοι διπλωμάτες να υπερβούν τις επόμενες ώρες, προσδοκώντας και στη βοήθεια ΗΠΑ και Γαλλίας, ώστε να επιτευχθεί συναίνεση και να εκδοθεί κοινό ανακοινωθέν που θα αποτελεί ένδειξη συνοχής, πολιτική αξιοπιστία και πυγμή.
