Ο Ταγίπ Ερντογάν θα είναι ο αδιαμφισβήτητος νικητής των προεδρικών εκλογών στην Τουρκία που διεξάγονται αύριο, αυτό που όμως παίζεται ακόμα είναι αν θα καταφέρει να εκλεγεί από τον πρώτο γύρο και αν το κόμμα του θα κερδίσει απόλυτη και ευρεία πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο.
Πρόκειται για τις πρώτες εκλογές με το νέο Σύνταγμα που συνεπάγεται κατάργηση της θέσης του πρωθυπουργού και ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του προέδρου, γεγονός που σηματοδοτεί μια νέα περίοδο στην Τουρκική Δημοκρατία.
Πολιτικά, το ζητούμενο είναι η σταθερότητα, γεωστρατηγικά η χαλιναγώγηση της προκλητικότητας που πηγάζει από μια διαρκή νευρικότητα και από την οικονομική αστάθεια.
Το στοίχημα για τον Ταγίπ Ερντογάν είναι η εκλογή από τον πρώτο γύρο, ενώ εσχάτως, ο Μουχαρέμ Ίντζε, επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, εμφανίζεται ικανός να αμφισβητήσει αυτή την προοπτική αυτή και να σύρει τον Τούρκο πρόεδρο σε δεύτερο γύρο, δημιουργώντας δίπολο και αναδεικνυόμενος πλέον σε ηγέτη της αντιπολίτευσης συσπειρώνοντας άπαντες αντι-ερντογανικούς στο πρόσωπό του. Με τον τρόπο αυτό ίσως μπορέσει να διεκδικήσει ρόλο στην επόμενη ημέρα, βρίσκοντας modus vivendi με τη Δύση και κατευθύνοντας την αντιπολίτευση σε μια πιο φιλοευρωπαϊκή, χαμηλών τόνων τροχιά.
Καθοριστικής σημασίας για τον χαρακτήρα της τουρκικής πολιτικής θα είναι και η έκβαση των βουλευτικών εκλογών, καθώς αν το κόμμα του Ταγίπ Ερντογάν κερδίσει την απόλυτη ή και αυξημένη πλειοψηφία, τότε η υλοποίηση της ατζέντας του θα είναι ευκολότερη. Αν όμως το Κοινοβούλιο κονιορτοποιηθεί, τότε είναι πιθανό να υπάρξει ανταγωνισμός τόνων, όπως κατά την προεκλογική περίοδο, οδηγώντας σε αύξηση της προκλητικότητας και νέα έξαρση των αναθεωρητικών τάσεων.
Ανησυχώντας αναμφίβολα για το γεγονός ότι η Κωνσταντινούπολη είχε ψηφίσει «όχι» στο δημοψήφισμα για την ενίσχυση των προεδρικών εξουσιών, ο Ερντογάν πολλαπλασίασε τις τελευταίες ημέρες τις εμφανίσεις του στην πόλη. Ολοκλήρωσε σήμερα την προεκλογική εκστρατεία του εκφωνώντας τουλάχιστον πέντε ομιλίες σε διαφορετικές συνοικίες.
Ο Ιντζέ, ο υποψήφιος του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (CHP) επέλεξε να κάνει μόνο μία μεγάλη συγκέντρωση, στην οποία προσέλκυσε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Εξίσου μεγάλες ήταν και οι δύο προηγούμενες προεκλογικές συγκεντρώσεις του, στη Σμύρνη και την Άγκυρα, την Πέμπτη και την Παρασκευή. Ο ίδιος υποστήριξε ότι σήμερα κατέβασε στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης “πέντε εκατομμύρια” ανθρώπους, αριθμός που είναι αδύνατον να επιβεβαιωθεί. Σύμφωνα με την αστυνομία, στη συγκέντρωση αυτή στη συνοικία Μαλτεπέ μετείχαν περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι.
Ο 54χρονος πρώην καθηγητής φυσικής παρουσίασε μια ζοφερή εικόνα της Τουρκίας, σε περίπτωση νίκης του Ερντογάν, αναφερόμενος στο αδύναμο νόμισμα, τις αυξημένες τιμές των προϊόντων και το άλυτο ακόμη πρόβλημα των περίπου 3,5 εκατομμυρίων Σύρων προσφύγων.
«Αλλά, αν νικήσει ο Ιντζέ (…) θα έχουν κερδίσει 80 εκατομμύρια άνθρωποι, θα κερδίσει η Τουρκία» είπε, μιλώντας για τον εαυτό του σε τρίτο πρόσωπο.
Κάλεσε επίσης τους υποστηρικτές του να κινητοποιηθούν για τις επόμενες 36 ώρες ώστε να διασφαλιστεί ότι η ψηφοφορία και η καταμέτρηση των ψήφων θα διεξαχθούν χωρίς προβλήματα.
Στην απέναντι πλευρά του Βοσπόρου, ο Ερντογάν απέρριψε τους φόβους περί νοθείας, διαβεβαιώνοντας ότι οι εκλογές θα είναι δίκαιες. «Έχουμε λάβει όλες τις αναγκαίες προφυλάξεις», τόνισε.
«Αύριο θα έχουμε μια Τουρκία εντελώς διαφορετική. Αύριο, οι διακρίσεις θα τελειώσουν», δεσμεύτηκε εξάλλου ο Ιντζέ, υποσχόμενος μεταξύ άλλων να ξαναρχίσει τη διαδικασία για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και να καταργήσει το Passolig, μια ταυτότητα που είναι αναγκαία για να μπορεί κανείς να παρακολουθεί ποδοσφαιρικούς αγώνες και έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων μεταξύ των φιλάθλων.
Παρά το «ρεύμα» που φαίνεται ότι έχει τις τελευταίες ημέρες ο αντίπαλός του, ο 64χρονος Ερντογάν διαβεβαίωσε τους υποστηρικτές του ότι «Θεού θέλοντος, αύριο το βράδυ θα γιορτάζουν όλοι μαζί». Απαντώντας στον Ιντζέ που εξέφρασε φόβους για νοθεία, επέμεινε ότι η Τουρκία είναι «κράτος δικαίου». Αναφέρθηκε επίσης στην έλλειψη κυβερνητικής εμπειρίας του Ιντζέ, ο οποίος πάντως είναι βουλευτής τα τελευταία 16 χρόνια.
Εκτός του Ερντογάν και του Ιντζέ, άλλοι τέσσερις υποψήφιοι διεκδικούν την προεδρία στις αυριανές εκλογές, μεταξύ των οποίων η επικεφαλής του νέου κόμματος της εθνικιστικής δεξιά Iyi (“Καλό”) Μεράλ Ακσενέρ και ο φυλακισμένος Κούρδος Σελαχατίν Ντεμιρτάς, πρώην ηγέτης του φιλοκουρδικού κόμματος HDP.
Μολονότι ο Ερντογάν εμφανίζεται ως απόλυτο φαβορί, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι ενδεχομένως δεν θα μπορέσει να συγκεντρώσει ποσοστό μεγαλύτερο του 50% προκειμένου να εκλεγεί από τον πρώτο γύρο ενώ και το κόμμα του, το AKP, μπορεί να χάσει την πλειοψηφία του στο κοινοβούλιο.
