Με τις αυστηρότερες κυρώσεις που έχουν επιβάλλει ποτέ προειδοποιούν οι ΗΠΑ το Ιράν, μετά την υπαναχώρησή τους από τη συμφωνία JCPOA για το πυρηνικό του πρόγραμμα και παρά το γεγονός ότι η ΕΕ και η Ρωσία συνεχίζουν να τη στηρίζουν.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο το Ιράν «θα παλέψει για να κρατήσει την οικονομία του ζωντανή», τονίζοντας πως οι κυρώσεις οι οποίες θα επιβληθούν σε βάρος της Τεχεράνης, θα είναι οι ισχυρότερες στην ιστορία.
Σε δηλώσεις του, ο κ. Πομπέο επεσήμανε ότι το Ιράν ποτέ δεν θα έχει ξανά «δεσπόζουσα θέση στην κυριαρχία» της Μέσης Ανατολής, ενώ επεσήμανε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επαναδιαπραγματευτούν τη συμφωνία του 2015 για τα πυρηνικά της Τεχεράνης.
Όπως είναι προφανές ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να αναπαράξει τη στρατηγική που οδηγεί τον Κιμ Γιονγκ Ουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και απέναντι στην Τεχεράνη, η οποία, ωστόσο, δεν είναι διεθνώς απομονωμένη και λαμβάνει διαρκώς διαβεβαιώσεις από τους Ευρωπαίους για τη στήριξη του προγράμματος και της οικονομίας.
Οι κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, όμως, απειλούν ευθέως τα συμφέροντα της Ευρώπης, καθώς το διμερές εμπόριο με το Ιράν υπερβαίνει τα 20 δισ. ετησίως και οι απειλές υποσκάπτουν τη σταθερότητα που χρειάζεται για να αναπτυχθεί.
Εκτός από τις πιθανές επιπτώσεις γεωπολιτικής και εθνικής ασφάλειας που πλέον είναι πιθανό να υπάρξουν σε περίπτωση πλήρους κατάρρευσης της συμφωνίας, η επίδραση στις επιχειρήσεις και τις οικονομίες, όχι μόνο στο Ιράν, αναμένεται επίσης μεγάλη.
Όπως δείχνουν στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΕΕ εισήγαγε εμπορεύματα αξίας 10,1 δισεκατομμυρίων ευρώ από το Ιράν πέρυσι και εξήγαγε συνολικά 10,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Εταιρίες όπως η γαλλική Total, η δανέζικη Maersk και η Siemens έχουν ήδη δημοσιοποιήσει τα σχέδιά τους για να υποκύψουν στις πιέσεις και τις κυρώσεις των ΗΠΑ και να σταματήσουν τις δραστηριότητές τους στο Ιράν.
Σε μια προσπάθεια όχι μόνο για την προστασία του εμπορίου αλλά και για τη διάσωση της ίδιας της συμφωνίας, η ΕΕ ανακοίνωσε ότι ενδέχεται να αναβιώσει νομοθεσία που θεσπίστηκε το 1996 (σε απάντηση στις κυρώσεις των ΗΠΑ στην Κούβα) που θα απαγορεύει στις ευρωπαϊκές εταιρείες να συμμορφώνονται με τις κυρώσεις και να επιτρέπουν πρόβλεψη για οικονομική αποζημίωση.
Ο κ. Πομπέο έθεσε 12 προϋποθέσεις για μία «νέα συμφωνία» με το Ιράν, οι οποίες και σηματοδοτούν θεμελιώδεις αλλαγές, σε σχέση με τα όσα προέβλεπε η συμφωνία του 2015, που είχε υπογράψει η Τεχεράνη με την κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα και ακόμη πέντε μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη.
Μεταξύ αυτών είναι η πλήρης απόσυρση των ιρανικών δυνάμεων από τη Συρία, ο τερματισμός της στήριξης σε ένοπλες οργανώσεις, όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο, η διακοπή κάθε στήριξης στους Χούθι στην Υεμένη, η απελεύθερωση Αμερικανών πολιτών, που κρατούνται στη χώρα και ο τερματισμός των απειλών προς το Ισραήλ.
«Οι κυρώσεις θα αρθούν μόνο εάν η Ουάσιγκτον γίνει μάρτυρας σημαντικών αλλαγών στην πολιτική της Τεχεράνης» διεμήνυσε ο κ. Πομπέο, προσθέτοντας ότι δεν ήταν οι ΗΠΑ, αλλά το Ιράν, που πυροδότησε με τη στάση του τις νέες απαιτήσεις.
