Την αναβάθμιση του αξιόχρεου της κυπριακής οικονομίας κατά μια βαθμίδα, στο Ba3, από B1, ανακοίνωσε η Moody’s Investors Service διατηρώντας παράλληλα θετική την προοπτική, που συνεπάγεται αυξημένο ενδεχόμενο νέας αναβάθμισης, τον ερχόμενο Νοέμβριο. Η Κύπρος πλέον χρειάζεται τρεις αναβαθμίσεις από τον αμερικανικό οίκο για να εισέλθει σε επενδυτική βαθμίδα. Επιπλέον, ο οίκος επιβεβαίωσε στο NP τη βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση της Κύπρου.
Σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης, οι βασικοί λόγοι της αναβάθμισης της Κύπρου είναι η βελτίωση της ανθεκτικότητας που παρουσιάζει η κυπριακή οικονομία τα τελευταία δύο χρόνια και η οποία φαίνεται ότι θα συνεχιστεί μεσοπρόθεσμα αλλά και η σταθερή υπεραπόδοση των δημοσίων οικονομικών και η συνέχιση των ευνοϊκών δημοσιονομικών προοπτικών για την Κύπρο.
Η απόφαση για διατήρηση θετικών των προοπτικών της Κύπρου αντικατοπτρίζει την άποψη του οίκου ότι είναι πιθανό να διατηρηθεί η βελτίωση της ανθεκτικότητας της κυπριακής οικονομίας και η συνεχιζόμενη υπεραπόδοση των δημοσίων οικονομικών, με μείωση του λόγου χρέους προς το ΑΕΠ καθώς και μείωση των Μη Εξυπηρετούμενων δανείων που κατέχουν στα χαρτοφυλάκια τους οι τράπεζες.
Επιπλέον, ο οίκος αναβάθμισε στο Α3, από το Baa1, την ανώτερη αξιολόγηση (country ceilings) που μπορούν να λάβουν μακροπρόθεσμα τα κυπριακά ομόλογα και οι καταθέσεις σε ξένο και εγχώριο νόμισμα, ώστε να αντανακλά τη συνεχή βελτίωση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και της υπεραπόδοσης των δημοσίων οικονομικών.
Ο Moody`s διατηρεί μια διαφορά έξι βαθμίδων μεταξύ της υφιστάμενης αξιολόγησης και της ανώτατης αξιολόγησης που μπορεί να λάβουν τα κυπριακά ομόλογα και οι καταθέσεις.
Σύμφωνα με τον οίκο, οι θετικές προοπτικές αντανακλούν την άποψή του ότι είναι δυνατό να διατηρηθούν η βελτίωση της ανθεκτικότητας της κυπριακής οικονομίας και η ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών.
Σημειώνει ότι το πολύ υψηλό επίπεδο δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, καθώς και η εύθραυστη κατάσταση του τραπεζικού συστήματος, το οποίο παραμένει πολύ μεγάλο σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας, περιορίζουν την αξιολόγηση της Κύπρου στο χαμηλότερο επίπεδο της αξιολόγησης Ba (η κατηγορία αυτή έχει έξι βαθμίδες).
Ωστόσο, ο διεθνής οίκος αναφέρει πως η πολιτική δέσμευση για δημοσιονομική μεταρρύθμιση τα τελευταία χρόνια, η αυξανόμενη υγεία της οικονομίας και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για να ενθαρρυνθούν οι μεγαλύτερες τράπεζες να αναδιαρθρώσουν και να αντιμετωπίσουν προβληματικά δάνεια, θα οδηγήσουν, αν συνεχιστούν, σε μείωση αυτού του περιορισμού και σημειώνει ότι οι επόμενοι 12 μέχρι 18 μήνες θα δώσουν μια εικόνα για το αν θα συμβεί αυτό.
Τι μπορεί να οδηγήσει σε νέα αναβάθμιση
Η αξιολόγηση θα αλλάξει, σύμφωνα με τον Moody`s, αν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ένας συνδυασμός κυβερνητικής πολιτικής και αισιοδοξίας των επενδυτών και των καταναλωτών είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει, με την πάροδο του χρόνου, σε μια σταθερή και έντονη μείωση του λόγου χρέους προς το ΑΕΠ της Κύπρου και των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Θετικό θα είναι επίσης η προσδοκία ότι η ανάπτυξη θα διατηρηθεί στα τρέχοντα επίπεδα κατά τα προσεχή έτη.
