Η διαχείριση του ρίσκου από τα NPL, το cybersecurity, καθώς και η προοπτική χαμηλών ρυθμών ανάπτυξης της κερδοφορίας αναμένεται να αποτελέσουν τους βασικούς πονοκεφάλους των Ελλήνων τραπεζιτών στα stress tests της EBA που μόλις ξεκίνησαν και θα ολοκληρωθούν τον Οκτώβριο του τρέχοντος έτους.
Οι ελληνικές τράπεζες, όπως και οι περισσότερες ευρωπαϊκές δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα κεφαλαιακής επάρκειας, καθώς διαθέτουν υψηλούς δείκτες, ωστόσο “ιδρώνουν” στις ασκήσεις αντοχής σε βραχυχρόνια σοκ, λόγω περιορισμένης ρευστότητας, εξαρτήσεων από τον ELA και προβλέψεων χαμηλής μελλοντικής κερδοφορίας. Επίσης, οι τραπεζίτες αναζητούν τρόπους -ακόμα- για να πείσουν για την προοπτική ουσιώδους αύξησης των καταθέσεων τα προσεχή έτη καθώς και της επιτάχυνσης της μείωσης των κόκκινων δανείων, με παράλληλη ανάκαμψη της αγοράς real estate.
Παρά το σκληρό lobbying η ΕΒΑ επιβάλει σημαντικό haircut τις εμπορικές τιμές των ακινήτων, καθώς επικρατεί το σενάριο πιέσεων στις τιμές λόγω της επιθετικότερης πολιτικής διαχείρισης κόκκινων δανείων και πλειστηριασμών.
Οι ελληνικές τράπεζες αντιμετωπίζουν προβλήματα και στο Liquidity Coverage Ratio (LCR), καθώς εκεί ο υπολογισμός του ρίσκου εγείρει με εσωτερικές διαδικασίες επιβαρύνεται από πρόσθετο “πέναλτι”, ως προς τη διαφορά αποτελέσματος που γεννά ο ενιαίος αλγόριθμος της SSM.
Η μεθοδολογία του stress test θα είναι ενιαία για όλες τις τράπεζες πανευρωπαϊκά, στη βάση του στατικού ισολογισμού 2017, με κομβικά για τις ελληνικές τράπεζες τα σενάρια για την πορεία του ΑΕΠ και των τιμών των ακινήτων για την τριετία 2018 – 2020.
Με τις ανακοινώσεις για το βασικό και το δυσμενές σενάριο του πρώτου τεστ αντοχής μετά την ανακεφαλαιοποίηση του 2015, οι προβολείς για το επόμενο τρίμηνο πέφτουν στις τράπεζες. Το τεστ αντοχής θα ξεκινήσει τον Φεβρουάριο και θα έχει καταληκτική ημερομηνία το τέλος Απριλίου, ώστε νωρίς μέσα στον Μάιο να έχει βγει το πόρισμα για την κεφαλαιακή κατάσταση των ελληνικών τραπεζών και να υπάρχει ο απαιτούμενος χρόνος για τυχόν αναγκαίες κινήσεις μέχρι τη λήξη του προγράμματος προσαρμογής τον Αύγουστο.
Ο μήνας Φεβρουάριος θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμος, καθώς στα μέσα του μήνα οι τράπεζες πρέπει να είναι πλήρως έτοιμες με το “λογαριασμό” του IFRS 9. Πρόκειται για το νέο λογιστικό πρότυπο που ισχύει από 1ης /1/2018 και απαιτεί από τις τράπεζες να προχωρούν στο σχηματισμό προβλέψεων στη βάση των πιθανών μελλοντικών ζημιών και όχι των ζημιών που θα πραγματοποιηθούν.
Η παροχή των σχετικών στοιχείων από τις τράπεζες είναι κομβική για τη διαδικασία της αξιολόγησης κατά τα stress tests. Όπως έχει γράψει το Capital.gr, ο SSM έχει απαιτήσει από τις τράπεζες να είναι σε θέση, στα μέσα Φεβρουαρίου, να υποβάλουν αξιόπιστα στοιχεία για τις επιπτώσεις του IFRS 9, βασισμένα όχι απλά στις εκτιμήσεις τους για το κόστος σε επιπλέον προβλέψεις, αλλά τεκμηριωμένα σε έκθεση εξωτερικών ελεγκτών.
Καθαρά σε επίπεδο νέων κεφαλαιακών αναγκών που θα προκύψουν από τα stress tests, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για κεφάλαια της τάξεως των περίπου 3,5 δισ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα έχει καλυφθεί από εκδόσεις ομολογιακών δανείων και ενδεχομένως από την αλλαγή της στάθμισης των ελληνικών ομολόγων από την ΕΚΤ. Παράλληλα, οι διοικήσεις των τραπεζών έχουν ήδη ετοιμάσει νέα capital action plans με στόχευση στη μείωση του ρίσκου, την ενίσχυση της βραχυχρόνιας ρευστότητας και την ενίσχυση της απόδοσης του επενδεδυμένου κεφαλαίου.
Τα σχέδια ενίσχυσης της κεφαλαιακής διάρθρωσης θα πρέπει να υποβληθούν στον SSM και στη DGComp το αργότερο μέχρι τον Αύγουστο του 2018, οπότε λήγει το ελληνικό πρόγραμμα προσαρμογής.
Οι παραδοχές των stress tests
Ανάπτυξη 2,4% φέτος στη χώρα προβλέπει το βασικό σενάριο της EBA για τα τεστ αντοχής των ελληνικών τραπεζών, ενώ το δυσμενές σενάριο προβλέπει υποχώρηση του ΑΕΠ κατά 1,3% το 2018 και κατά 2,1% το 2019, και ανάπτυξη 0,2% το 2020.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, το 2019 αναμένεται ανάπτυξη 2,5% και το 2020 2,4%.
Βάσει του ίδιου σεναρίου, η ανεργία θα μειωθεί στο 19,9% φέτος, στο 18,3% το 2019 και στο 16,6% το 2020. Στο δυσμενές σενάριο, αναμένεται ανεργία 20,6% το 2018, 20% το 2019 και 19,1% το 2020.
Επίσης, στο βασικό σενάριο προβλέπεται πληθωρισμός 0,9% φέτος, 1% το 2019 και 1,1% το 2020, ενώ στο δυσμενές αναμένεται μηδενικός πληθωρισμός το 2018, -1,1% το 2019 και -1,8% το 2020.
Οι τιμές των αστικών ακινήτων προβλέπεται να υποχωρήσουν κατά 0,5% το 2018 και να αυξηθούν κατά 0,5% το 2019 και κατά 1%, σύμφωνα με το βασικό σενάριο. Υποχώρησε 7,3% το 2018, 6,7% το 2019 και 3,6% το 2020 αναμένεται βάσει του δυσμενούς σεναρίου.
Το βασικό σενάριο προβλέπει επίσης ετήσια αύξηση των τιμών των εμπορικών ακινήτων 0,3% κάθε χρόνο. Στο δυσμενές σενάριο αναμένεται μείωση των τιμών κατά 9,2% το 2018, 6,1% το 2019 και 2,2% το 2020.
