Επί ποδός πολέμου βρίσκονται οι ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας μετά την κλιμάκωση των εντόσεων με τη Ρωσία στη Θάλασσα του Αζόφ, χθες το βράδυ, περιστατικό το οποίο εγείρει ερωτηματικά και προβληματισμό, τόσο για τα αίτια όσο και για την ραγδαία εξέλιξή του, προκαλώντας ρίγη παγκοσμίως, καθώς το ενδεχόμενο να χαθεί ο έλεγχος στην περιοχή, δεν είναι μακρινό, ενώ οι πρόσφατες ασκήσεις NATO και Ρωσίας έχουν δείξει ακριβώς το τι μπορεί να επακολουθήσει.
Με διαταγή του επικεφαλής του γενικού επιτελείου, γνωστοποίησε σήμερα η υπηρεσία Τύπου του υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας, εν μέσω της σοβαρής κλιμάκωσης της έντασης με τη Ρωσία, αφού οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις κατέλαβαν χθες τρία ουκρανικά πολεμικά πλοία στο στενό του Κερτς. Παράλληλα, ο πρόεδρος της χώρας, Πέτρο Ποροσένκο έχει έχει θέσει στο υπουργικό συμβούλιο πρόταση για την επιβολή στρατιωτικού νόμου, κίνηση που δείχνει την προσπάθεια απόλυτου ελέγχου της κατάστασης στο εσωτερικό και την αποφυγή ενδεχόμενης προβοκάτσιας από τη Ρωσία, ενώ θα μπορούσε να αποτελεί και προοίμιο πολέμου.
Όπως σημείωσε το Crisis Monitor, νωρίτερα, η Μόσχα επιβεβαίωσε το συμβάν και τη «χρήση όπλων», κατηγορώντας τα σκάφη του ουκρανικού ΠΝ ότι επιδίδονταν σε «παράνομες ενέργειες» και έκαναν «επικίνδυνους ελιγμούς» στα «ρωσικά χωρικά ύδατα». Στην αναμέτρηση της Κυριακής τραυματίστηκαν τρεις ουκρανοί ναύτες σύμφωνα με τη Μόσχα, έξι κατά το Κίεβο.
Αμφότερες οι χώρες αλληλοκατηγορούνται για παραβάσεις των κανονισμών του ΟΗΕ και του δικαίου της Θάλασσας, αλλά το τοπίο παραμένει ακόμα θολό. Το NATO που έχει διαρκή ενημέρωση και παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις έλαβε μια μάλλον συντηρητική θέση, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, ενώ ήδη έχει συγκληθεί το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για το θέμα.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών θα συνεδριάσει σήμερα εκτάκτως για να συζητήσει σχετικά με τη σοβαρή στρατιωτική κλιμάκωση ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία. Την έκτακτη σύγκληση του ΣΑ του ΟΗΕ ζήτησαν τόσο η Ρωσία, όσο και η Ουκρανία, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.
Το Κίεβο κατήγγειλε μια «άφρονα ενέργεια της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας» και υποστήριξε ότι αυτή η «επίθεση» ήταν «προμελετημένη». Το στενό του Κερτς, η μοναδική θαλάσσια οδός που συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με την Αζοφική Θάλασσα, αποτελεί πόρο τεράστιας στρατηγικής σημασίας για τη Ρωσία όσο και για την Ουκρανία.
Το Crisis Monitor παρακολουθεί τις εξελίξεις, καθώς ο αντίκτυπος της κλιμάκωσης θα είναι διεθνείς και έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή. Το ενδεχόμενο ανάφλεξης στην Ανατολική Ευρώπη αποτελεί από μόνο του κίνδυνο, που σε συνδυασμό με τα ανοιχτά μέτωπα θα μπορούσε να οδηγήσει σε έκρηξη του ρίσκου και να αποτελέσει αιτία ανάσχεσης της ανάπτυξης στην Ευρώπη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ρωσία προσφάτως ολοκλήρωσε τη διασύνδεση της Κριμαίας με γέφυρα, έργο για το οποίο ΗΠΑ και ΕΕ επέβαλαν πρόσθετες κυρώσεις στη Μόσχα και τις εταιρίες που συμμετείχαν.
Τις τελευταίες ώρες μάλιστα, παρατηρείται έξαρση της διαδικτυακής προπαγάνδας τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Ουκρανία, σε μια προσπάθεια επικοινωνιακής διαχείρισης της κατάστασης, αλλά με ευρύτερο πεδίο παρέμβασης.
Η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας απομακρύνει, παράλληλα, την προοπτική προσέγγισης ΗΠΑ-Ρωσίας, ενώ αναγκάζει τον διεθνή παράγοντα να τοποθετηθεί απέναντι στη Ρωσία, προς υποστήριξη της Ουκρανίας.
#Russia has asked for the convocation of an emergency #UN Security Council meeting on the situation in the #Sea of #Azov on November 26, Russia’s First Deputy Permanent Representative to the UN Dmitry #Polyansky told reporters.