Τι μπορεί να οδηγήσει σε υποβάθμιση
Σύμφωνα με τον οίκο, υποβάθμιση της κυπριακής οικονομίας μπορεί να επέλθει εάν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κυβερνητική δέσμευση για αποκατάσταση της μακροοικονομικής σταθερότητας έχει αποδυναμωθεί, ιδιαίτερα στο πλαίσιο ενός χαμηλότερου αναπτυξιακού περιβάλλοντος, καθώς και στοιχεία ότι ο τραπεζικός τομέας χρειάζεται περαιτέρω ανακεφαλαιοποίηση.
Όσον αφορά την ανθεκτικότητα της κυπριακής οικονομίας, ο αμερικανικός οίκος αναμένει ότι αυτή θα διατηρηθεί η δυναμική της ανάπτυξης μεσοπρόθεσμα, κυρίως λόγω της ιδιωτικής κατανάλωσης που υποστηρίζεται από ευνοϊκές εξελίξεις στον τουριστικό τομέα και την αγορά εργασίας.
Τουριστική βιομηχανία
Αναφέρει ότι η τουριστική βιομηχανία, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 13,2% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, σημείωσε ακόμη ένα ιστορικό υψηλό το 2016 φθάνοντας σχεδόν στις 3,2 εκατομμύρια αφίξεις, από περίπου 2,7 εκατομμύρια το 2015, με περίπου 50% αύξηση των αφίξεων από τη Ρωσία και το Ισραήλ.
Προσθέτει ότι τα έσοδα από τον τουρισμό έφθασαν επίσης σε νέα επίπεδα ύψους 2,4 δις ευρώ το 2016, από 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ το 2015.
Αναφέροντας ότι η τουριστική δραστηριότητα ξεκίνησε δυναμικά το 2017, ο οίκος αναμένει ότι ο τουρισμός θα παραμείνει ένας από τους κύριους παράγοντες ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας.
«Ενώ ο τομέας έχει επωφεληθεί από τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις σε ανταγωνιστικούς προορισμούς όπως η Βόρεια Αφρική και η Τουρκία, η τουριστική βιομηχανία διατηρεί πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα, συμπεριλαμβανομένης της σημαντικής γεωγραφικής διαφοροποίησης στις αφίξεις τουριστών, που παρέχουν αποθέματα έναντι αρνητικών εξωτερικών μακροοικονομικών διαταραχών σε άλλα μέρη.
Αγορά εργασίας
Ο διεθνής οίκος υπογραμμίζει ότι η βελτίωση των οικονομικών προοπτικών αντικατοπτρίζεται επίσης στην αγορά εργασίας, η οποία επέδειξε ευελιξία όσον αφορά την προσαρμογή των μισθών κατά τη διάρκεια της ύφεσης, γεγονός που συνέβαλε, όπως τονίζει, στην επιτάχυνση της ανάκαμψης της απασχόλησης και ενίσχυσε την εξωτερική ανταγωνιστικότητα.
Αν και η ανεργία παρέμεινε αυξημένη στο 11% από το Μάιο του 2017, είχε μειωθεί από την κορύφωση της τον Ιανουάριο του 2015, το 16,8%, σύμφωνα με τα εποχικά διορθωμένα στοιχεία της Eurostat, αναφέρει και σημειώνει ότι το ποσοστό απασχόλησης αυξήθηκε στο 63,3% το πρώτο τρίμηνο του 2017, που είναι ένα από τα υψηλότερα από το 2012, με τις θέσεις εργασίας να ενισχύονται στους τομείς στέγασης, υπηρεσίες σίτισης και χονδρικού και λιανικού εμπορίου.
