Ένδειξη ότι ενδίδει στις υποβόσκουσες πιέσεις για τον επανακαθορισμό της νομισματικής πολιτικής της Fed αποτελούν οι δηλώσεις του Τζερόμ Πάουελ, καθώς έθεσε ζήτημα επανεξέτασης των μοντέλων, των στόχων και των συσχετισμών, υιοθετώντας σχεδόν εξ ολοκλήρου την αναθεωρητική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, οποίος πίεζε ποικιλοτρόπως για αλλαγή στάσης.
Η Fed “θα λειτουργήσει ως κατάλληλη για τη διατήρηση της επέκτασης, με μια ισχυρή αγορά εργασίας και πληθωρισμό κοντά στο συμμετρικό στόχο μας 2%”, δήλωσε ο πρόεδρος Jerome H. Powell σε συνέδριο στο Σικάγο. Ο πρόεδρος της Fed σημείωσε επίσης ότι η εγγύτητα των επιτοκίων προς το πραγματικό κατώτατο όριο (ELB) έχει γίνει “η κυρίαρχη πρόκληση της νομισματικής πολιτικής της εποχής μας”, καθώς περιορίζει την ικανότητα της κεντρικής τράπεζας να στηρίζει την ανάπτυξη με τη μείωση των επιτοκίων.
Από τις αγορές οι δηλώσεις Πάουελ ερμηνεύονται ως σήμα για επικείμενη μείωση επιτοκίων, που από μόνο του συμβάλλει στον επανακαθορισμό της στάσης των αγορών, οι οποίες βιώνοντας τις πιέσεις Τραμπ και την αναστολή αυξήσεων στα επιτόκια, είχαν είδη αρχίσει να προεξοφλούν στροφή 180 μοιρών.
Η πολιτική αυξημένης έντασης, πολιτικού και γεωπολιτικού κινδύνου, δημιουργούν αντιξοότητες, με τους διεθνείς οίκους και οργανισμούς να προειδοποιούν για ενδεχόμενη αντιστροφή της αναπτυξιακής δυναμικής σε υφεσιακή αν ο Τραμπ επιμείνει στη συγκρουσιακή πολιτική του.
Στο πλαίσιο ομιλίας του για ευρύτερα ζητήματα νομισματικής πολιτικής, ο κ. Πάουελ ανέφερε ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ «εξετάζει στενά τις επιπτώσεις» της εμπορικής αντιπαράθεσης, η οποία από την τελευταία συνεδρίαση της Fed, έχει προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές ομολόγων και μετοχών, απειλώντας την ανάπτυξη των ΗΠΑ, αλλά και την παγκόσμια οικονομία.
Η επιβολή εκατέρωθεν δασμών και η παρατεταμένη εμπορική αντιπαράθεση των ΗΠΑ με τους σημαντικότερους εταίρους είναι οι λόγοι που οδήγησαν τον πρόεδρο της ομοσπονδιακής τράπεζας του Σεν Λιούις, Τζέιμς Μπιούλαρντ, να ταχθεί υπέρ μιας μείωσης επιτοκίων, ενώ και οι αγορές έχουν αυξήσει τα στοιχήματα ότι οη Fed θα καταργήσει τη δέσμευση για «υπομονετική» στάση, προχωρώντας σε μείωση του κόστους δανεισμού.
Η Fed διατηρεί από τον Δεκέμβριο σταθερό το βασικό επιτόκιο, στο εύρος του 2,25% με 2,5%.
Με τα επιτόκια και τον πληθωρισμό σε χαμηλά επίπεδα, μια μελλοντική φάση επιβράδυνσης ίσως αναγκάσει τη Fed να μειώσει το κόστος δανεισμού στο μηδέν και να στραφεί σε μη-συμβατικά μέτρα νομισματικής χαλάρωσης, όπως ένα πρόγραμμα αγοράς ομολόγων, για τη στήριξη της οικονομίας. «Θα υπάρξει επόμενη φορά», δήλωσε ο κ. Πάουελ.
Ο Τζερόμ Πάουελ παρομοίασε την τρέχουσα πολιτική και οικονομική συγκυρία με τις συνθήκες που επικρατούσαν το 1999, υποστηρίζοντας ότι μετά από οκτώ χρόνια ανάπτυξης, στις Ηνωμένες Πολιτείες ο δομικός πληθωρισμός ήταν 1,4% και το ποσοστό ανεργίας ήταν 4,1% – συνθήκες που δεν διαφέρουν από τις σημερινές. Τότε σημείο αντιπαράθεσης η καμπύλη Phillips, όπως συμβαίνει και σήμερα.
Η μεγάλη διαφορά μεταξύ τότε και τώρα είναι τα επιτόκια, καθώς τότε ήταν στο 5,2%,. Έκτοτε, οι τυποποιημένες εκτιμήσεις για το πιο μακροπρόθεσμο κανονικό ή ουδέτερο επιτόκιο μειώθηκαν μεταξύ 2 και 3 ποσοστιαίων μονάδων και ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η αποτελεσματική μείωση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Ο συνδυασμός των χαμηλότερων πραγματικών επιτοκίων και του χαμηλού πληθωρισμού μεταφράζεται σε χαμηλότερα ονομαστικά επιτόκια και πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα ότι τα επιτόκια θα μειωθούν στην ELB σε περίοδο ύφεσης.
Εν ολίγοις, η εγγύτητα των επιτοκίων προς την ELB έχει γίνει η κυρίαρχη πρόκληση της νομισματικής πολιτικής της εποχής μας, υποβαθμίζοντας όλα τα θέματα με τον κίνδυνο της ELB και εμπλουτίζοντας πολλές παλιές προκλήσεις με μεγαλύτερη σημασία. Για παράδειγμα, η συμπεριφορά του πληθωρισμού τώρα έχει πολύ μεγαλύτερη εστίαση. Όταν τα ονομαστικά επιτόκια ήταν περίπου 4 ή 5 τοις εκατό, μια χαμηλή έκπληξη μερικών δεκάτων του πληθωρισμού δεν έφερε το φάντασμα του ELB. Αλλά ο κόσμος έχει αλλάξει. Ο δομικός πληθωρισμός είναι προς το παρόν λίγο χαμηλότερος από το 2% σε ετήσια βάση.