➡️https://t.co/i3zD1NOQjQ#Crimea #Russia #Крым pic.twitter.com/NxEjbsbov1
— Russia’s MFA in Crimea?? (@PMSimferopol) November 26, 2018
Για την Ευρώπη, οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις διμερείς σχέσεις, επιβραδύνοντας ή ακόμα και διακόπτοντας την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου, Nord Stream II, από τη Ρωσία στη Γερμανία. Στο project αυτό έχουν αντιτεθεί εξ αρχής η Ουάσιγκτον και το Κίεβο.
Σε αυτή τη φάση και με τα διαθέσιμα στοιχεία ο προσδιορισμός του υπαίτιου της κλιμάκωσης και του πλαισίου δράσεων είναι πρακτικά αδύνατος, ενώ με την ορατότητα περιορισμένη είναι αδύνατη η πρόβλεψη των εξελίξεων ακόμη και τις επόμενες ώρες.
Οι χαμηλοί τόνοι σε πολιτικό επίπεδο και τα ευρωπαϊκά media αποτελούν ενδείξεις της προσπάθειας να παραμείνει η κατάσταση υπό έλεγχο και να αποφευχθούν “παρεξηγήσεις” που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανάφλεξη.
Παρεμβάσεις από ΕΕ και NATO
Η ΕΕ και το NATO απηύθυναν έκκληση να υπάρξει άμεσα «αποκλιμάκωση» στη Θάλασσα του Αζόφ και απαίτησαν από τη Ρωσία να «αποκαταστήσει την ελευθερία της διέλευσης» στο στενό του Κερτς.
Οι εντάσεις στη θάλασσα Azov και το στενό του Kerch αυξήθηκαν επικίνδυνα σήμερα, μετά από ένα περιστατικό σήμερα το πρωί μεταξύ των ρωσικών και ουκρανικών ναυτικών σκαφών, όπως αυτά προσπαθούν να περάσουν από το στενό του Kerch καθώς και τις επακόλουθες εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένου του κλεισίματος του στενού για κυκλοφορία από τις ρωσικές αρχές και ανέφεραν κατασχέσεις ουκρανικών πλοίων και πυροβολισμών που εκτοξεύθηκαν σε αυτά.
Αναμένουμε από τη Ρωσία να αποκαταστήσει την ελευθερία διέλευσης στο στενό του Κερτς και να παροτρύνει όλους να ενεργήσουν με απόλυτη αυτοσυγκράτηση για να αποσυρθεί η κατάσταση αμέσως.
Όπως αναφέρθηκε πρόσφατα από την Ύπατη Εκπρόσωπο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα γεγονότα στη Θάλασσα του Αζόφ είναι μια απόδειξη για το πώς η αστάθεια και οι εντάσεις αναμένεται να αυξηθούν όταν αγνοηθούν οι βασικοί κανόνες διεθνούς συνεργασίας. Η κατασκευή της Γέφυρας του Κερτς πραγματοποιήθηκε χωρίς τη συγκατάθεση της Ουκρανίας και αποτελεί άλλη μια παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας. Έχει οδηγήσει, παράλληλα με τη στρατιωτικοποίηση της Αζοφικής Θάλασσας, στους αυστηρότερους ελέγχους της ναυτικής κυκλοφορίας στο στενό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένει από τη Ρωσία να σταματήσει τις επιθεωρήσεις.
Η ΕΕ δεν αναγνωρίζει και δεν θα αναγνωρίσει την παράνομη προσάρτηση της χερσονήσου της Κριμαίας από τη Ρωσία.
Το NATO από την πλευρά του απηύθυνε επίσης έκκληση προς τα δύο μέρη να επιδείξουν «αυτοσυγκράτηση» ώστε να υπάρξει «αποκλιμάκωση», μέσω μιας εκπροσώπου του.
Το NATO τονίζει ότι
«υποστηρίζει απόλυτα την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος πλοήγησης στα χωρικά της ύδατα» και προέτρεψε «τη Ρωσία να εγγυηθεί ανεμπόδιστη πρόσβαση στα ουκρανικά λιμάνια στη Θάλασσα του Αζόφ, συμμορφούμενη προς το διεθνές δίκαιο».
#NATO is closely monitoring developments in the #AzovSea & #KerchStrait, & we are in contact with the #Ukrainian authorities. We call for restraint & de-escalation. Read my full statement: pic.twitter.com/DDtfvNLa4K
— Oana Lungescu (@NATOpress) November 25, 2018
Η ανακοίνωση της ΕΕ
Escalating tensions in the Azov Sea and Kerch Strait have. We expect Russia to restore freedom of passage at the Kerch strait and urge all to act with utmost restraint to de-escalate the situation immediatelyhttps://t.co/TVDbVOvN7W
— Maja Kocijančič (@MajaEUspox) November 25, 2018