Επενδύσεις
Ο οίκος αναμένει ότι σταδιακά θα αυξηθούν οι επενδύσεις στην ευρύτερη οικονομία, παρά τους περιορισμούς στην εγχώρια πιστωτική επέκταση λόγω του μεγάλου αριθμού των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο τραπεζικό σύστημα και του υψηλού εταιρικού χρέους.
Εκτιμά ότι οι επενδύσεις θα στηριχθούν από την πρόσβαση στα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία και ταμεία Επενδύσεων και υπογραμμίζει ότι οι επενδύσεις θα αυξηθούν με μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη και αποσκοπούν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, προκειμένου να προσελκύσουν ξένες ιδιωτικές επενδύσεις.
Η κυβέρνηση σκοπεύει επίσης να προωθήσει αρκετά μεγάλα επενδυτικά έργα τα οποία αναμένεται να προσελκύσουν σημαντικές άμεσες ξένες επενδύσεις, σημειώνει.
Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, ο Moody’s αναμένει επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης και κατά συνέπεια στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, σε 2,7% το 2017 και 2,5% το 2018, ως αποτέλεσμα της αύξησης στις αποπληρωμές δανείων από τα νοικοκυριά, της ανάκαμψης των τιμών του πετρελαίου και της αύξησης του πληθωρισμού.
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η ιδιωτική κατανάλωση και οι επενδύσεις θα παραμείνουν οι κυριότεροι παράγοντες ανάπτυξης έναντι του περιορισμού στην περαιτέρω μείωσης του ποσοστού ανεργίας.
Δημόσια οικονομικά
Ο αμερικανικός οίκος αναφέρει ότι η Κύπρος συνέχισε να υπερβαίνει τους δημοσιονομικούς στόχους, σημειώνοντας ότι το πρωτογενές πλεόνασμα αυξήθηκε στο 3,0% του ΑΕΠ το 2016 και το δημοσιονομικό πλεόνασμα ανήλθε στο 0,4% του ΑΕΠ, με αποτέλεσμα τη διαρθρωτική δημοσιονομική προσαρμογή κατά 5,2 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ 2012 και 2016.
Όσον αφορά το μέλλον, ο οίκος αναφέρει ότι το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο 2017-2019 της κυβέρνησης υιοθετεί μια ουδέτερη δημοσιονομική πολιτική.
Ενώ ο προϋπολογισμός για το 2017 στοχεύει σε ελαφρώς μειωμένο πλεόνασμα 0,2% του ΑΕΠ, οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις φέρουν το πλεόνασμα να αυξάνεται και πάλι το 2018 στο 0,4% του ΑΕΠ και να διατηρείται σε αυτό το επίπεδο το 2019, προσθέτει.
Οι κυπριακές αρχές εκτιμούν ότι το πρωτογενές δημοσιονομικό ισοζύγιο παραμένει σε πλεόνασμα μεσοπρόθεσμα, σε 2,9% το 2018 και 3,0% το 2019.
Η Moody`s εκτιμά έλλειμμα μόλις 0,4% του ΑΕΠ φέτος και ένα πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 2,1% του ΑΕΠ το 2018, ποσοστό που είναι χαμηλότερο από τις προβλέψεις της κυπριακής κυβέρνησης, αλλά εξακολουθεί να αναμένει περαιτέρω μείωση του χρέους.
Το χρέος της κυβέρνησης, αν και υψηλό, σύμφωνα με τον οίκο, αναμένεται να μειωθεί από το 108% του ΑΕΠ το 2016, γύρω στο 95% του ΑΕΠ μέχρι το 2020.
Επιπλέον, ο διεθνής οίκος αναφέρει ότι οι τόκοι του χρέους απορρόφησαν μόλις το 6,6% των εσόδων της γενικής κυβέρνησης το 2016, από το ανώτατο επίπεδο του 9,2% το 2013.
«Αυτό μπορεί να μειωθεί περαιτέρω κατά τα επόμενα δύο χρόνια. Η βελτίωση αντανακλά τόσο το ευνοϊκό περιβάλλον των επιτοκίων όσο και το πολύ μεγάλο μερίδιο των πιστωτών του επίσημου τομέα στο συνολικό κυπριακό χρέος (63% το τρίτο τρίμηνο του 2016)»,
υπογραμμίζει.
