Σε συμφωνία game-changer στη Μέση Ανατολή κατέληξαν Ισραήλ και Τουρκία στο πλαίσιο της αποκατάστασης των διμερών σχέσεων τους που είχαν διακοπεί το 2010 με αφορμή την επίθεση ισραηλινών δυνάμεων σε τουρκικό πλοίο που κατευθυνόταν στη Λωρίδα της Γάζας σκοτώνοντας ακτιβιστές που επέβαιναν.
Η συμφωνία, που θα ανακοινωθεί σήμερα, προβλέπει διαμεσολαβητικό ρόλο της Τουκίας προς τη Χαμάς για την αποκατάσταση υπόθεσης δυο αγνοουμένων Ισραηλινών πολιτών και του θανάτου στρατιτών.
Παράλληλα θα αποκατασταθούν-αναβαθμιστούν οι διπλωματικές σχέσεις με την επανατοποθέτηση πρέσβεων στην Άγκυρα και το Τελ Αβίβ, ενώ δεν προβλέπεται συνάντηση σε επίπεδο αρχηγών κρατών.
Από τη πλευρά του το Ισραήλ θα μεταφέρει 20 εκατ. δολάρια σε ανθρωπιστικό fund που θα του υποδείξει η Άγκυρα το οποίο θα αποζημιώσει τις οικογένειες των νεκρών από το επισόδειο του 2010.
Η Τουρκία υπαναχώρησε από την απαίτησή της για διακοπή του ναυτικού αποκλεισμού της Γάζας, ενώ συναίνεσε στην αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω Ισραήλ.
Σύμωνα με το τελικό κείμενο της συμφωνίας οι δυο χώρες αποσύρουν και τους περιορισμούς στις μεταξύ τους στρατιωτικές σχέσεις καθώς και στην αναταλλαγή πληροφοριών.
Το παρασκήνιο
Όπως είναι προφανές η επίσημη συμφωνία Ισραήλ-Τουρκίας δεν είναι παρά το κέλυφος μιας ευρύτερης πολιτικο-διπλωματικής συναίνεσης για το χειρισμό καυτών ανοιχτών θεμάτων στη Μέση Ανατολή, τον έλεγχο των οποίων είχαν χάσει και οι δυο λόγω της παρέμβασης των ΗΠΑ, της Ρωσίας και των Ευρωπαίων και της αποκατάστασης του Ιράν.
Σε μια πρώτη ανάγνωση η Τουρκία φαίνεται να κάνει πολλά βήματα πίσω:
1. Αποσύρει το αίτημα για άρση του ναυτικού αποκλεισμού της Γάζας
2. Δέχεται να αποστέλλει ανθρωπιστική βοήθεια μέσω του Ισραήλ, ανανγωρίζοντας κάθε μέτρο και νομικό ισχυρισμό του Τελ Αβίβ στην περιοχή
3. Αναλαμβάνει διαμεσολαβητικό ρόλο προς τη Χαμάς για αιτήματα των Ισραηλινών
Από την άλλη πλευρά το Ισραήλ φαίνεται να δίνει κατ ουσία μόλις τα 20 εκατ. για την αποκατάταση των οικογενειών.
Στην πραγματικότητα όμως το Ισραήλ αναλαμβάνει αντίστοιχες δεσμεύσεις αλλά παρασκηνιακά. Συνεπώς το Ισραήλ θα υποστηρίξει τις θέσεις της Τουρκίας για
1. Την ανάγκη δημιουργίας buffer zone στο Βόρειο Ιράκ και στη Συριακή Μεθώριο, μποϊκοτάροντας παράλληλα την προσπάθεια σύστασης κουρδικού κράτους, ενώ θα χρησιμοποιήσει την επιρροή του προς τις ΗΠΑ για το ζήτημα
2. Θα παρέχει πληροφορίε στην Τουρκία για την κίνηση Κούρδων και της συριακής αντιπολίτευσης
3. Θα επιχειρήσει διαμεσολάβηση για την απκατάσταση των ρωσο-τουρκικών σχέσεων
Εκτός ατζέντας, για την ώρα, έχουν μείνει Ελληνο-τουτκικά, Κυπριακό και Ιράν.
