Όταν όλες οι τράπεζες στην Ευρώπη αναζητούν τρόπους να καθαρίσουν σκελετούς από τις ντουλάπες τους μιλούν μεταφορικά, εννοώντας τα κόκκινα δάνεια και να επανοικοδομήσουν εμπιστοσύνη με επενδυτές, καταθέτες και πελάτες. Για τη γαλλική BNP Paribas οι σκελετοί στη ντουλάπα της είναι πραγματικοί και αφορούν τους νεκρούς από γενοκτονίες, τους οποίους προσπαθεί ησύχως να καθαρίσει αλλά δεν την αφήνουν τα ρεπορτάζ των διεθνών media, τα οποία όμως αποκρύπτονται στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία η τράπεζα έχει αποδειχθεί ότι συμμετείχε σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στο Σουδάν και το Νταρφούρ, ενώ τώρα κατηγορείται για συνενοχή στη γενοκτονία της Ρουάντα.
Όπως αναφέρει σε εκτενές δημοσίευμά του ο Economist η μεγαλύτερη τράπεζα της Γαλλίας, κρίθηκε ένοχη στην Αμερική πριν από τρία χρόνια για την παροχή βοήθειας το 2006 στη χρηματοδότηση της κυβέρνησης του Σουδάν, η οποία με τη σειρά της υποστήριξε τις πολιτοφυλακές που σφαγιάζουν δεκάδες χιλιάδες πολίτες στο Νταρφούρ. Υπ αυτό το πρίσμα η τράπεζα συμμετείχε ενεργά και καθοριστικά στη γενοκτονία και παρακάμψε τις αμερικανικές κυρώσεις στο Σουδάν.
Για να κλείσει την υπόθεση και να “ξεπλύνει” το όνομά της η BNP Paribas συμφώνησε να καταβάλει πρόστιμο ύψους 9 δισ. δολαρίων, σε ένα συμβιβασμό που περιλάμβανε επίσης την παράκαμψη του εμπάργκο σε Κούβα και Ιράν.
Σύμφωνα με τον Economist η γαλλική τράπεζα προσπαθώντας να θάψει το σκοτεινό της παρελθόν, επενδύει αδρά σε δράσης κοινωνικής και εταιρικής υπευθυνότητας. Στην ετήσια έκθεση του 2015, για παράδειγμα, αναφέρεται στη χρηματοδότηση ενός μεγάλου σούπερ μάρκετ στην Ακτή του Ελεφαντοστού, θέλοντας να αποδείξει την ενεργό συνεισφορά της στην ανάπτυξη της Αφρικής.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι κινήσεις ορισμού νέου επικεφαλής συμμόρφωσης στις 3 Ιουλίου, καθώς και ο σχηματισμός ειδικού τμήματος ενεργοποίησης-ευαισθητοποίησης της τράπεζας, υπεύθυνο, μεταξύ άλλων, για τη χάραξη στρατηγικής για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ο Economist όμως επιμένει ότι “το παρελθόν είναι δύσκολο να σβηστεί”. Σε αρωγή αυτού τρεις ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατέθεσαν προσφυγή, στις 29 Ιουνίου, στη Γαλλία, κατηγορώντας την BNP για εγκλήματα πολέμου και συνένοχη στη γενοκτονία στη Ρουάντα το 1994, όταν σκοτώθηκαν 800.000 άνθρωποι, κυρίως μέλη της μειονότητας Tutsi.
Οι ομάδες αναφέρουν ότι μπορούν να αποδείξουν ότι η BNP έχει μεταφέρει κεφάλαια για τη χρηματοδότηση συμφωνίας όπλων, καταργώντας ένα εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ και εξοπλίζοντας τους δολοφόνους. Η τράπεζα έχει πει μόνο ότι δεν έχει αρκετές πληροφορίες σχετικά με την καταγγελία.
Λεπτομέρειες για την υπόθεση έχουν προβληθεί εδώ και χρόνια. Μετά τη γενοκτονία της Ρουάντα, διάφοροι οργανισμοί -ιδιαίτερα ο ΟΗΕ, σε μακρά έκθεση προς το Συμβούλιο Ασφαλείας τον Ιανουάριο του 1998- δήλωσε ότι τον Ιούνιο του 1994 η BNP χρηματοδότησε μια συμφωνία για 80 τόνους όπλων, συμπεριλαμβανομένων τυφεκίων AK-47, πυρομαχικών, χειροβομβίδων Και τα κονιάματα, που παραδόθηκαν στον στρατό της Ρουάντα. Δύο αποστολές διαμεσολάβησαν από έναν πολεμιστή της Νότιας Αφρικής, τον Willem Ehlers, ο οποίος έλαβε πληρωμές ύψους $ 592,784 και $ 734,099 αντίστοιχα. Η πηγή προέλευσης των κεφαλαίων ταυτοποιήθηκε ως Banque Nationale de Paris (η οποία αργότερα συγχωνεύτηκε με την Paribas).
Σε δηλώσεις στον Economist οι ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι τέτοια αξιόποινα εγκλήματα δεν υπόκεινται σε παραγραφή. Η Marie-Laure Guislain του Sherpa, ένας από τους καταγγέλλοντες, λέει ότι αναμένει την υπόθεση να προχωρήσει, αν και αργά.
Η δικαστική οδός όμως δεν η μόνη που θα εκμεταλλευτούν οι ακτιβιστές καθώς ήδη έχουν ξεκινήσει προσπάθεια κοινωνικής, επιχειρηματικής και ηθικής ευαισθητοποίησης στοχεύοντας στην ανάδειξη μείζονων ηθικών ζητημάτων, όπως αυτά, που ανακύπτουν από την ανεξέλεγκτη δραστηριοποίηση των τραπεζών σε χώρες με πλήρως αδιαφανή συστήματα.
Οι ακτιβιστές ευελπιστούν να επιστήσουν την προσοχή σε ένα νέο γαλλικό νόμο, που ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο, υποχρεώνοντας τις εταιρίες με πάνω από 5.000 υπαλλήλους, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζών, να αποδείξουν το “καθήκον τους προσοχής” για τη μείωση του κινδύνου παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Θα τεθεί σε ισχύ το επόμενο έτος και οι ακτιβιστές ελπίζουν ότι θα πιέσουν για παρόμοια νομοθεσία σε επίπεδο ΕΕ.
Οι ακτιβιστές για τα δικαιώματα θέλουν επίσης να πιέσουν τη νέα κυβέρνηση της Γαλλίας να ανοίξει αρχεία που αναμένεται να αποκαλύψουν τη συνέργεια μεταξύ των Γάλλων αξιωματούχων – όχι μόνο των τραπεζιτών – και των υπευθύνων για τις γενοκτονίες.
