Να διατηρήσει το θέμα των ενεργειακών πόρων και διόδων της Ανατολικής Μεσογείου στο προσκήνιο, επιχειρεί ο Ταγίπ Ερντογάν, σε μια προσπάθεια να ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με Ευρωπαίους και ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας ωστόσο την απειλή αποσταθεροποίησης ως μοναδικό χαρτί, καταδεικνύει παράλληλα, την αδυναμία της Τουρκίας να βρει σημεία επαφής με εταίρους και συμμάχους.
Έτσι, μετά την “Γαλάζια Πατρίδα” την οποία αρχικά λάνσαρε εθνικιστικά με αλυτρωτικές νότες και εν συνεχεία υποβάθμισε για να μη θεωρηθεί ότι αντιβαίνει στη λογική των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ο Ταγίπ Ερντογάν έχει προγραμματίσει νέα άσκηση εντός της κυπριακής ΑΟΖ, η οποία συμπίπτει με την τριμερή κορυφής Ελλάδας – Ισραήλ και Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τετάρτη 20 Μαρτίου, στην Ιερουσαλήμ. Στη σύνοδο θα συμμετάσχει και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, θέλοντας να δείξει τη δέσμευση του Ντόναλντ Τραμπ στο νέο ενεργειακό-γεωοικονομικό δόγμα.
Προσφάτως οι ΗΠΑ αφαίρεσαν, με απόφαση του Λευκού Οίκου, από την Τουρκία το status του προτιμώμενου εμπορικού εταίρου, που μεταφράζεται στην επιβολή δασμών σε εισαγωγές της τάξης των 1,7 δισ. δολαρίων, οι οποίες ήταν μέχρι τώρα αδασμολόγητες. Οι κυρώσεις αυτές, έρχονται τη στιγμή που συνεχίζεται η αντιπαράθεση για τα F-35 και τους S-400 και με δεδομένη την απροθυμία να συμβάλλει στο ρόλο που επιδιώκει να αναπτύξει το NATO στη Μαύρη Θάλασσα και ιδιαίτερα στην Αζοφική Θάλασσα.
Αντιστοίχως, οι σχέσεις της Τουρκίας επιδεινώθηκαν και με την Ευρώπη, καθώς το Βερολίνο απάντησε με αυστηροποίηση της ταξιδιωτικής οδηγίας προς την Τουρκία, στην άρνηση της Άγκυρας να ανανεώσει τις διαπιστεύσεις των Γερμανών δημοσιογράφων στη χώρα. Εν συνεχεία ακολούθησε η υιοθέτηση έκθεσης της Ολλανδής ευρωβουλευτού Κάτι Πίρι, με την οποία εγκρίνεται η αναστολή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η οποία αν και δεν έχει νομική ισχύ, αποτελεί εν τούτοις ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί, τη στιγμή μάλιστα που η Τουρκία επιδιώκει την ‘εναρξη της διαδικασίας επαναδιαπραγμάτευσης της συμφωνίας τελωνειακής ένωσης με την ΕΕ.
Τότε, αναμένεται να υπογραφεί η διακρατική συμφωνία ανάμεσα στις τρεις χώρες για δρομολόγηση του αγωγού EastMed που θα συνδέει την Ανατολική Μεσόγειο με σκοπό τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη, αν και ο αγωγός αντιμετωπίζει ακόμα προβλήματα στην Ιταλία, όπου η συγκυβέρνηση φαίνεται να υπαναχωρεί για μια σειρά από λόγους, προβληματίζοντας τόσο τις ΗΠΑ όσο και την ΕΕ, για το ενδεχόμενο παρασκηνιακής προσέγγισης με τον Βλάντιμιρ Πούτιν, ιδιαίτερα ενόψει ευρωεκλογών.
Η σύσφιγξη των σχέσεων ανάμεσα στις υπόλοιπες τρεις χώρες έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις ανάμεσα σε Τουρκία και Ισραήλ εξακολουθούν να είναι τεταμένες. Χθες, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό «δικτάτορα» και «τύραννο που σφαγιάζει παιδιά Παλαιστινίων».
Ως προς την κυπριακή ΑΟΖ, σύμφωνα με την οδηγία προς ναυτιλλομένους 0359/19 του σταθμού της τουρκικής υδρογραφικής υπηρεσίας στην Αττάλεια, δεσμεύεται μια ευρεία περιοχή στα νότια της Κύπρου που περιλαμβάνει τμήματα των οικοπέδων 1, 7 και 8 για ναυτικά γυμνάσια που θα πραγματοποιηθούν στις 20, 22, 25, 27 και 29 Μαρτίου. Η επιλογή της περιοχής που δεσμεύθηκε από τους Τούρκους δεν συνιστά έκπληξη καθώς περιλαμβάνει τμήματα στα οποία ήδη το ερευνητικό πλοίο «Μπαρμπαρός» δραστηριοποιείται τους τελευταίους μήνες. Η Λευκωσία έχει κάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες (περιλαμβανομένης της διαμαρτυρίας στον ΟΗΕ), παρ’ όλα αυτά παραμένει η ανησυχία για τις επόμενες κινήσεις της Αγκυρας, η οποία έχει προαναγγείλει γεωτρήσεις στα νότια της Κύπρου τους επόμενους μήνες.
Απέναντι στην Ελλάδα, η Τουρκία επιμένει στη λογική της υψηλής παραβατικότητας και της ανά περιόδους εκρηκτικής προκλητικότητας, με παραβιάσεις, εμπλοκής και υπερπτήσεις, έχοντας όμως μειώσει οριακά το επίπεδο της έντασης.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι επαφές του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Κατρούγκαλου με τον Τούρκο ομόλογό του, Μελβούτ Τσαβούσογλου, που πραγματοποιήθηκαν σε καλό κλίμα, πιστοποιούν, τουλάχιστον, ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί, αλλά η υλοποίηση των μέτρων εμπιστοσύνης απέχει ακόμα αρκετά, καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν εργαλειοποιεί την Ελλάδα στην προσπάθειά του να καθίσει στο τραπέζι με την ΕΕ και τις ΗΠΑ.
